Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
11 ғасырдағы ағылшын графы, Этельред Назарсыздан бастап министр болған.
11th century English earl
the minister to Ethelred the Unready
Моркар (немесе Моркер) (1087 жылдан кейін қайтыс болған) – Эльфгардың (Мерсия графы) ұлы және Эдвиннің бауыры. 1065 жылдан 1066 жылға дейін Нортумбрия графы болды, содан кейін Вильгельм Жеңімпаз оны Копсимен алмастырды.
Morcar (or Morkere) (died after 1087) was the son of Ælfgār (earl of Mercia) and brother of Ēadwine. He was the earl of Northumbria from 1065 to 1066, when William the Conqueror replaced him with Copsi.
Годвиндермен айтыс
Моркар мен оның ағасы Эдвин, қазір Мерсия графы, Нортумбрия көтерілісшілеріне Тостиг Годвинсонды қууға көмектесті. 1065 жылғы қазанда Нортумбриялықтар Моркарды Йорк графы етіп сайлады. Ол бірден Берниция халқын қанағаттандырып, Тайн өзенінен соңғы аймақтың билігін Бамбургтың Эдвульф IV-нің үлкен ұлы Озульфқа тапсырды, Берниция графы Эдвульфті Сивард 1041 жылы өлтірген еді. Көтерілісшілермен оңтүстікке қарай жорық жасап, Моркар Нотингем, Дерби және Линкольн қалаларының ер адамдарын өз әскеріне қосты, бұл қалалардың бұрынғы Даниялық одағының құрамында болған. Олар Нортгемптонда Эдвинмен кездесті, ол үлкен күштермен басшылық етіп тұрған. Сол жерде бауырластар мен олардың көтерілісші әскері граф Гарольд Годвинсон ұсынған бейбіт келісімдерді қарастырды. Келіссөздер Оксфордта жалғасты, онда Нортумбриялықтар Моркарды мойындауды талап етті, Гарольд 28-і күні келісімге келді және Моркардың сайлануы заңдастырылды.
Morcar and his brother Ēadwine, now Earl of Mercia, assisted the Northumbrian rebels to expel Tostig Godwinson. In October 1065 the Northumbrians chose Morcar as earl at York. He at once satisfied the people of the Bernicia by making over the government of the country beyond the River Tyne to Osulf of Bamburgh, the eldest son of Eadwulf IV of Bamburgh, the Bernician earl whom Siward had slain in 1041. Marching southwards with the rebels, Morcar gathered into his forces the men of Nottingham, Derby, and Lincoln, members of the old Danish confederacy of towns, and met Ēadwine, who was at the head of a considerable force at Northampton. There the brothers and their rebel army considered proposals for peace offered to them by Earl Harold Godwinson. Negotiations continued at Oxford, where, the Northumbrians insisting on the recognition of Morcar, Harold yielded on the 28th, and Morcar's election was legalised.
1066 жылғы оқиғалар
Эдуард Исповедник қайтыс болғаннан кейін Моркар ресми түрде Гарольдты қолдады, бірақ оның графтығының халқы наразылық білдірді. 1066 жылдың көктемінде Гарольд Моркардың үкімет орталығы болған Йорк қаласына сапар шегіп, бейбіт жолмен олардың наразылығын басты. Жазда Моркар ағасы Эдвинмен бірігіп, Мерсия жағалауын қиратып жүрген Тостигтің жорығын тойтарды. Бірақ, Тостиг пен оның одақтасы Харальд Хардрада қыркүйек айында Нортумбрияға басып кіргенде, Моркар оларға қарсы тұруға дайын болмаған секілді; Йорк қаласына қауіп туғанда ғана, Эдвин оған қосылғаннан кейін, ол үлкен әскермен оларға қарсы аттанды. Екі граф Йорк маңындағы Фулфорд қақпасындағы қаһарлы шайқаста жеңіліске ұшырады, онда скандинавиялық дереккөздерге сәйкес, Моркар көзге түскен. Йорк қаласы тапсырылды, ал Гарольд Годвинсон солтүстікті құтқару үшін Стемфорд көпірі шайқасына асығыс түрде баруға мәжбүр болды. Осы құтқарылуға риза болмаған Моркар мен оның ағасы корольдікке қарсы нормандарға қарсы күреске солтүстік әскерлерін аттандырудан бас тартты. Гастингс шайқасынан кейін Моркар мен оның ағасы Лондонға келді, Гарольдтың жесірі, өздерінің қарындасы Эльдгитті Честерге жіберді және азаматтарды олардың біреуін немесе екіншісін таққа отырғызуға шақырып, көтерді. Олар Эдгар Этельдің сайлануына келісті, бірақ үміттері ақтаылмағандықтан, күштерімен қаланы тастап, солтүстікке қайтып, Жеңімпаздың осылай шарықтап келе алмайды деп ойлады. Бірақ көп ұзамай олар Нормандияның Вильгельмін оның тәж кию рәсімінен кейін Беркхэмстедте немесе, ықтимал, Баркингте кездестірді. Вильгельм олардың бағынуын қабылдап, сыйлықтар мен кепілдерді алды, және оларды қайтадан қызметке орналастырды. Жеңімпаз 1067 жылы Моркар мен оның бауырын Нормандияға бірге алып барды, ал оралғаннан кейін оларды өз сарайында сақтап қалды.
