Джеймс Болдуиннің «Жалынды күнді күту» (1963) – нәсілшілік, дін және американдық тарих туралы екі мақаладан тұратын маңызды әдебиет. Кітапты қазақша оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1963 жылы Джеймс Болдуиннің құжаттамалық антологиясы
1963 non fiction anthology by James Baldwin
"The Fire Next Time" – Джеймс Болдуиннің 1963 жылы жарық көрген құжаттамалық кітабы, онда екі эссе бар: "My Dungeon Shook: Letter to my Nephew on the One Hundredth Anniversary of the Emancipation" ("Менің түрмем дірілдеді: Бостандық күнінің 100 жылдығына арналған немере ініме хат") және "Down at the Cross: Letter from a Region of My Mind" ("Төмендегі салбыраң: Менің санамақтан хат"). Кітаптың атауы кейбір нұсқаларындағы "Мария, сен жылама" афроамерикандық рухани әнінің шумағынан алынған. Сол өлең жолы "Құдай Нұхқа Көкжиек белгісін берді" деген тағы бір рухани әнде де қолданылған:
The Fire Next Time is a 1963 non fiction book by James Baldwin, containing two essays: "My Dungeon Shook: Letter to my Nephew on the One Hundredth Anniversary of the Emancipation" and "Down at the Cross: Letter from a Region of My Mind". The book's title comes from a couplet in some versions of "Mary Don't You Weep", an African American spiritual. The same lyric has been used in another spiritual entitled "God Gave Noah the Rainbow Sign":
Бірінші эссе, Болдуиннің 14 жасар немере інісіне жазылған хат түрінде жазылған, американдық тарихтағы нәсілдің орталық рөлін талқылайды. Екінші эссе, кітаптың көп бөлігін құрайды, нәсіл мен дін арасындағы қарым-қатынасқа, әсіресе Болдуиннің жас кезінде христиан шіркеуімен болған тәжірибесіне, сондай-ақ Гарлемдегі басқалардың исламдық идеяларына назар аударады. Екі эссе алғаш рет 1962 жылдың соңында американдық журналдарда жеке-жеке жарияланды: "Менің санамақтан хат" – "The New Yorker" журналында, ал "My Dungeon Shook" – "The Progressive" журналында. Кейін олар біріктіріліп, 1963 жылы Dial Press, ал 1964 жылы Ұлыбританияда Penguin Books баспасында кітап түрінде жарық көрді. Кітап сыншылар тарапынан жылы қабылданып, қазір 1960-шы жылдардағы нәсілдік қатынастар туралы ең әсерлі кітаптардың бірі саналады. 2008 жылы Джесси Л. Мартиннің оқыған нұсқасымен аудиокітап ретінде жарық көрді.
The first essay, written in the form of a letter to Baldwin's 14 year old nephew, discusses the central role of race in American history. The second essay, which takes up the majority of the book, deals with the relations between race and religion, focusing in particular on Baldwin's experiences with the Christian church as a youth, as well as the Islamic ideas of others in Harlem. The two essays were first published separately in American magazines in late 1962: "Letter from a Region in My Mind" in The New Yorker, and "My Dungeon Shook" in The Progressive. They were then combined and published in book form in 1963 by Dial Press, and in 1964 in Britain by Penguin Books. The book was enthusiastically received by critics, and it is now widely considered to be one of the most influential books about race relations in the 1960s. It was released in an audiobook format in 2008, narrated by Jesse L. Martin.
Мазмұны
Кітапта ақ және қара американдықтардың аражігін ажырату кезінде 1960 жылдары жазылған екі эссе бар. Болдуиннің эсселеріндегі мақсаты – ақ нәсілді көпшілікке жету және оларға қара американдықтардың тең құқықтар үшін күресін жақсырақ түсінуге көмектесу болды. Болдуиннің эсселері жарық көрген кезеңге назар салар еңбектердің қаншалықты мақсатты түрде құрылғанын көрсетеді. Сол уақытта Азаматтық құқықтар қозғалысы жариялылықтың қажеттігін мойындады, әсіресе "қозғалыстың мақсаттары мен халықтың қолдауын қамтамасыз ететін әңгімелер айту". Осы жағдайда Болдуиннің эсселері алғаш рет жарияланды. Болдуиннің эсселерін тиімді еткені – олардың куәлік сипатында болуы. Америкадағы нәсілшіліктің нақты адамдардың өмірінде қалай әрекет еткенін көрсететін куәліктер беру – түсініксіз аудиториямен байланыс орнатудың тиімді жолы. Кітап Азаматтық құқықтар қозғалысының жарнамалық қажеттілігін қанағаттандырды, сонымен қатар қозғалысты немесе оған қатысқан адамдардың өмірін түсінбеген ақ нәсілді аудиторияның жасырын қажеттілігін де қанағаттандырды. Болдуин эсселерінде жазған көптеген идеялар қара зиялылары үшін жаңа болмаса да, оларды аудиторияға ұсыну тәсілі жаңаша болды. Болдуиннің жазбалары алғаш жарияланған кезде расалық қатынастарды түсінудегі басым ақ американдық көзқарасты күшті түрде "шақырып, сынға алды".
