Кіріспе

Индонезия, Малайзия және Сингапурдағы жыл сайынғы көше шеруі
Чингай парады – Малайзия мен Сингапурда қытайлық Жаңа жылы тойының бөлігі ретінде жыл сайын өткізілетін көше шеруі. Ол әдетте қытай құдайларының туған күнін немесе кейде Мейірімді Құдайдың (Гуанинь) процессиясын мерекелеу үшін ұйымдастырылады. "Чингай" атауы хоккиен тілінен келген, ол екі сөздің біріктірілісі: (真藝) – "шынайы өнер" және (妝藝) – "костюм өнері". PAYM (Халықтық жастар қозғалысы) Сингапурдағы Чингайға белсенді үлес қосады. Бүгінде бұл парадты Малайзия мен Сингапурдың барлық қауымдары тойлайды. Чингай Қытайдан бастау алған, ал Пенангтағы қытайлар құдайлар процессиясы кезінде алғаш рет оны орындаған. Бұл – орындаушының бірнеше метр биіктігінде және шамамен бірнеше килограмм салмағы бар алып туды теңестіретін көше өнері. Бүгінде Малайзия мен Сингапурда чингайды қытайлар ғана емес, сонымен қатар малайлар мен үндістер де орындайды. Ол бірегей көпұлтты өнерге айналды. Пенангтағы Чингайдың танымалдылығы оны ең әсерлі мәдени ескерткіштердің бірі және маңызды туристік орынға айналдырды.

Пенанг қаласы

Чингай парадының бастауы 1905 жылы Пенанг қаласында өткен платформаларды безендіру байқауынан басталады. Бұл платформа безендіру дәстүрі 1960 жылдары Малайзияның басқа да аймақтарына тарады және ақырында Қытай Жаңа жылымен байланысты болды. Екінші Чингай шеруі 1926 жылы Мүліктің құдайының туған күнін мерекелеу үшін ұйымдастырылды. Үшінші Чингай шеруі 1957 жылы Джордж Таун қалалық кеңесінің құрылғанына 100 жыл толуына арналды. Чингайдың мәңгілік сақталуын қамтамасыз ету үшін Малайзиядағы қытай қауымы 1960 жылдары Пенанг Чингай байланыс комитетін құру үшін түрлі аймақтардағы белсенділермен бірлесіп жұмыс істеді. Бүгінде Джордж Таун қаласында әр жылдың желтоқсан айында Чингай парады жыл сайын өткізіледі. Жергілікті тұрғындар мен туристерді қызықтыратын бұл жылдық шара кешке "Брик Килн" (қазіргі Гурдвара) жолынан басталып, қала көшелерімен серпіліп, "Эспланаде" алаңында аяқталады.

Жохор

Джохордағы Чингай шерулері 1870 жылдан бері Жохор Бахрудегі ескі қытай ғибадатханасымен жыл сайын Ай күнтізбесінің бірінші айының 21-күні өткізіліп келеді.

