Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карловы Вары облысындағы елді мекен.
the village in the Karlovy Vary Region
Полна – Чехия Республикасының Высочина облысындағы Йиглава ауданындағы қала. Халық саны шамамен 5200 адамды құрайды. Тарихи қала орталығы жақсы сақталған және заңмен қорғалған қалалық ескерткіш аймағы ретінде қорғалады.
Polná is a town in Jihlava District in the Vysočina Region of the Czech Republic. It has about 5,200 inhabitants. The historic town centre is well preserved and is protected by law as an urban monument zone.
Әкімшілік бөлімдер
Hrbov, Janovice, Nové Dvory және Skrýšov ауылдары Polná қаласының әкімшілік құрамына кіреді.
The villages of Hrbov, Janovice, Nové Dvory and Skrýšov are administrative parts of Polná.
Этимология
Атауы, көбінесе, "дала" деген сөзден шыққан болуы мүмкін.
The name was most likely derived from the word pole, i. e. 'field'.
География
Полна Jihlava-ның солтүстік-шығысында шамамен орналасқан. Ол Жоғарғы Сазава төбелерінде жатыр. Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен жоғары. Қала Шлапанка өзені мен Охозский поток ағысының қосылған жерінде орналасқан. Аймақ балық шаруашылықтарына бай. Олардың ең ірісі – Пекло, тарихи қала орталығының жанында орналасқан.
Polná is located about northeast of Jihlava. It lies in the Upper Sázava Hills. The highest point is at above sea level. The town is situated at the confluence of the Šlapanka River and the stream Ochozský potok. The territory is rich in fishponds. The largest of them is Peklo, located next to the historic town centre.
Орта ғасырлар
XII ғасырдың екінші жартысында құрылған Полнаның алғашқы жазбаша айғағы 1242 жылға дейін жетеді. Ол кезде Полнада шіркеу болған. Алғашқыда Полна – орманды көмір өндірушілердің қонысы болған, ал одан алыс емес жерде Полна (бастапқыда Полмна) деп аталған қамал салынды. Қала екі тарихи чех жері – Богемия мен Моравияның арасында орналасқандықтан, маңызды сауда және стратегиялық нүктеге айналды. Полна Полна (кейін Полна Прибыслав) иелігінің орталығы болды. Тарихы бойында Полнаның көп бөлігі көрнекті аристократтар отбасыларының меншігінде болды. Полна иелерінен кейін Липа иелері қаланың иесіне айналды. 14 ғасырдың ортасынан бастап Полна Пиркенштейн иелеріне тиесілі болды. Гусит соғыстары кезінде гусит дворяны Гюнек Птачек Пиркенштейн Полнаны басқарды және жақын орналасқан Прибыслав қаласын сатып алды. Подебрад королі Георгийдің ұлы Виктор, Полнаға маңызды қала құқықтары мен елтаңбасын берген, Хинек Птачектің қызы Жофи Птачковаға үйленді. 1794 жылы қайта жаңартылған қамал өртеніп, толыққанды қалпына келтірілмеді.
Founded in the second half of the 12th century, the first written mention of Polná is from 1242. At that time, there was already a church in Polná. Originally, Polná was a forest collier settlement, and not far from it there was built a castle called Polná, originally Polmna. The town lies on the line between two historic Czech lands – Bohemia and Moravia, therefore the town became an important mercantil and tactical point. Polná became the centre of the Polná (later Polná Přibyslav) estate. During its existence, for most of the time, Polná was part of significant aristocrat families' property. After the Lords of Polná, the lords of Lipá owned the town. From the half of the 14th century, Polná was owned by the Lords of Pirkenštejn. During the Hussite Wars, Hynek Ptáček of Pirkenštejn, a hussite nobleman, ruled over Polná and bought also the nearby town of Přibyslav. Victor, son of King George of Poděbrady who bestowed Polná significant town rights and the coat of arms, got Polná by marriage with Žofie Ptáčková (daughter of Hynek Ptáček). In 1794, the rebuilt castle burned down and was never completely restored again.
