Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бассаи (Bassae, Βάσσαι, Bassai, "тастардағы кішкентай шатқал" деген мағынаны білдіреді)
Bassae (Bassae, Βάσσαι Bassai, meaning "little vale in the rocks"
Құрылыс және безендіру
Ғибадатхана грек ғибадатханаларының көпшілігінен өзгеше, солтүстік-оңтүстікке қарай бағытталған, ал негізгі кіреберісі солтүстік жақтан. Бұл таудың тік беткейіндегі шектеулі кеңістік салдарынан туындады. Осы шектеуді еңсеру үшін ғибадатхананың қабырғасына есік орнатылды, мүмкін, құдайдың мүсінін жарықпен толтыру үшін. Ғибадатхананың мөлшері салыстырмалы түрде шағын, стилобаты 38,3 метрге 14,5 метр, алты және он бес бағанадан тұратын дориялық перистилі (гексастиль) бар. Шатырдың орталық бөлігінде жарық пен ауа кіруі үшін ашық қалған кеңістік болған деген болжам бар, бірақ мұны растайтын дәлел жоқ. Ғибадатхананың құрылысында сұр аркадиялық әктас толыққанды қолданылған, бірақ Бассе фризі мәрмәрден жасалған (ежелгі заманда боялған болуы мүмкін). Көптеген маңызды ғибадатханалар сияқты, бұл ғибадатханада да үш "бөлме" немесе портик бар: пронаос, наос және опистодом. Наоста Аполлонның құлшылық мүсіні орналасқан болуы мүмкін, алайда Чарльз Роберт Кокерлл тапқан және кейін теңізде жоғалған жалғыз "протокоринфтік" капитал, наостың ортасында тұрған бағананың жоғарғы бөлігін безендірген және Аполлон Бореалистің бейнесі ретінде қарастырылған болуы мүмкін. Ғибадатханада Парфенон сияқты оптикалық түзетулердің кейбіреулері жоқ, мысалы, еденнің жұмсақ қисықтығы, бірақ бағаналар энтазиске ие. Бұл ғибадатхана ерекшелігі ежелгі грек сәулетінде қолданылған үш классикалық ордердің – дориялық, иондық және коринфтік – барлығын қамтиды. Дориялық бағаналар перистильді құрайды, ал иондық бағаналар ішкі кеңістікті және ортадағы жалғыз коринфтік бағананы қолдайды. Коринфтік капитал – бүгінгі күнге дейін табылған бұл ордердің ең ерте мысалы. Сыртқы жағы салыстырмалы түрде аз безендірілген. Алайда, ішкі жағында афиналықтардың амазондықтармен, ал лапифтардың кентаврлармен шайқасқандарын бейнелейтін үздіріссіз иондық фриз болған. Кокерлл Ашмолеан мұражайының Үлкен сатысы мен Саяхатшылар клубының қабырғаларын осы фриздің гипстен жасалған көшірмелерімен әшекейлеген.
The temple is aligned north south, in contrast to the majority of Greek temples which are aligned east west; its principal entrance is from the north. This was necessitated by the limited space available on the steep slopes of the mountain. To overcome this restriction a door was placed in the side of the temple, perhaps to let light in to illuminate the cult statue. The temple is of a relatively modest size, with the stylobate measuring 38.3 by 14.5 metres containing a Doric peristyle of six by fifteen columns (hexastyle). It has been proposed that there was a central space in the roof left open to admit light and air but there is no proof of this feature. The temple was constructed entirely out of grey Arcadian limestone except for the Bassae Frieze which was carved from marble (probably in ancient times colored with paint). Like most major temples it has three "rooms" or porches: the pronaos, plus a naos and an opisthodomos. The naos may have housed a cult statue of Apollo, although it is also surmised that the single 'proto Corinthian' capital discovered by Charles Robert Cockerell and subsequently lost at sea, may have topped the single column that stood in the centre of the naos, and have been intended as an aniconic representation of Apollo Borealis. The temple lacks some optical refinements found in the Parthenon, such as a subtly curved floor, though the columns have entasis. The temple is unusual in that it has examples of all three of the classical orders used in ancient Greek architecture: Doric, Ionic, and Corinthian. Doric columns form the peristyle while Ionic columns support the interior and a single Corinthian column features in the centre of the interior. The Corinthian capital is the earliest example of the order found to date. It was relatively sparsely decorated on the exterior. Inside, however, there was a continuous Ionic frieze showing Athenians in battle with Amazons and the Lapiths engaged in battle with Centaurs.). Cockerell decorated the walls of the Ashmolean Museum's Great Staircase and that of the Travellers Club with plaster casts of the same frieze.
Британдықтардың қайта табуы және алып тастауы
Ғибадатхананы алғаш рет 1765 жылғы қарашада француз сәулетшісі Ж. Бохер байқаған, ол Зантеде виллалар салғанда оған кездейсоқ тап болған; ол оны орналасқан жерінен таныған, бірақ екінші рет қарау үшін келгенде қарақшылар өлтірді. Чарльз Роберт Кокерл мен Карл Халлер фон Халлерштейн Эгинада мүсіндерді алғаннан кейін, 1811 жылы Бассада одан да үлкен табысқа жетеді деп үміттенді; алайда, Галлер жасаған сайттың мұқият суреттерінің бәрі теңізде жоғалып кетті. 1812 жылы британдық антикварлар қираған орынды зерттеді. Олар 23 тақтадан тұратын иониялық кела фризінің мүсіндерін, соның ішінде Зантеге алып кетті. Оларға Пелопоннестің Османдық губернаторы Вели-паша зерттеуге рұқсат берді, ол табылған заттарға деген құқығынан бас тарту үшін пара алды, ал 1815 жылы Британдық мұражай аукционда фризді сатып алды. Қазіргі уақытта Грекия Мәдениет министрлігінің Аполлон Эпикурий ғибадатханасын сақтау комитетінің бақылауымен консервациялық жұмыстар жүргізілуде, комитет Афинада орналасқан.
The temple had been noticed first in November 1765 by the French architect J. Bocher, who was building villas at Zante and came upon it quite by accident; he recognized it from its site, but when he returned for a second look, he was murdered by bandits. Charles Robert Cockerell and Carl Haller von Hallerstein, having secured sculptures at Aegina, hoped for more successes at Bassae in 1811; all Haller's careful drawings of the site were lost at sea, however. In 1812, British antiquaries explored the remains. They took sculptures including 23 slabs from the Ionic cella frieze to Zante. They had been given permission to explore by Veli Pasha, the Ottoman governor of the Peloponnese, who was bribed to relinquish his claim on the finds, and the frieze was bought at auction by the British Museum in 1815. Conservation work is currently being carried out under the supervision of the Committee for the Conservation of the Temple of Apollo Epikourios of the Greek Ministry of Culture, which is based in Athens.