Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші итальяндық тәуелсіздік соғысындағы шайқас, Новара шайқасының басқа шайқастары.
Battle during the First Italian War of Independence
other battles of Novara
Новара шайқасы (немесе Бикокка шайқасы; Бикокка – Новара қаласының бір бөлігі) – Италия бірігу дәуірінде Австрия империясы мен Сардиния корольдігі арасында өткен шайқастардың бірі. 1849 жылдың 22 наурызында күні бойы созылып, 23 наурызда таңертең аяқталған бұл шайқас Пьемонт (Сардиния) армиясының ауыр жеңілісіне және шегінуіне әкелді.
The Battle of Novara (or Battle of Bicocca; Bicocca being a borough of Novara) was one of the battles fought between the Austrian Empire and the Kingdom of Sardinia during the First Italian War of Independence, within the era of Italian unification. Lasting the whole day of 22 March 1849 and ending at dawn on 23 March, it resulted in a severe defeat and retreat of the Piedmontese (Sardinian) army.
Шолу
1848 жылы Австрия мен Сардиния арасында жасалған тынышсыз келісім жеті айдан да аз уақытқа созылды, Сардиния королі Карл Альберт 1849 жылғы 12 наурызда осы келісімді бұзды. Австрия армиясы Ломбардияда әскери қимылдарды бастады. Фельдмаршал Иосиф Радецкий фон Радецтің басшылығымен, Мортара қаласын басып алды. Мортараның алынуы Миланнан батысқа қарай 45 шақырым жердегі Новара шайқасына әкеп соқты, онда 41 000 австриялық әскер 59 000 пиемонт әскеріне қарсы тұрды және өткен жылғы Кустоза шайқасында болғандай, оларды толығымен жеңді. Пиемонт сондай-ақ кішігірім итальян мемлекеттерінен қолдау алмады. Генерал Джироламо Раморино Новара шайқасы алдында бұйрықтарды орындамаған деп айыпталды және сол жылы өлім жазасына кесілді. Пиемонт әскері Альп тауларының етегіндегі Боргоманьероға қайтарылды, ал австриялық күштер Новара, Верчелли және Трино қалаларын басып алды, соның салдарынан Пьемонт астанасы Туринге жол ашық болды.
An uneasy armistice made in 1848 between Austria and Sardinia lasted less than seven months, before Charles Albert, King of Sardinia, denounced the truce on 12 March 1849. The Austrian army took the military initiative in Lombardy. Under the command of Field Marshal Joseph Radetzky von Radetz, it seized the fortress town of Mortara. The seizure of Mortara led to a battle between Austrian and Piedmontese troops at Novara, 28 mile (45 km) west of Milan. 41,000 Austrians faced 59,000 Piedmontese and thoroughly routed their opponent as they had at the Battle of Custoza the previous year. Piedmont also suffered from a lack of support from the smaller Italian states. General Girolamo Ramorino was accused of disobeying orders before the Battle of Novara, and, that same year, he was executed. The Piedmontese were driven back to Borgomanero at the foot of the Alps, and the Austrian forces occupied Novara, Vercelli and Trino, with the road to the Piedmontese capital, Turin, lying open to them.
Салдары
Австриялық генерал барон Юлиус фон Хайнау Миландан солтүстік-шығысқа қарай 54 миль қашықтықта орналасқан Брешияны басып алды, ал Карл Альберт ұлы Виктор Эммануэльдің пайдасына тақтан бас тарды, ол кейін біріккен Италияның алғашқы патшасы болды. Фридрих Энгельс "осы жеңілістен кейін Туринде революция мен республика жариялануы күтілуде, себебі Карл Альберт тақтан бас тартып, үлкен ұлына билікті беру арқылы бұған кедергі келтіруге тырысып жатыр" деп жазды. Пьемонт республикасы құрылмады, бірақ ақпан айында Рим республикасы жарияланды, сондай-ақ Венеция республикасы да бар еді. Чарльз Альберт Португалиядағы Опорто қаласына жер аударылып, көп ұзамай қайтыс болды. 9 тамызда бейбіт келісім шартына қол қойылды. Пьемонт Австрияға 65 миллион франк көлемінде өтемақы төлеуге міндеттелді. Бұл шайқастың қайта жандандырылуы жыл сайын өткізіледі. 1857-1859 жылдары әлемді айналып ғылыми экспедиция жасаған австриялық фрегат "Новара" осы австриялық жеңіс құрметіне аталды.
Austrian general Baron Julius von Haynau subdued Brescia, 54 miles NE of Milan, and Charles Albert abdicated in favor of his son Victor Emmanuel, who would later become the first king of a unified Italy. Friedrich Engels wrote "that, after this defeat, a revolution and proclamation of a republic in Turin is expected, arises from the fact that the attempt is being made to prevent it by the abdication of Charles Albert in favour of his eldest son." A Piedmontese Republic was not created, though a Roman Republic had already been proclaimed in February, and there existed a Venetian Republic as well. Charles Albert exiled himself to Oporto, Portugal, and died shortly thereafter. A peace treaty was signed on 9 August. Piedmont was forced to pay an indemnity of 65 million francs to Austria. A reenactment of the battle occurs every year. The Austrian frigate Novara, which went on a round the world scientific expedition between 1857 and 1859, was named after this Austrian victory.