Сингапурдағы Чингай

1972 жылы түрлі өрт қауіптеріне байланысты, соның ішінде жарақаттану, өлім және мүліктерге зиян келтіру мүмкіндігіне байланысты, Сингапур үкіметі Сингапурда фейерверктерді тыйым салу туралы заң қабылдады. Нәтижесінде, Жаңа жылды тойлау үшін фейерверктерді атқылай алмау жалпы халықтың наразылығын тудырып, Сингапурдегі қытай халқының арасындағы мерекелік көңіл-күйді төмендетті. Халықтық қауымдастығының (ПА) мәлімдемесіне сәйкес, премьер-министр Ли Куан Ю осы мерекені жандандыру үшін Чингай шеруін өткізуді шешті. 1973 жылдың 4 ақпанында ПА және Сингапур ұлттық бокс қауымдастығы бірлесіп Сингапурдегі алғашқы Чингай шеруін ұйымдастырды. Бұл көше шеруі Джалан Бесардан Оутрам паркіне дейін өтті, онда акробатикалық қойылымдар, арыстан және айдаһар билері, қаңқа басушылар және басқа да өнерлер көрсетілді. Көптеген қытайлық шеруге 1977 жылдан бастап малай және үнді топтары қосыла бастады, бұл шерудің жалпы сипатына үлкен өзгеріс енгізді, нәтижесінде ол бүгінгі күнге дейін арыстан билері мен қаңқа басушылар сияқты дәстүрлі қытайлық өнерлердің сақталуына қарамастан, көпмәдениетті сипатқа ие болды. 1985 жылы шеру алғаш рет Орчард жолынан өтті, бұл шерудің кейінгі тарихының көп бөлігінде сақталды. Бұл өзгеріс ұйымдастырушылардың оны маңызды туристік аймақтағы туристерге жақындату және салыстырмалы түрде ұзын және түзу жолда ұйымдастыруды жеңілдету ниетімен байланысты болғанымен, шерудің сипатының девальвациялануын да білдірді. Бұл 1987 жылы "The Straits Times" газетінің демеушілігімен жапондық топтың алғаш рет қатысқандығынан көрінді. 1990 жылы Чингай шеруі кешкі шараға айналдырылды, бұл шерудің жалпы атмосферасын өзгертіп, жарық пен пиротехниканың басымдығына әкелді. 2000 жылы шеру Орчард жолынан Сингапур тарихы мен мәдениетіне толы Азаматтық ауданға, қалалық әкімшілікке көшті. Қалалық әкімшілік аумағындағы құрылыс жұмыстарының нәтижесінде шеру алғаш рет Қытай ауданының көшелерімен өтті. Алайда, көрермендерге арналған орынның шектеулі болуы және бұл жерлерде күрделі және ирек жолмен кездесуіне байланысты, шеру 2004 жылы Орчард жолына қайта оралды, сонымен қатар дәстүрлі түрде пассивті шеруге көрермендердің қатысуын және ықыласын арттыруға тырысты. Сол жылы шеруде алғаш рет фейерверктер атқыланды. Билік фейерверктерді қауіпсіздік шараларын сақтай отырып атқылауға рұқсат бергенімен, Чингайды сақтап қалу туралы шешім қабылданды. 2008 жылы шеру қайтадан қалалық әкімшілікте өтті, маршруты қалалық әкімшілік ғимаратынан Эспланадаға дейін созылды. 2009 жылғы шеру Парламент үйінің маңында орталықтандырылды, орындаушылар Паданг айналасында жүрді, сондай-ақ таңғажайып Grand Finale (MAGICBOX@Chingay 2009) өтті. Сол жылы теледидардағы тікелей трансляция бір күнге кейінге шегерілді. 2010 жылы шеру Формула 1 Марина Бей көшелік трассасының бір бөлігінде өтті. Шеруден кейінгі көшелік кештер 2004 жылдан бері өткізіліп келеді, 2007 жылды қоспағанда. 2009 жылғы 1 ақпанда өткен Чингай шеруіне шамамен 150 000 көрермен келді. Бір миллион сингапурлық шеруді теледидардан тамашалады, ал Азиядағы тағы 16,3 миллион үй мен қонақүй Channel NewsAsia арнасы арқылы телеарнадан көріп қалды. 2011 жылғы Чингай шеруі 11 және 12 ақпанда өтті. Ол оттық тоймен ашылып, ең ірі көпұлттық қойылымдар, шерудегі алғашқы би сайысы, мыңдаған орындаушылар шамдарды ұстап парад алаңын толтырған тамаша финал және жаңадан ашылған түрлі өнер ауданы/карнавалды қамтыды. Сондай-ақ, Тереза Тенге ұқсайтын суреттер байқауы және Чингай папарацци сайысы сияқты көпшілік қатыса алатын іс-шаралар ұйымдастырылды. 2013 жылғы Чингай шеруі 22 және 23 ақпанда өтті. 2014 жылы 7 және 8 ақпанда F1 Pit Building-де Чингай өтті. Жылқы жылына 70 000-ға жуық адам келді. 2015 жылғы Чингайға 150 ұйымнан 11 000-ға жуық орындаушы қатысуы жоспарланған, оның ішінде 15 топтан 760 шетелдік орындаушы болды, бұл ең ірі мерекелік шара болды. "Біз Сингапурды жақсы көреміз (SG)" тақырыбындағы 2015 жылғы Чингайдың негізгі шеруі 27 және 28 ақпанда F1 Pit Building-де өтті, ал 1 наурызда Орчард жолында жастардың қатысуымен көшелік кеш ұйымдастырылды. 2018 жылғы Чингайда 2000 ерікті және 6500 шеруге қатысушы болды, сонымен қатар би билеуші роботтар мен жүргізушісіз көліктер сияқты ақылды технологияның көптеген мысалдары көрсетілді. 2018 жылғы Чингай алғаш рет мерекелік шараның бөлігі ретінде тегін шеру мен карнавал ұйымдастырылды, маршруты әдеттегі 720 метрге қарағанда екі есе ұзын, 1,5 километрді құрады. 2019 жылғы Чингай Сингапурдің екі жүз жылдығын тойлау мақсатында ұйымдастырылды, бұл Сингапур тарихы туралы түсінікті 1819 жылы Сэр Стэмфорд Раффлз Сингапур жағалауына келгенінің 200 жылдығын ғана емес, 1299 жылы Сингапура Корольдігі (Темasek деп те белгілі) құрылғаннан бастап кеңейтуге мүмкіндік берді. 2019 жылғы Чингайдің тақырыбы «Арман Фантазиясы» Сингапурдың өтілі, қазіргісі және болашағының маңыздылығын таныды.