The book includes two essays that were written in the 1960s during a time of segregation between White and Black Americans. In his essays, Baldwin’s purpose was to reach a mass white audience and help them to better understand Black Americans' struggle for equal rights. Looking at the time period in which Baldwin’s essays were published shows how purposefully each essay was constructed. At the time, the Civil Rights Movement was beginning to recognize the need for publicity, in particular “story telling that would generate public support for the movement’s people and goals”. This was the context into which Baldwin’s essays were first published. What made Baldwin’s essays effective is that they were testimonial. Giving testimonial evidence about how racism in America has operated in real people’s lives is an effective strategy for connecting with an audience that is otherwise clueless. The book met both the needs of the Civil Rights Movement for publicity, but also an unspoken need of white audiences who did not understand the movement or the lives of the people involved. Although many of the ideas that Baldwin writes about in his essays were not new to black intellectualism, the way they were presented to their audience was. Baldwin’s writings profoundly “provoked and challenged the dominant white American frame for understanding race relations” during the time that they were first published.
"Қоршағым шайқалды"
Алғашқы эссе, 1962 жылы «The Progressive» журналында жарияланған және «My Dungeon Shook: Letter to My Nephew on the One Hundredth Anniversary of the Emancipation» деп аталған, Болдуиннің немере інісіне жазған хаты. Онда ол немере інісін отбасының ер адамдарымен, Болдуиннің ағасы мен әкесімен салыстырады. Ол немересіне Американың қара нәсілді ерлерді құртуға батыл қабілеті туралы айтады және қара нәсілді адам ретінде ұшыраған зұлымдықтан туған ашуын афроамерикалықтардың тарихына деген ынта мен кең көзқарасқа айналдыруға шақырады.
The first essay, originally appearing in The Progressive magazine in 1962 and titled "My Dungeon Shook: Letter to My Nephew on the One Hundredth Anniversary of the Emancipation", is a letter to Baldwin’s nephew in which he compares his nephew to the men in their family including Baldwin’s brother and father. He tells his nephew about America’s ability to destroy Black men and challenges his nephew to convert his anger due to mistreatment as a Black man into having a passionate and broad outlook on the African American experience.
"Сыныпта: менің ойымдағы аймақтан хат"
Екінші эссе алғаш рет 1962 жылы "The New Yorker" журналында "Менің санамақтағы бір аймақтан хат" деген атаумен жарияланды. Кітапта "Түйіскен жерде: Менің санамақтағы бір аймақтан хат" деп аталған эссе, христиан дінінің қара қоғамға келтіретін зияны мен Болдуиннің жасөспірім шағында пастор болуден бастап, шіркеуден толықтай бас тартуына дейінгі жолын баяндайды, себебі ол адамдық тәжірибесінің толығымен қысымға ұшырағандай сезінген.
The second essay originally appeared in The New Yorker (1962) under the title "Letter from a Region in My Mind". Titled in the book as "Down at the Cross: Letter from a Region in my Mind", the essay addresses the detriment of Christianity on the Black community and Baldwin’s journey from being a teen pastor to completely pulling away from the church because it felt like a repression of his full experience of humanity.
Жауаптар
Жаклин Доуд Холл Мартин Лютер Кинг жетекшілік еткен азаматтық құқық қозғалысына, Болдуиннің еңбегін негізге ала отырып, назар аударған мақала жазды. Болдуиннің шығармасында нәсілшілдік мәселесі негізінен оның Харлем, Нью-Йорк ауданында қарастырылды, ал Холл Америкадағы олар кездескен нәсілдік мәселе аймақтық емес, жалпыұлттық проблема екенін атап өтті. Болдуиннің жаңа діни көзқарасын кеңейте түскен тағы бір мақаланы теология профессоры Джон Нильсон жазды. "The Fire Next Time" еңбегінде Болдуин христиан дінінің бұзылуына назар аударды. Болдуиннің католик шіркеуіне сын бағыттағанын байқаған Нильсон, 1968 жылдың сәуірінде Мартин Лютер Кингтің қазасы "Келесі жолы өрт" оқиғасының іске асуы секілді болғанын айтты. 2016 жылдың желтоқсанында музыкант Мешель Ндегеоцеллоның Болдуинге арналған "Кісі іздеп таба аламын ба?" ("Жеймс Болдуиннің Евангелиі") атты 2016 жылғы музыкалық театрлық қойылымы Гарлемдегі Гарлем сахнасында тұңғыш рет көрсетілді. 2015 жылдың шілдесінде Та Нехиси Коутс "Атлантик" журналында Болдуиннің немересіне жазған хатының ("Менің ұлымға хат") заманауи нұсқасын жариялады, содан кейін Америкадағы қара нәсілділердің қазіргі жағдайы туралы "Әлем мен мен" атты кітап шығарды. Бұл атау Макс Хейстингстің "Америка, 1968: Бұл жолы өрт" кітабында да қолданылған.
Jacquelyn Dowd Hall wrote an article that focused on the civil rights movement, led by Martin Luther King Jr., building on Baldwin's work. Baldwin's piece examined the issue of racism mainly in his area of Harlem, New York, and Hall emphasized that the racial issue they confronted in America was not a sectional but a national problem. Another article that expands on Baldwin's new religious view was written by Jon Nilson, a theology professor. In The Fire Next Time, Baldwin focused on how Christianity was corrupted. Observing that Baldwin challenged the Catholic Church, Nilson said that the April 1968 assassination of Martin Luther King Jr. had almost seemed like The Fire Next Time had come true. In December 2016, Can I Get a Witness? The Gospel of James Baldwin, a 2016 musical theatrical tribute to Baldwin by the musician Meshell Ndegeocello and based on The Fire Next Time was premiered at the Harlem Stage in Harlem. In July 2015, Ta Nehisi Coates wrote an article in The Atlantic as a modernized version of Baldwin's letter to his nephew called "Letter to My Son", and later published an entire book called Between the World and Me that talks about the current state of the Black experience in America. The title was alluded to in Max Hastings' book America, 1968: The Fire This Time.