Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан субконтинентіндегі патшалықтар (б.з.д. 600 ж. – б.з.д. 345 ж.)
Kingdoms in the Indian subcontinent (c. 600 BCE–c. 345 BCE)
Махаджанападалар – б.з.д. VI-IV ғасырларда ежелгі Үндістанда, екінші қала құрылысы кезеңінде болған он алты патшалық немесе аристократиялық республика.
The Mahājanapadas were sixteen kingdoms or aristocratic republics that existed in ancient India from the sixth to fourth centuries BCE, during the second urbanisation period.
Тарих
Біздің заманымыздан бұрынғы 6-5 ғасырлар Үндістанның ерте тарихындағы маңызды бетбұрыс ретінде қарастырылады. Осы кезеңде ежелгі Үнді өркениетесінің құлдырағаннан кейін Үндістандағы алғашқы ірі қалалар пайда болды. Бұл Вед дәуірінің діни қағидаларына қарсы шыққан срамна қозғалыстарының (буддизм мен джайнизмді қоса) өркендеген кезі болды. Махаджанападалардың екеуі, әлдебір ганасангхалар (аристократиялық республикалар) болса, ал қалғандары монархия түрлерінде болды. Ежелгі буддалық мәтіндер, мысалы, Ангуттара Никая, Үндістан субконтинентінің солтүстік-батысындағы Гандарадан шығысқа қарайғы Ангаға дейінгі аймақта дамыған және гүлденген он алты ұлы патшалық пен республика туралы жиі айтады. Олар Виндхья аймағының бір бөлігін де қамтыды, және барлығы Үндістанда буддизмнің пайда болуына дейін қалыптасқан. Археологиялық тұрғыдан, бұл кезең Солтүстік Қара жылтыратылған ыдыстар мәдениетімен байланысты.
The 6th–5th centuries BCE are often regarded as a major turning point in early Indian history. During this period, India's first large cities since the demise of the Indus Valley civilization arose. It was also the time of the rise of sramana movements (including Buddhism and Jainism), which challenged the religious orthodoxy of the Vedic period. Two of the Mahājanapadas were most probably gaṇasaṅghas (aristocratic republics), and others had forms of monarchy. Ancient Buddhist texts like the Anguttara Nikaya make frequent reference to sixteen great kingdoms and republics that had developed and flourished in a belt stretching from Gandhara in the northwest to Anga in the eastern part of the Indian subcontinent. They included parts of the trans Vindhyan region, and all had developed prior to the rise of Buddhism in India. Archaeologically, this period has been identified as corresponding in part to the Northern Black Polished Ware culture.
Аға
Ангалар туралы алғашқы мәліметтер Атхарваведада кездеседі, онда олар Магадхалар, Гандарилер және Муджаваттармен бірге, сырттай қарағанда, жек көрілетін халық ретінде еске алынады. Джайна Праджнапана Анга және Вангаларды арий тайпаларының бірінші тобына жатқызады. Онда ежелгі Үндістанның маңызды қалалары тізімделеді. Сондай-ақ, бұл өлке сауда-саттық және коммерцияның ірі орталығы болған, оның саудагерлері алыс Суварнабхумиге тез-тез сапар шегетін. Анга Бимбисара билік кезінде Магадаға қосылды. Бұл Бимбисараның жалғыз бағындыруы болды.
The first reference to the Angas is found in the Atharvaveda where they find mention along with the Magadhas, Gandharis and the Mujavats, apparently as a despised people. The Jaina Prajnapana ranks Angas and Vangas in the first group of Aryan people. It mentions the principal cities of ancient India. It was also a great center of trade and commerce and its merchants regularly sailed to distant Suvarnabhumi. Anga was annexed by Magadha in the time of Bimbisara. This was the one and only conquest of bimbisara
Ашмақа
Ассака елі немесе Ашмака тайпасы Дакшинапатта, яғни Оңтүстік Үндістанда орналасқан. Оған қазіргі Андхра-Прадеш, Телангана және Махараштра штаттарының аумақтары кірген. Гаутама Будда заманында Ассака тайпасының көп бөлігі Годавари өзенінің жағасында, Виндхья тауларының оңтүстігінде қоныстанған. Ассакалардың астанасы Потана немесе Потали қаласы болған, ол бүгінгі Теланганадағы Бодан және Махабхараттағы Пауданиямен сәйкес келеді. Махараштрада олардың астанасы Поталиде орналасқан, ол қазіргі Нандура, Булдана ауданымен беттеседі. Ашмака тайпасы Панини еңбектерінде де еске алынған. Маркендейя Пурана мен Бхат Самхитада олар солтүстік-батысқа орналастырылған. Годавари өзені Ассака елін Мулака (немесе Алака) елінен бөліп тұрған. Ассака елі Мадхьядесаның шегінен тыс жерде, Оңтүстік жолы – Дакшинапатта орналасқан. Кез келген уақытта Ассака Мулаканы да қамтыған және Авантимен көрші болған.