Экономика
Полна – көптеген орташа өлшемді өнеркәсіптері бар қала. Ең маңызды өнеркәсіп түрлері – ағаш өңдеу және тамақ өнеркәсібі (әсіресе сүт өнімдері). Қаладағы ең ірі жұмыс берушілер штаб-пәтері қалада орналасқан Sapeli (есік өндіруші) және TKZ Polná (құрылыс және жиһаз арматураларын өндіруші) компаниялары.
Polná is a town with many medium sized industries. Most important types of industries are wood working industry and food industry (especially dairy products). The largest employers with headquarters in the town are Sapeli (manufacturer of doors) and TKZ Polná (manufacturer of building and furniture hardware).
Көлік
Қаланың мөлшеріне қарамастан, аумағынан маңызды жол өтпейді, ал осы жерден басталатын теміржол қолданылмай жатыр. Қала бірнеше екінші дәрежелі жолдардың тоғысында жатыр.
Despite the size of the town, there is no major road running through the territory, and the railway that starts here is unused. The town lies at the intersection of several second class roads.
Білім
Полнада Монтессори екіншілік мектебі және үш бастауыш мектеп бар. Сонымен қатар, бір бастауыш көркемсурет мектебі бар.
Polná is home to a Montessori secondary school and three primary schools. There is also one primary art school.
Мәдениет
Қыркүйек айының әр екінші жексенбісінде Полнада "қарағатты бұршақ жәрмеңкесі" ұйымдастырылады. Хусово алаңы қаланың орталығын құрайды. Алаңда "Капланка" ғимараты (бұрынғы викариаттың ордасы), барокколық Үштік бағанасы және "Хастрманка" фонтаны бар, халық арасында "Водник" (су перісі) деп аталады. Хусово алаңындағы Құдай ананың көтерілу шіркеуі – Полнаның басты белгісі. Ол 1700 және 1707 жылдар аралығында салынған. Жобаның авторы итальяндық шебер Доменико Д’Анжели болды. Шіркеудің ішінде бай және құнды мүсіндік және фрескалық әрлеулер, сондай-ақ Ян Давид Сибер жасаған орган (Чехия жерінде жасалған елдегі ең үлкен сақталған орган) бар. Мұнара 1863 жылғы өртте қирап, 1894 жылы қайта салынған. Ол биік. Әйетті Екатерина шіркеуі – 1378–1389 жылдары Пиркенштейн мырзалары салған зират шіркеуі. 1906–1910 жылдары 15-16 ғасырлардағы қабырға фрескаларының фрагменттері табылды. Полнадағы екінші зират шіркеуі – Әйетті Барбара шіркеуі. Еврей қауымы бұрынғы синагога және еврей зираты арқылы еске алынады, екеуі де 17 ғасырдың соңында салынған. Бүгінде синагогада Аймақтық еврей мәдениеті мұражайы орналасқан. Клестер – Моравиядан Богемияға дейінгі ежелгі сауда жолының бойындағы шатқал. Бұл орта ғасырдың бірегей техникалық ескерткіші. Шатқалдың шамамен жартысы сақталған.
Every second weekend in September, the so called "carrot bun funfair" is organized in Polná. Husovo Square forms the centre of the town. On the square there are deanery with the "Kaplanka" building (the former seat of the vicariate), Baroque Trinity Column and "Hastrmanka" Fountain, colloquially called "Vodník" (water sprite). The Church of Assumption of the Virgin Mary on the Husovo Square is the main landmark of Polná. It was built between 1700 and 1707. Author of the project was Italian builder Domenico D'Angeli. Inside the church there is a rich and valuable stucco and fresco decoration, or an organ by Jan David Sieber (the biggest preserved organ in the country manufactured in the Czech lands). The tower was destroyed by the 1863 fire and rebuilt in 1894. It is high. The Church of Saint Catherine is a cemetery church, built in 1378–1389 by lords of Pirkenštejn. In 1906–1910, fragments of wall frescoes from the 15th and 16th centuries were discovered. The second cemetery church in Polná is Church of Saint Barbara. The Jewish community is commemorated by the former synagogue and Jewish cemetery, both founded in the late 17th century. Nowadays the synagogue houses the Regional Museum of Jewish Culture. Klešter is a glen where an ancient merchant path from Moravia to Bohemia led. It is a unique technical monument of the Middle Ages. About of the glen is preserved.