On the death of Edward the Confessor, Morcar professedly supported Harold, but the people of his earldom were dissatisfied. Harold visited York, the seat of Morcar's government, in the spring of 1066, and overcame their disaffection by peaceful means. In the summer, Morcar joined his brother Edwin in repulsing Tostig, who was ravaging the Mercian coast. When, however, Tostig and his ally Harald Hardrada invaded Northumbria in September, Morcar evidently was not ready to meet them; it was not until York was threatened that, having then been joined by Edwin, he went out against them with a large army. The two earls were defeated at Fulford Gate near York in a fierce battle in which, according to a Norse authority, Morcar seems to have been prominent. York was surrendered, and Harold Godwinson had to march in haste to save the north by the Battle of Stamford Bridge. Ungrateful for this deliverance, Morcar and his brother held back the forces of the north from joining Harold in the defense of the kingdom against the Normans. After the Battle of Hastings, Morcar and his brother arrived at London, sent their sister Ealdgyth, Harold's widow, to Chester, and urged the citizens to raise one or the other of them to the throne. They concurred in the election of Edgar the Ætheling but, disappointed of their hope, left the city with their forces and returned to the north, believing that the Conqueror would not advance so far. Before long, however, they met William of Normandy either at Berkhamstead, or more probably at Barking, after his coronation. William accepted their submission, received from them gifts and hostages, and they were reinstated. The Conqueror carried Morcar and his brother with him into Normandy in 1067, and after his return kept them at his court.
Өлім-жітім
1068 жылы олар соттан шығып, өздерінің графтықтарына жетіп, Вильгельмге қарсы көтерілді. Оларды көптеген ағылшындар мен уэльстер қолдады; дін қызметкерлері, монахтар және кедейлер олардың жағында болды, сондай-ақ патшалықтың барлық аймандарына қарсылық қозғау үшін елшілер жіберілді. Моркардың белсенділігі Йорк қаласының осы қозғалыстағы маңызды рөлінен туындаған болуы мүмкін. Дегенмен, Эдгар көтерілістің номиналды басшысы болған және Госпатрик басқарған Бернисиан айманы оны ерекше қолдаған болуы ықтимал. Моркар мен оның бауыры тым көп тәуекелге баруға құштар емес еді; олар өз әскерлерімен Уорвикке жетіп, Жеңімпазға бағыныштылық білдірді, кешірілді және қайтадан патша сарайында қалды, патша оларға ықылас көрсеткендей болды. Олардың құр қолдауынан кейін көтеріліс сәтімен аяқталмады. 1071 жылы олар мен патша арасында келіспеушіліктер туды, және Вильям оларды түрмеге жабуға ниеттенген деген қауесет тарады, бірақ олар патша сарайынан құпия түрде қашып кетті. Біраз уақыт бойы жабайы далаларда сарыбас болып жүргеннен кейін, олар ажырасып кетті, ал Моркар Или аралындағы көтерілісшілерге қосылды және арал бағынышқа берілгенге дейін олармен бірге болды. Моркар патша оны кешіріп, адал дос ретінде қабылдаса, өзінің бағынуға дайын екенін мәлімдеді. Алайда Вильям оны Роджер де Бомонтқа тапсырды, ол оны Нормандияда қатаң түрмеде ұстады. 1087 жылы патша өлім төсегінде жатқанда, Англия мен Нормандиядағы түрмелерде отырған басқалармен бірге Моркарды да босатуға бұйрық берді, егер олар екі елде де бейбітшілікті бұзбауға ант берсе. Ол түрмеден көп уақыт өтпей, өйткені Вильям Руфус оны Англияға алып кетті, ал Винчестерге келгеннен кейін оны сол жерде түрмеге қамады. Оның кейінгі тағдыры белгісіз, сондықтан ол түрмеде қайтыс болған болуы мүмкін.