The country of Assaka or the Ashmaka tribe was located in Dakshinapatha or southern India. It included areas in present day Andhra Pradesh, Telangana, and Maharashtra. In Gautama Buddha's time, many of the Assakas were located on the banks of the Godavari River (south of the Vindhya mountains). The capital of the Assakas was Potana or Potali, which corresponds present day Bodhan in Telangana and Paudanya of Mahabharata. In Maharashtra its capital is located in Potali which corresponds to present day Nandura, Buldhana district. The Ashmakas are also mentioned by Pāṇini. They are placed in the north west in the Markendeya Purana and the Brhat Samhita. The river Godavari separated the country of the Assakas from that of the Mulakas (or Alakas). The country of Assaka lay outside the pale of Madhyadesa. It was located on a southern high road, the Dakshinapatha. At one time, Assaka included Mulaka and abutted Avanti.
Аванти
Аванти елі Батыс Үндістанның маңызды патшалығы болды және Махавира мен Буддадан кейінгі дәуірде Үндістанның төрт ұлы монархиясының бірі еді, ал қалған үшеуі – Косала, Ватса және Магадха. Авантиді Нармада өзені солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөлді. Алғашқыда Махишамати (Махиссати) Оңтүстік Авантидің астанасы, ал Уджайни (санскрит: Уджайни) Солтүстік Авантидің астанасы болды, бірақ Махавира мен Будда заманында Уджайни біріктірілген Авантидің астанасы болды. Аванти елі шамамен қазіргі Мальва, Нимар және Мадхья-Прадеш штатының іргелес аймақтарымен сәйкес келеді. Махишамати және Уджайни екеуі де Раджагрихадан Пратиштханаға (қазіргі Пайтан) дейін созылған Дакшинапатха деп аталатын оңтүстік сауда жолында орналасқан. Аванти буддизмнің маңызды орталығы болды, онда көптеген көрнекті тералар мен терилер дүниеге келді және тұрды. Аванти патшасы Нандивардана Магадха патшасы Шишунагадан жеңіліс тапты. Кейін Аванти Магадха империясының құрамына енді.
The country of the Avantis was an important kingdom of western India and was one of the four great monarchies in India in the post era of Mahavira and Buddha, the other three being Kosala, Vatsa and Magadha. Avanti was divided into north and south by the river Narmada. Initially, Mahishamati (Mahissati) was the capital of Southern Avanti, and Ujjaini (Sanskrit: Ujjayini) was of northern Avanti, but at the times of Mahavira and Buddha, Ujjaini was the capital of integrated Avanti. The country of Avanti roughly corresponded to modern Malwa, Nimar and adjoining parts of today's Madhya Pradesh. Both Mahishmati and Ujjaini stood on the southern high road called Dakshinapatha which extended from Rajagriha to Pratishthana (modern Paithan). Avanti was an important centre of Buddhism and some of the leading theras and theris were born and resided there. King Nandivardhana of Avanti was defeated by king Shishunaga of Magadha. Avanti later became part of the Magadhan empire.
Шеді
Чеди, Чети немесе Четиялардың екі ерекше қонысы болған, олардың бірі Непал тауларында, екіншісі Каусамбиге жақын Бунделхандта орналасқан. Ежелгі мәліметтерге сәйкес, Чедилер Ямуна өзенінің жанында, Куру және Ватса патшалықтарының арасында жатқан. Орта ғасырларда Чедидің оңтүстік шекарасы Нармада өзенінің жағалауына дейін жеткен. Сотиватнагара, Махабхаратадағы Сукти немесе Суктимати, Чедидің астанасы болды. Чедилер ежелгі Үндістан халқы және олар Ригведада, олардың патшасы Кашу Чайдямен бірге еске алынған. Астана қаласы Суктиматиның орналасқан жері әлі анық белгіленбеген. Тарихшы Хем Чандра Райчхаудхури және Ф. Э. Паргитер оның Уттар-Прадеш штатының Банда қаласының жанында болғанын айтқан.
The Chedis, Chetis or Chetyas had two distinct settlements of which one was in the mountains of Nepal and the other in Bundelkhand near Kausambi. According to old authorities, Chedis lay near Yamuna midway between the kingdom of Kurus and Vatsas. In the mediaeval period, the southern frontiers of Chedi extended to the banks of the river Narmada. Sotthivatnagara, the Sukti or Suktimati of Mahabharata, was the capital of Chedi. The Chedis were an ancient people of India and are mentioned in the Rigveda, with their king Kashu Chaidya. The location of the capital city, Suktimati, has not been established with certainty. Historian Hem Chandra Raychaudhuri and F. E. Pargiter believed that it was in the vicinity of Banda, Uttar Pradesh.
