Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір жасушалы организмнің түрі
Species of single celled organism
Eimeria tenella – жас құстарда қанды цекальдық кокцидиозды қоздыратын Eimeria түрі.
Eimeria tenella is a species of Eimeria that causes hemorrhagic cecal coccidiosis in young poultry.
Сипаттама
Бұл түрдің өмірлік циклы моноксенді, соңғы мезбенің жалғыз иесі – тауықтар; ол өте иесіне қатаң бейімделген. Тамақ пен судың фекалиямен ластануы арқылы (ауыз-фекальдық жолмен) жұғады, Либеркун крипталарында (тауықтың ішек кемістігінде) эндогендік мерогонияға және жұқа ішектің эпителий жасушаларында гаметогонияға ұшырайды. Микрогамет пен макрогамет қосылуынан спораланбаған зиготалар түзіледі, олар тауықтың нәжісімен шығарылады. Зигота бірден бес күнге дейін спораланады және жұқпалы болады. Диагноз нәжісте ооцист табуға негізделген. Тиімді ем жоқ, бірақ профилактикалық шаралар, антикокцидиалдық препараттар және жас цыпаларды вакцинациялау арқылы инфекция деңгейін төмендетуге болады.
This species has a monoxenous life cycle with the only definitive host as chickens; it is extremely host specific. Acquired via fecal contamination of food and water (oral fecal route), it undergoes endogenous merogony in the crypts of Lieberkuhn (intestinal ceca of chicken) and gametogony in epithelial cells of the small intestines. Fusion of microgamete and macrogamete forms results in unsporulated zygotes, which are released with feces of chicken. The zygote sporulates after one to five days, and becomes infective. Diagnosis is based on finding oocysts in feces. While no effective treatment exists, the rate of infection can be reduced via prophylactics, anticoccidial drugs and vaccination of baby chicks.
Өмірлік цикл
Eimeria tenella моногенетикалық өмірлік циклге ие, яғни өмірлік циклі бір ғана жануар иесінде жүзеге асады. Оның күрделі өмірлік циклінің әртүрлі сатыларын екі кезеңге бөліп сипаттау ыңғайлы: жыныссыз цикл немесе шизогония және гаметогонияны қамтитын жыныстық цикл. Өмірлік циклінің көп бөлігі жасуша ішінде өтеді. Бұл, құстарда кокцидиозды қоздыратын жеті протозоалық паразиттердің бірі.
Eimeria tenella has a monogenetic life cycle, that is, the life cycle involves a single host. Various stages of its complicated life cycle may conveniently be described under two phases, asexual cycle or schizogony and sexual cycle involving gametogony. Much of life cycle is intracellular. It is one of seven protozoan parasites that cause avian coccidiosis in poultry.
Инфекцияны жұқтыру
Жұқтырылған құстың нәжісімен спораланбаған ооцист шығарылады. Ауа мен ылғалға ұшырау мейоз бен жасуша бөлінуін қозғастырады. Споралаудың (споралардың түзілуі және бөлінуі арқылы жыныссыз көбею) 9–12 сағатынан кейін сегіз гаплоидты спорозоит пайда болады. Ол шамамен 24 сағаттан кейін споралау сатысын аяқтап, енді жаңа жұқтырылған иеге жұқтыра алады.
The unsporulated oocyst is shed from an infected bird in the feces. This exposure to air and moisture triggers meiosis and cell division. After 9–12 hours of sporulation (asexual reproduction by the production and release of spores) eight haploid sporozoites are formed. It has completed the sporulation stage after about 24 hours and can now infect a new host.
Шизогония
Тояқ спорозоитті жұтып алады, онда ооцист қабырғасы қарынның (асказанның) абразиясы және жіңішке ішектің люменіндегі ыдырау арқылы жойылады. Содан кейін спорозоит өзінің ең қолайлы даму орнына (Eimeria tenella жағдайында – соқыр ішекке) көшіп, түкше жасуша энтероцитіне еніп кіреді. Одан кейін ол түкшенің криптасына көшіп, онда дамуын аяқтайды. Екі түрлі шизонт және мерозоит морфологиялық тұрғыдан ажыратылады. Спорозоиттар крипталарда шизогенездің (жыныссыз көбеюдің) екі толқынынан өтеді және көптеген бірінші және екінші буын мерозоиттарды жасайды. Бұл мерозоиттар жергілікті түрде еніп, шизонттардың кішірек түрлерін өндіру үшін көбейе алады. Содан кейін спорозоиттар нәжіспен шығарылады және процесс қайта басталады.
The chicken ingests the sporozoite where it is stripped of its oocyst wall by abrasion in the gizzard and breakdown in the lumen of the small intestine. The sporozoite then migrates to its preferred site of development (the caeca in the case of Eimeria tenella) and invades the villus enterocyte. It then migrates to the crypt of the villus where it will complete development. There are two generations of schizonts and merozoites which are morphologically distinguishable. The sporozoites undergo two waves of schizogeny (asexual reproduction) in the crypts and produce many first and second generation merozoites. These merozoites can invade locally and reproduce themselves to produce a smaller variety of schizonts. The sporozoites are then shed in the feces and the process begins again.
Спорозоидтар жұқтырған жұқпа
Eimeria tenella күрделі өмір циклінің басталуы, иесінің қақпайлы ішегінің эпителийлік жасушаларына спорозоидтардың жұғуымен басталады деп санауға болады. Жұқтырған құс фекалиямен бірге ооцисталарды немесе зигоцисталарды шығарады. Жаңа немесе сау құс ооцисталарды жұтқанда, оның томсығы мен ас қорыту сөлі циста қабырғасын ерітіп, спорозоидтарды босатады, олар иесінің эпителийлік жасушаларына еніп, ішінде өсіп, шизогония арқылы көбейеді.
The beginning of complex life cycle of Eimeria tenella may be taken to be initiated by infection of epithelial cells of host cecum by sporozoites. The infected fowl passes out oocysts or zygocysts with fecal matter. When their oocysts are swallowed by a new or healthy bird, its gizzard and digestive juices dissolve the cystwall and release sporozoites which enter the host epithelial cells. Within the epithelial cells, the sporozoites grow in size and multiply by schizogony.
Спорозоит
Бұл паразиттің жасуша ішіндегі ең алғашқы сатысы. Ол сопақ, сәл иілген, бір ұшы сүйір, екіншісі дөңгелек келген микроскоптық, бір жасушалы организм. Сыртқы қабықшаны құрайтын қабықшада бойлық бағытта орналасқан жирылатын микротубулалар бар, олар организмнің қозғалуына көмектеседі. Цитоплазма құрамында көпіршікті ядро, митохондрия, Гольджи денелері, эндоплазмалық тор, рибосомалар, лизосомалар және қосалқы азық заттарын сақтайтын вакуольдар бар. Спорозоиттың иесінің эпителий жасушасына енуіне паразиттің роптрийлерінде жиналған литикалық секреция көмектеседі. Денесінің мөлшері 19,5–25 × 16,5–23 микрометрді құрайды.
It is the earliest intracellular stage of parasite. It is elongated, slightly curved, microscopic unicellular organism with one end pointed and the other end blunt. The pellicle, forming external envelope, contains longitudinally arranged contractile microtubules which help in wriggling movements of organism. Cytoplasm includes a vesicular nucleus, a mitochondrion, golgi bodies, endoplasmic reticulum, ribosomes, lysosomes and vacuoles containing reserve food, etc. Penetration of sporozoite into host epithelial cell is facilitated by the lytic secretion stored in roptries of parasite. The measurement of body is as 19.5–25 by 16.5–23 micrometer.