In 1068, they withdrew from the court, reached their earldoms, and rebelled against William. They were supported by a large number both of English and Welsh; the clergy, the monks, and the poor were strongly on their side, and messages were sent to every part of the kingdom to stir up resistance. Morcar's activity may perhaps be inferred from the prominent part taken in the movement by York. It seems probable, however, that Edgar was nominally the head of the rebellion, and that he was specially upheld by the Bernician district under Gospatric. Morcar and his brother were not inclined to risk too much; they advanced with their men to Warwick, and there made submission to the Conqueror, were pardoned, and again kept at court, the king treating them with an appearance of favour. On their defection, the rebellion came to nothing. In 1071, some mischief was made between them and the king, and William, it is said, was about to send them to prison, but they escaped secretly from the court. After wandering about for a while, keeping to wild country, they separated, and Morcar joined the insurgents in the Isle of Ely, and remained with them until the surrender of the island. Morcar, it is said, surrendered himself on the assurance that the king would pardon him and receive him as a loyal friend. William, however, committed him to the custody of Roger de Beaumont, who kept him closely imprisoned in Normandy. When the king was on his deathbed in 1087, he ordered that Morcar should be released, in common with others whom he had kept in prison in England and Normandy, on condition that they took an oath not to disturb the peace in either land. He was not long out of prison, for William Rufus took him to England, and on arriving at Winchester put him in prison there. Nothing further is known about him, and it is therefore probable that he died in prison.
Танымал мәдениет
Моркарды екі бөлімді BBC телеспектаклісі "Conquest" (1966), "Theatre 625" сериясының бөлігі, және Симон Руз "Blood Royal: William the Conqueror" (1990) теледрамасында сомдады. Ол Генри Трейстің "Қылышпен адам" романында маңызды кейіпкер, онда ол және Hereward the Wake бұрынғы қақтығыстарға қарамастан одақтас болып, досқа айналады. "Алисаның Әдемі Әлемдегі Оқиғалары" кітабында Моркар туралы айтылады, мысық өзін және басқа кейіпкерлерді құрғату үшін ағылшын тарихынан құрғақ мысал келтіреді. Каролл кітабында бұл қызықты, себебі ол Моркар мен Эдвинге алыс туысқан болған. (Мартин Гарднер, "Анотацияланған Алиса", Кларксон Поттер, Нью-Йорк (1960), 46-бет, 7-бет). Герцог Моркар сондай-ақ YouTuber GamesonHardMode жасаған жалған тарихи деректі фильмнің тақырыбы болды.
Morcar has been portrayed by Noel Johnson in the two part BBC TV play Conquest (1966), part of the series Theatre 625, and by Simon Rouse in the TV drama Blood Royal: William the Conqueror (1990). He is a significant character in Man With a Sword by Henry Treece, where he and Hereward the Wake are shown becoming allies and friends in spite of some past clashes. He is mentioned in Alice's Adventures in Wonderland when the Mouse attempts to dry itself and other characters by reciting a dry example of English history, this inclusion in Carroll's book is made interesting as he was distantly related to both Morcar and Edwin. (Martin Gardner, The Annotated Alice, Clarkson Potter, New York (1960), pp 46 7.) Duke Morcar was also the subject of a Fake history documentary by the YouTuber GamesonHardMode.