Гандара
Ригведада Гандарилердің жүні туралы айтылған. Гандаралар мен олардың патшасы Махабхаратта Пандаваларға қарсы соғыста Курулардың күшті одақтастары ретінде елеулі орын алады. Гандаралар – соғыс өнерінде жақсы оқытылған, қаһарлы халық. Пураникалық дәстүрлерге сәйкес, бұл жанападты Яяти ұрпағы Аруддханың ұлы Гандара құрған. Осы елдің ханзадалары Ригведа дәуірінің белгілі патшасы, Ай әулетінің патшасы Яятидің бес ұлының бірі – Друхюдің әулетінен тараған делінеді. Гандхара жерін Сінд өзені суарған. Бұл махаджанападтың екі қаласы – Такшасила мен Пушкалавати, Айодхья князі, Раманың інісі Бхаратаның екі ұлы Такса мен Пушкараның есімдерімен аталып кеткен. Ваю Пуранада (II.36.107) Кали-юганың соңында Гандараларды Прамити (әзірге Калика) жойғаны айтылады. Панини өздігінің Аштадхьяиінде Ведадағы Гандари түрін де, кейінірек пайда болған Гандара түрін де атаған. Гандхара патшалығына кейде Кашмира да кіретін. Милеттен шыққан Геккатей (549–468) Каспапирос (Касяпура немесе Пурушапура, яғни қазіргі Пешавар) қаласын Гандария қаласы деп атаған. Гандара Джатака бойынша, бір кезде Гандара Кашмир патшалығының бір бөлігі болған. Сондай-ақ, Джатака Гандараның тағы бір атын – Чандахара деп атаған. Буддистік дәстүрдегі Гандара махаджанапады Шығыс Ауғанстанның және Пенджабтың солтүстік-батыс аймақтарын (қазіргі Пешавар (Пурушапура) және Равалпинди аудандары) қамтыған. Оның кейінгі астанасы Таксашила (Таксиланың пракриттегі атауы) болды. Таксашила университеті ежелгі замандағы білімнің танымал орталығы болған, онда бүкіл әлемнен ғалымдар жоғары білім алуға келген. Панини, үнді грамматикасының гениалі және Каутилия – Таксила университетінің әлемге әйгілі түлектері. Біздің заманымызға дейінгі VI ғасырдың ортасында Гандараның Пуккусати немесе Пушкарасарин патшасы Магада патшасы Бимбисараның замандасы болды. Гандхара Солтүстік жол (Уттарапатха) бойында орналасқан және халықаралық сауда-саттық орталығы болған. Бір топ ғалымдардың пікірінше, Гандаралар мен Камбоджалар туысқан халықтар болған. Сондай-ақ, Куру, Камбоджа, Гандара және Бахликалардың туысқан халықтар болғаны да айтылады. Доктор Т. Л. Шахтың сөзіне сүйенсек, Гандара мен Камбоджа бір империяның екі провинциясы ғана болған және олар бір-біріне жақын орналасқандықтан, бір-бірінің тіліне әсер еткен. Демек, олар бір кезде туысқан халықтар болған болуы мүмкін. Гандхара көбінесе көршілес Кашмира және Камбоджа аймақтарымен саяси байланыста болды.
