Кіріспе

Джозеф Августин Фицмайер (4 қараша 1920 – 24 желтоқсан 2016) – американдық библиялық ғалым, католик діни қызметкері. Ол бірнеше американдық және британдық университеттерде оқытумен айналысты. Фицмайер Иса қоғамының (иезуиттердің) мүшесі болды. Ол Киелі кітапты зерттеудегі, әсіресе Жаңа өсиетті зерттеудегі маңызды ғалымдардың бірі саналды. Сондай-ақ ол Өлі теңіз жазылымдарын және ерте яһуди әдебиетін зерттеуге үлес қосты.

Ерте өмір

Джозеф Фицмайер 1920 жылдың 4 қарашасында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында дүниеге келген. 1938 жылдың 30 шілдесінде ол Пенсильвания штатының Вернерсвилл қаласындағы Иезуиттік қоғамның Мэриленд провинциясының новициатына қабылданды. 1940 жылы Чикаго қаласындағы Лойола университетіне түсіп, бакалавр, ал 1945 жылы грек тілінен магистр дәрежесін алды. Содан кейін Фицмайер Бельгиядағы Сент-Альберт факультетінде теологияны оқыды.

Діни қызмет

Фицмайер 1951 жылы 15 тамызда дін қызметкеріне бекітілді. 1952 жылы Бельгияның Левен қаласындағы Католик университеті оған қасиетті теология бойынша лиценциат берді, ал 1956 жылы Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Джонс Хопкинс университетінен семиттану ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1957 жылы Римдегі Папалық Киелі кітап институтында Киелі жазбалар бойынша лиценциат алып, білімін аяқтады. Содан кейін ол Иерусалимдегі Америкалық Шығыс зерттеулер мектебінде (ASOR) стипендия алды. Ол Өлі теңіз кітаптарына конкорданс дайындаумен айналысты.

Мансап

1958 жылдан 1969 жылға дейін Фицмайер Мэриленд штатындағы Вудсток колледжінде Жаңа Өсиет және Киелі кітап тілдерін оқытты. 1969 жылы арамей және еврей тілдерін оқыту үшін Чикаго университетіне көшті. 1971 жылы Фицмайер Фордхэм университетінің құрамына Жаңа Өсиет және Киелі кітап тілдерін оқыту үшін қабылданды. Содан кейін ол Бостон қаласындағы Бостон колледжінің Вестон теология мектебіне барып оқыды. Фицмайер 1974-1975 жылдары Ұлыбританиядағы Оксфорд университетінде лекция оқыды. 1976 жылы Фицмайер Вашингтондағы Америка католик университетінің Киелі кітаптарды зерттеу кафедрасында Жаңа Өсиет профессоры болып тағайындалды. Фицмайер Вашингтондағы Джорджтаун университетінің иезуит қауымдастығына қосылды. Фицмайер "Католик Библиялық тоқсандық журналы", "Библиялық әдебиет журналы" және "Жаңа Өсиет зерттеулері журналының" редакторы қызметін атқарды.

Киелі кітап түсініктемелері

Фицмайердің жарияланымдары Киелі кітап, теология, Христология, катехизация және Өлі теңіздің шиыршықтарын қамтыды. Ол «Жеромның Киелі кітапқа түсіндірмесі» (1968) және «Жаңа Жеромның Киелі кітапқа түсіндірмесі» (1991) редакторларының бірі болды. «Жаңа Жеромның Киелі кітапқа түсіндірмесі» (1989) Жаңа өсиет хаттарына, Галатиялықтарға, Римдіктерге, Филемонға, сондай-ақ Израиль тарихына, Пауыл елшісі мен Пауылдық теологияға кіріспе мақалаларды қамтиды. Соңғысында 40 тақырыпты тарихи шолудан кейін Фицмайер былай деп қорытындылайды: «Мәсіх «Құдайдың бейнесі» болғандықтан (2 Қорынттықтар 4:4), адамдар «аспандық адамның бейнесі» болуға тағдырланған (1 Қорынттықтар 15:49; салыстырыңыз, Римдіктер 8:29). [Мәсіхте] өсу арқылы христиан өмірін «Құдай үшін» (Галатиялықтар 2:19) өмір сүреді. Осылайша, Мәсіхке ерекше назар бергенімен, Пауыл христиандық өмірді қайтадан Әкеге – Мәсіх арқылы байланыстырады. «Анкер» Киелі кітапқа түсіндірмесі (1993). Онда Пауылдың Римдіктерге жолданған хатына негізделген рухани жаттығулар бар, олар Киелі кітапқа түсіндірмелер мен экзегезаны қазіргі руханиятпен байланыстырады. Онда Фицмайер Римдіктерге қатысты түсінігін қысқаша баяндайды. Тарихи және риторикалық сынды қолдана отырып, Пауылдың еврей тегі мен грек-римдік ортасын ескере отырып, Фицмайер Пауылдың хабарламасында үйлесімділік көреді. Кейбір ғалымдар Пауылдың теологиясы көбінесе оның контекстіне, мысалы, Коринф қауымындағы дағдарысқа байланысты дегенмен, Фицмайер Римдіктерді қазіргі жағдайларға қолданудың маңыздылығын көрсетеді. Сондай-ақ, оған Лұқа Ізгі хабары (екі томдық), Елшілердің істері, 1 Қорынттықтарға жолданған хат, Римдіктерге және Филемонға арналған еңбектер кіреді. Өлі теңіздің шиыршықтарының әсері. Фицмайер осы саладағы 50 жылдық зерттеулерінің қорытындысын береді.

Белгілі қағаз

М. П. Хорган және П. Ж. Кобельски, "Мәтінге тию: Джозеф А. Фицмайерге арналған библиялық және туысқан зерттеулер". Нью-Йорк: "Кроссроуд", 1989.