Кіріспе

Жүзушінің қышымы, шейіндік дерматит немесе шистосомалық дерматит – суда қоныстанған шистосомалар, яғни жалпақ құрттардың бір түрімен жұққан адамдардың терісінде пайда болатын қысқа мерзімді аллергиялық контактілік дерматит. Бұл жағдай тұщы су, тұзды және теңізді мекенжайларда бүкіл әлемде кең таралған. Бұл аурудың көрінісі артуы мүмкін, бірақ бұл жақсартылған бақылау мен есеп беруге байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, бұл жағдай пайда болатын жұқпалы ауру ретінде қарастырылады. Басты белгісі – инфекция жұққаннан кейін 2 күн ішінде көбінесе пайда болатын қышымалы дөңгелектер (терінің көтеріңкі бөлігі). Алғашқыда, көпіршіктер тез пайда болып, шамамен жарты сағаттан кейін дақтарға айналады. 10–12 сағат ішінде бұл өте қышымалы дөңгелектерге айналады, олар екінші немесе үшінші күні ең нашар күйіне жетеді. Дөңгелектер 1–2 аптада жоғалады, бірақ қышқыштан пайда болатын екіншік эффектілер ұзаққа созылуы мүмкін. 48–72 сағаттан кейін күшейетін қатты қышу, зардап шеккен аймақтардың ауырсынуымен және ісінуімен байланысты. Серкерияға жиі ұшыраған адамдарда симптомдар тезірек пайда болып, ауыррақ түрінде көрінеді. Бұл жағдайдан адамдарда тұрақты салдар қалмайды. Жүзушінің қышымын және осыған ұқсас дермалық аллергиялық реакцияларды емдеу үшін антигистамин дәрісі гидроксизин ауызға қабылдау арқылы тағайындалуы мүмкін. Сонымен қатар, сүт немесе сода, немесе магний сульфаты (эпсом тұзы) ваннасында шомылу симптомдарды жеңілдетуге көмектеседі.

Тәуекел факторлары

Адамдар көбінесе баяу ағысы бар өзендерде, көлдерде немесе тоғандарда жүзіп жүрген кезде жұғады. Кейбір зертханалық мәліметтер көрсеткендей, бұлғындар іздеушілерді таңертең және күннөлді күндері ең көп бөліп шығарады, сондықтан осындай жағдайларда суға түсу қаупін арттыруы мүмкін. Еуропа мен Солтүстік Америкада жүзу ұзақтығы инфекцияға шағу қаупінің артуымен байланысты, ал жағалауға жақын, терең емес суларда ашық суларға қарағанда іздеушілердің концентрациясы жоғары болуы мүмкін. Құрлықтан соққан желдер жағалау бойында іздеушілердің жиналуына ықпал етеді деп саналады. Еуропа мен Солтүстік Америкадағы жұққан көлдерді және індеттерді зерттеулер су объектілерінің шеттерінде инфекция қаупінің тең бөлінгенін көрсетті. Іздеушілердің теріге енуіне ынталандыратын факторларға қанықпаған май қышқылдары, мысалы линолеин және линолен қышқылдары жатады. Бұл қажетті май қышқылдары көптеген жеуге жарамды егістерде, өсімдік майларынан алынған майларда, сондай-ақ өсімдік майларына негізделген күннен қорғайтын лосьондар мен кремдерде кездеседі.