The wool of the Gandharis is referred to in the Rigveda. The Gandharas and their king figure prominently as strong allies of the Kurus against the Pandavas in the Mahabharata war. The Gandharas were furious people, well trained in the art of war. According to Puranic traditions, this Janapada was founded by Gandhara, son of Aruddha, a descendant of Yayati. The princes of this country are said to have come from the line of Druhyu who was a famous king of the Rigvedic period and one of the five sons of king Yayati of lunar dynasty. The river Indus watered the lands of Gandhara. Taksashila and Pushkalavati, the two cities of this Mahajanapada, are said to have been named after Taksa and Pushkara, the two sons of Bharata, a prince of Ayodhya and younger brother of Lord Rama. According to Vayu Purana (II.36.107), the Gandharas were destroyed by Pramiti (a. k. a. Kalika) at the end of Kali Yuga. Pāṇini mentioned both the Vedic form Gandhari as well as the later form Gandhara in his Ashtadhyayi. The Gandhara kingdom sometimes also included Kashmira. Hecataeus of Miletus (549–468) refers to Kaspapyros (Kasyapura or Purushapura, i. e., modern day Peshawar) as a Gandharic city. According to Gandhara Jataka, at one time, Gandhara formed a part of the Kingdom of Kashmira. The Jataka also gives another name Chandahara for Gandhara. Gandhara Mahajanapada of Buddhist traditions included territories of east Afghanistan, and north west of the Punjab (modern districts of Peshawar (Purushapura) and Rawalpindi). Its later capital was Taksashila (Prakrit for Taxila). The Taksashila University was a renowned centre of learning in ancient times, where scholars from all over the world came to seek higher education. Pāṇini, the Indian genius of grammar and Kautiliya are the world renowned products of Taxila University. King Pukkusati or Pushkarasarin of Gandhara in the middle of the 6th century BCE was the contemporary of king Bimbisara of Magadha. Gandhara was located on the northern high road (Uttarapatha) and was a centre of international commercial activities. According to one group of scholars, the Gandharas and Kambojas were cognate people. It is also contended that the Kurus, Kambojas, Gandharas and Bahlikas were cognate people. According to Dr T. L. Shah, the Gandhara and Kamboja were nothing but two provinces of one empire and were located coterminously, hence influencing each other's language. Naturally, they may have once been a cognate people. Gandhara was often linked politically with the neighboring regions of Kashmira and Kamboja.
Қазақстан
Камбоджалар да Ұттарпатхаға кіреді. Ежелгі әдебиетте Камбоджа әртүрлі Гандхара, Дарада және Бахлика (Bactria) мемлекеттерімен байланыстырылады. Ежелгі Камбоджаның Хиндукуштың екі жағындағы аймақтарды қамтығаны белгілі. Алғашқы Камбоджа Бахликаның көршілес шығыс Окс аймағында орналасқан, бірақ уақыт өте келе, Камбоджа тайпаларының бір бөлігі Хиндукуштан өтіп, оның оңтүстік жағына да қоныстар салған көрінеді. Кейінгі Камбоджалар Үнді әдебиетіндегі Дарадалар мен Гандаралармен байланысты, сондай-ақ Ашока жарлықтарында да еске алынады. Махабхарата мен Птолемейдің географиясы Камбоджаның екі қонысы болғандығын нақтылайды. Кашмирдің оңтүстік-батысындағы Нурестаннан Раджауриге дейінгі Хиндукуш аймағы, Дарадалар мен Гандаралармен шекаралас, Камбоджа елін құрады. Камбоджаның астанасы, шамасы, Кашмирдің оңтүстік-батысындағы Раджапура (қазіргі Ражори) болған. Буддистік дәстүрдегі Камбоджа Махаджанападасы осы Хиндукуштан тысқары тармағына сілтеме жасайды. Памир мен Бадахшанды қамтитын Хиндукуштан тыс аймақ, батыста Бахликалармен (Бактрия), ал солтүстікте Согдиана/Фергананың Лохалары мен Ришикаларымен шекаралас, Парама Камбоджа елін құрады. Камбоджаның Хиндукуштан тыс тармағы таза ирандық болып сақталды, бірақ Хиндукуштан ішкі Камбоджаның көп бөлігі үнділік мәдениеттің ықпалына түскен сияқты. Камбоджалықтардың ирандық және үнділік байланыстары болғаны мәлім. Камбоджалықтар ежелгі дәуірден бері белгілі республикалық халық болған. Махабхарата Камбоджаның бірнеше ганалары (немесе республикалары) туралы айтады. Каутилияның Артхашастрасы Камбоджаның республикалық сипатын көрсетеді, ал Ашоканың XIII жарлығы Яваналармен бірге Камбоджалықтардың да болғанын куәландырады. Панинидің Сутралары Панинидің Камбоджасы Кшатрия монархиясы болғанын көрсетеді, бірақ Камбоджаның билеушісін белгілеу үшін ол қолданатын ерекше ереже және туынды формасы, патшаның тек номиналды басшы (патша-консул) болғанын білдіреді. Буддистік мәтіндерге сәйкес, жоғарыда аталған Махаджанападалардың алғашқы он төртi Маджхимадесаға (Орталық Үндістан) жатады, ал соңғы екеуі Ұттарпатхаға, яғни Жамбудвипаның солтүстік-батыс бөлігіне жатады. Б.з.д. 6-5 ғасырларда үстемдік үшін күрес барысында Мағадха мемлекеті ежелгі Үндістандағы басым күшке айналып, Маджхимадесаның бірнеше Жанападаларын қабылдады. Пураналардағы бір ағымды сөз Магадха императоры Махападма Нанданың барлық Кшатрияларды жойғанын, одан кейін Кшатрия атағына лайық ешкім қалмағанын айтады. Бұл Каси, Косала, Куру, Панчала, Ватса және басқа да шығыс Панжабтың нео-Веда тайпаларына қатысты, олар туралы аңыздар мен поэзиядан басқа ештеңе естілмеген. (Нандалар б.з.д. 345 шамасында Шишунага әулетінің тағын басып алып, Нанда империясын құрды.) Бірақ Камбоджалықтар мен Гандаралықтар Чандрагупта мен Каутилия билікке келгенге дейін Мағадха мемлекетімен тікелей қақтығысқа түспеді. Бірақ бұл халықтар да Кир II (б.з.д. 558–530 жж.) билігінде Персияның Ахеменидтерінің құрбаны болды немесе Дарийдің билігінің бірінші жылында. Камбоджа мен Гандара Ахеменид империясының жиырмасыншы және ең бай сатрапиясын құрады. Кир II Паропамисадтағы Каписи (қазіргі Беграм) деп аталатын Камбоджаның әйгілі қаласын қиратқан делінеді.
