Кіріспе

Голландиялық теолог Вессель Харменц Гансфорт (1419 – 4 қазан 1489) – теолог және солтүстік Төмен елдердің ерте гуманисі. Оның фамилиясының көптеген түрлері кездеседі және кейде оны Иохан Вессел деп жаңылыстырады. Гансфорт Реформацияға дейінгі реформаторлардың бірі саналады. Ол папалықтың бейшаралануына, қасиеттерді шарлатандық және сиқырлы мақсатта қолдануға, шіркеу дәстүрінің билігіне, сондай-ақ кейінгі схоластикалық теологияда адамның еркінің құдайдың адамды құтқаруындағы Христианның еңбегінен гөрі басымдыққа ие болуына қарсылық көрсетті. Джон Весселдің кейбір тұжырымдары протестанттық реформацияның алға басушысы болды.

Ерте өмір және білім

Гансфорт Гронинген қаласында дүниеге келген. Жергілікті Сент-Мартин латын мектебінде алғашқы білімін алғаннан кейін, ол Зволле қалалық мектебінде оқыды, ол Қауымдық өмір бауырластарымен тығыз байланыста болды және жас студент сол бауырластардың үйінде тұрды. Ол Зволледен алыс емес Сент-Агнес тауының монастырымен жақын қарым-қатынас орнатып, Томас Кемписпен дос болды. Оның XVI ғасырдағы өмірбаянын жазған Альбертус Харденберг, Гансфорттың бұрынғы шәкірті Госвинус ван Халенді білген, Гансфорттың 1449 жылы тікелей Кёльнге кеткенін жазады. Кёльнде ол Бурса-Лауренцияда тұрып, көп ұзамай мұғалім болды. 1452 жылы ол magister artium дәрежесін алды және Платонды алғаш рет осы жерде оқығанын үлкен алғыспен еске алады. Ол Грекиядан қуылған монахтардан грек тілін, ал кейбір яһудилерден еврей тілін үйренді.

Атақ-даңқы мен ықпалы

1614 жылы Гронинген протестанттық университетінің негізін қалаушылар Вессель Гансфортты Рудольф Агрикола (1444-85) және Регнерус Прадениус (1510-59) сияқты өздерінің зияткерлік ізілдеушілерінің бірі деп есептеді. Гансфорттың еңбектерінің алғашқы басылымдары (мысалы, Цволь 1522, Базель 1523, Гронинген 1614, Марбург 1617) титул бетінде оны «әлемнің білімді нұры» (Lux mundi) деп атады.

Теологиялық көзқарастар

Вессел Гансфорт транссубстанциация және индульгенциялар тұжырымын қабылдамады. Вессел Гансфорттың қасиеттілік туралы көзқарастары Ульрих Цвинглидің көзқарастарын болжады.