Kambojas are also included in the Uttarapatha. In ancient literature, the Kamboja is variously associated with the Gandhara, Darada and the Bahlika (Bactria). Ancient Kamboja is known to have comprised regions on either side of the Hindukush. The original Kamboja was located in eastern Oxus country as neighbor to Bahlika, but with time, some clans of the Kambojas appear to have crossed the Hindukush and planted colonies on its southern side also. These latter Kambojas are associated with the Daradas and Gandharas in Indian literature and also find mention in the Edicts of Ashoka. The evidence in the Mahabharata and in Ptolemy's Geography distinctly supports two Kamboja settlements. The cis Hindukush region from Nurestan up to Rajauri in southwest of Kashmir sharing borders with the Daradas and the Gandharas constituted the Kamboja country. The capital of Kamboja was probably Rajapura (modern Rajori) in the south west of Kashmir. The Kamboja Mahajanapada of the Buddhist traditions refers to this cis Hindukush branch of ancient Kambojas. The trans Hindukush region including the Pamirs and Badakhshan which shared borders with the Bahlikas (Bactria) in the west and the Lohas and Rishikas of Sogdiana/Fergana in the north, constituted the Parama Kamboja country. The trans Hindukush branch of the Kambojas remained pure Iranian but a large section of the Kambojas of cis Hindukush appears to have come under Indian cultural influence. The Kambojas are known to have had both Iranian as well as Indian affinities. The Kambojas were also a well known republican people since Epic times. The Mahabharata refers to several gaṇaḥ (or Republics) of the Kambojas. Kautiliya's Arthashastra attestes the Kambojas republican character and Ashoka's Edict No. XIII also testifies the presence of the Kambojas along with the Yavanas. Pāṇini's Sutras, though tend to convey that the Kamboja of Pāṇini was a Kshatriya monarchy, but "the special rule and the exceptional form of derivative" he gives to denote the ruler of the Kambojas implies that the king of Kamboja was a titular head (king consul) only. According to Buddhist texts, the first fourteen of the above Mahajanapadas belong to Majjhimadesa (Mid India) while the last two belong to Uttarapatha or the north west division of Jambudvipa. In a struggle for supremacy that followed in the 6th/5th century BCE, the growing state of the Magadhas emerged as the predominant power in ancient India, annexing several of the Janapadas of the Majjhimadesa. A bitter line in the Puranas laments that Magadhan emperor Mahapadma Nanda exterminated all Kshatriyas, none worthy of the name Kshatriya being left thereafter. This refers to the Kasis, Kosalas, Kurus, Panchalas, Vatsyas and other neo Vedic tribes of the east Panjab of whom nothing was ever heard except in the legend and poetry. (The Nandas usurped the throne of Shishunaga dynasty c. 345 BCE, thus founding the Nanda Empire.) The Kambojans and Gandharans, however, never came into direct contact with the Magadhan state until Chandragupta and Kautilya arose on the scene. But these nations also fell prey to the Achaemenids of Persia during the reign of Cyrus II (558–530 BCE) or in the first year of Darius. Kamboja and Gandhara formed the twentieth and richest satrapy of the Achaemenid Empire. Cyrus II is said to have destroyed the famous Kamboja city called Kapisi (modern Begram) in Paropamisade.
Қасы
Патшалық өзінің астанасы Варанасидің төңірегінде орналасқан, солтүстікте Варуна және оңтүстікте Аси өзендерімен шектелген, осы өзендер Варанасиге атын берген. Будда заманынан бұрын Каси он алты Махаджанападаның ең қуаттысы болған. Көптеген жатака әңгімелері оның астанасының Үндістандағы басқа қалалардан артық екенін көрсетеді және оның гүлденуі мен байлығын жоғары бағалайды. Бұл әңгімелер Каши мен Косала, Анга және Магадха патшалықтары арасындағы билік үшін созылған күресті баяндайды. Каши патшасы Брихадратха Косаланы бағындырғанымен, Будданың өмірінде Канса патша Кашиді Косала құрамына қосты. Каши халқы Косалалар мен Видехандармен бірге Ведалық мәтіндерде еске алынады және олар тығыз байланысты халық болған сияқты. Матся Пурана мен Аль-Бируни Кашиді тиісінше Каусика және Каусака деп жазады. Ал қалған көне жазбалардың барлығында "Каши" деп жазылған.
The kingdom was located in the region around its capital Varanasi, bounded by the Varuna and Asi rivers in the north and south which gave Varanasi its name. Before Buddha, Kasi was the most powerful of the sixteen Mahajanapadas. Several jataka tales bear witness to the superiority of its capital over other cities in India and speak highly of its prosperity and opulence. These stories tell of the long struggle for supremacy between Kashi and the three kingdoms of Kosala, Anga and Magadha. Although King Brihadratha of Kashi conquered Kosala, Kashi was later incorporated into Kosala by King Kansa during Buddha's time. The Kashis along with the Kosalas and Videhans find mention in Vedic texts and appear to have been a closely allied people. The Matsya Purana and Alberuni spell Kashi as Kausika and Kaushaka respectively. All other ancient texts read Kashi.
Қосалқы
Косала елі Магаданың солтүстік-батысында орналасқан, астанасы Аёдхья қаласында болған. Оның аумағы қазіргі Оудх (немесе Удх) орталық және шығыс Уттар-Прадеш аймағымен сәйкес келеді. Оның оңтүстік шекарасын Ганг өзені, шығысын Гандак (Нараяни) өзені, ал солтүстік шекарасын Гималай таулары құрады. Кейіннен бұл патшалықты Махавира мен Будда заманында әйгілі Прасенажит патша, одан кейін оның ұлы Видудхабха (Вирудхака) биледі. Прасенажит патша жоғары білімді болған. Оның беделі Магадхамен жасалған неке арқылы одан да артты: оның қарындасы Бимбисараға үйленді, ал Касидің бір бөлігі қалыңмал ретінде берілді. Дегенмен, Пасенади (Прасенажит) патшасы мен Магаданың Ажаташатру патшасы арасында үстемдік үшін күрес болды, ол Личчхавилер конфедерациясын Магаданың басып алуымен аяқталды. Видудхабха Косаланың билеушісі болған кезде Косала ақыры Магадаға қосылды. Аёдхья, Сакета, Банарас және Шравасти Косаланың маңызды қалалары еді.
The country of Kosala was located to the north west of Magadha, with its capital at Ayodhya. Its territory corresponded to the modern Awadh (or Oudh) in Central and Eastern Uttar Pradesh. It had the river Ganges for its southern, the river Gandak (Narayani) for its eastern, and the Himalaya mountains for its northern boundary. Later, the kingdom was ruled by the famous king Prasenajit during the era of Mahavira and Buddha, followed by his son Vidudabha (Virudhaka). King Prasenajit was highly educated. His position was further improved by a matrimonial alliance with Magadha: his sister was married to Bimbisara and part of Kasi was given as dowry. There was, however, a struggle for supremacy between king Pasenadi (Prasenajit) and king Ajatashatru of Magadha which was finally settled once the confederation of Liccavis became conquered by Magadha. Kosala was ultimately merged into Magadha when Vidudabha was Kosala's ruler. Ayodhya, Saketa, Banaras, and Sravasti were the chief cities of Kosala.
Құру
Пурандарда Куру әулетінің Перу-Бхарата әулетінен тарағаны айтылады. Куру, Пуру әулетінің 25 ұрпағынан кейін, ал Курудан Кауравалар мен Пандавалардың 15 ұрпағынан кейін дүниеге келді. Айтарея Брахмана Куруларды Мадхьядешада орналастырады және Гималайдың ар жағында тұратын Уттаракуруларды да еске алады. Буддалық "Сумангавиласини" мәтінінде Курураштра халқының (курулардың) Уттаракурудан шыққандығы айтылады. Ваю Пуранада Пуру әулетінен Самварсананың ұлы Куру, Курулардың атасы және Курушетрадағы Курураштраның (Куру Джанапада) негізін қалаушы болғандығы куәландырылған. Курулардың елі шамамен қазіргі Танесар, Дели штаты және Уттар-Прадеш штатының Мереут ауданымен сәйкес келеді. Жатакалар бойынша, Курулардың астанасы қазіргі Делиге жақын орналасқан Индрапрашта (Индапатта) болған, ол жеті лигаға дейін созылған. Будда заманында Куру еліне Корайвья есімді титулды басшы (патша консулы) билік еткен. Буддизм кезеңіндегі Курулар Веда кезеңіндегідей мәртебеге ие болмаған, бірақ олар терең білім мен зор денсаулықтары үшін ежелгі беделін сақтап қалды. Курулар Ядавалармен, Бхожалармен, Триграттармен және Панчалалармен туыстық қатынаста болған. Дханьяжая ханның Юдхиштра әулетінен шыққан ханзада ретінде таныстырылуы туралы Жатакаларда айтылады. Бұрын монархиялық халық ретінде танымал болған Курулар б.з.д. 6-5 ғасырларда республикалық үкімет түріне ауысқан. Б.з.д. 4 ғасырда Каутилияның Арташастрасында Курулардың Раджашабдопадживин (патшалық консул) конституциясын ұстанғандығы да расталады.
The Puranas trace the origin of Kurus from the Puru Bharata family. Kuru was born after 25 generations of Puru's dynasty, and after 15 generations of Kuru, Kauravas and Pandavas were born. Aitareya Brahmana locates the Kurus in Madhyadesha and also refers to the Uttarakurus as living beyond the Himalayas. According to the Buddhist text Sumangavilasini, the people of Kururashtra (the Kurus) came from the Uttarakuru. Vayu Purana attests that Kuru, son of Samvarsana of the Puru lineage, was the eponymous ancestor of the Kurus and the founder of Kururashtra (Kuru Janapada) in Kurukshetra. The country of the Kurus roughly corresponded to the modern Thanesar, state of Delhi, and Meerut district of Uttar Pradesh. According to the Jatakas, the capital of the Kurus was Indraprastha (Indapatta) near modern Delhi which extended seven leagues. At Buddha's time, the Kuru country was ruled by a titular chieftain (king consul) named Korayvya. The Kurus of the Buddhist period did not occupy the same position as they did in the Vedic period but they continued to enjoy their ancient reputation for deep wisdom and sound health. The Kurus had matrimonial relations with the Yadavas, the Bhojas, Trigratas, and the Panchalas. There is a Jataka reference to king Dhananjaya, introduced as a prince from the lineage of Yudhishtra. Though a well known monarchical people in the earlier period, the Kurus are known to have switched to a republican form of government during the 6th to 5th centuries BCE. In the 4th century BCE, Kautiliya's Arthashastra also attests the Kurus following the Rajashabdopajivin (Royal Consul) constitution.
Мағада
Мағадха – ең көрнекті және өркендеген махаджанападалардың бірі. Мағадха патшалығы шамамен қазіргі Бихардың оңтүстігіндегі Патна және Гайа аудандарымен, сондай-ақ шығыстағы Бенгалияның бір бөлігімен сәйкес келді. Паталипутра қаласы солтүстігінде Ганг өзенімен, шығысында Чампа өзенімен, оңтүстігінде Виндхья тауларымен және батысында Сона өзенімен шектелген. Будда заманында оның құрамында Анга аймағы болды. Оның ең алғашқы астанасы Гиривража немесе Раджагаха (қазіргі Раджгир, Бихар штатының Наланда ауданы) болды. Қаланың басқа да аттары – Магадапура, Брихадратхапура, Васумати, Кушаграпура және Бимбисарапури. Ежелгі дәуірде бұл орын джайнизмнің маңызды орталығы болды. Бірінші буддалық кеңес Вайбара төбелеріндегі Раджагахада өткізілді. Кейіннен Паталипутра Мағадханың астанасы болды.
The Magadha was one of the most prominent and prosperous of Mahajanapadas. The kingdom of the Magadhas roughly corresponded to the modern districts of Patna and Gaya in southern Bihar and parts of Bengal in the east. The capital city of Pataliputra was bound in the north by the river Ganges, in the east by the river Champa, in the south by the Vindhya mountains and in the west by the river Sona. During Buddha's time its boundaries included Anga. Its earliest capital was Girivraja or Rajagaha (modern Rajgir in the Nalanda district of Bihar). The other names for the city were Magadhapura, Brihadrathapura, Vasumati, Kushagrapura and Bimbisarapuri. It was an active center of Jainism in ancient times. The First Buddhist Council was held in Rajagaha in the Vaibhara Hills. Later on, Pataliputra became the capital of Magadha.
Малла
Маллакалар буддистік және джайнистік еңбектерде жиі кездеседі. Олар Солтүстік Үндістанда мекендеген күшті халық еді. Махабхарата бойынша, Панду ұлы Бхимасена Шығыс Үндістанға жасаған жорығы барысында Маллакалардың басшысын жеңгені айтылады. Будда дәуірінде Маллака Кшатриялары тоғыз конфедерациялық руға сәйкес келетін тоғыз аумақтан тұратын республикалық халық болды. Бұл республикалық мемлекеттер ганасангхалар деп аталды. Осы конфедерациялардың екеуі – бірі Кушинагар (қазіргі Касия, Горакхпур маңында) астанасы, екіншісі Пава (қазіргі Фазилнагар, Кушинагардың оңтүстік-шығысында) астанасы – Будда заманында маңызды рөл атқарды. Кушинара Буддизм тарихында маңызды орынға ие, себебі Будда Павада соңғы тамағын қабылдаған. Будда Павада ауырып, Кусинарада қайтыс болды. Әдетте, Будда Гаутам Кушинагар патшасы Састипал Малдың сарайында көз жұмғанына сенеді. Кушинагар қазір Буддалық паломниктік орталық болып табылады, оны Уттар-Прадеш туризмді дамыту корпорациясы дамытуда. Маллакалар, Личхавилер сияқты, Манусмритиде Вратья Кшатриялар ретінде айтылады. Олар Махапарниббан Суттанда Васишталар (Васеттхалар) деп аталады. Маллакалар бастапқыда монархиялық үкім жүргізген, бірақ кейін Самгха (республикалық одақ) нысанына көшті, оның мүшелері өздерін раджалар деп атады. Маллакалар Личхавилермен өзін-өзі қорғау үшін одақ құрған көрінеді, бірақ Будда қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай тәуелсіздігін жоғалтып, олардың жерлері Магад империясына қосылды.
The Mallakas are frequently mentioned in Buddhist and Jain works. They were a powerful people dwelling in Northern India. According to Mahabharata, Panduputra Bhimasena is said to have conquered the chief of the Mallakas in the course of his expedition in Eastern India. During the Buddhist period, the Mallakas Kshatriya were a republican people with their dominion consisting of nine territories corresponding to the nine confederated clans. These republican states were known as gaṇasaṅghas. Two of these confederations – one with Kushinagar (modern Kasia near Gorakhpur) as its capital and the second with Pava (modern Fazilnagar, southeast of Kushinagar) as the capital – had become very important at the time of Buddha. Kuśināra is very important in the history of Buddhism since Lord Buddha took last meal at Pava. Buddha was taken ill at Pava and died at Kusinara. It is widely believed that Lord Gautam died at the courtyard of King Sastipal Mall of Kushinagar. Kushinagar is now the centre of the Buddhist pilgrimage circle which is being developed by the tourism development corporation of Uttar Pradesh. The Mallakas, like the Licchavis, are mentioned by Manusmriti as Vratya Kshatriyas. They are called Vasishthas (Vasetthas) in the Mahapparnibbana Suttanta. The Mallakas originally had a monarchical form of government but later they switched to one of Samgha (republican union), the members of which called themselves rajas. The Mallakas appeared to have formed an alliance with the Licchhavis for self defense but lost their independence not long after Buddha's death and their dominions were annexed to the Magadhan empire.
Матья
Мацья немесе Мачча тайпасының елі Курулардың оңтүстігінде және Ямунаның батысында жатқан, олардың Панчалалардан бөлінуіне себеп болған. Бұл аймақ шамамен Раджпутанадағы бұрынғы Джейпур княздығымен сәйкес келеді және Альвардың толық бөлігін, сондай-ақ Баратпурдың бір бөлігін қамтыды. Мацьяның астанасы Виратанагара (қазіргі Байрат) болған, ол негізін қалаушы патша Виратаның құрметіне аталған делінеді. Пали әдебиетінде Мацья тайпасы көбінесе Сурасеналармен байланыстырылады. Батыс Мацья – Шамбал өзенінің солтүстік жағалауындағы төбелі жер. Кейінірек Мацья тайпасының бір тармағы Вишахапатнам аймағында да кездеседі. Будда заманында Мацья тайпасының дербес саяси маңызы болған жоқ.
The country of the Matsya or Macchā tribe lay to the south of the Kurus and west of the Yamuna, which separated them from the Panchalas. It roughly corresponded to the former princely state of Jaipur in Rajputana, and included the whole of Alwar with portions of Bharatpur. The capital of Matsya was at Viratanagara (modern Bairat) which is said to have been named after its founder king Virata. In Pali literature, the Matsyas are usually associated with the Surasenas. The western Matsya was the hill tract on the north bank of the Chambal. A branch of Matsya is also found in later days in the Visakhapatnam region. The Matsyas had not much political importance of their own during the time of Buddha.
Паñcāla
Панчалалар таулар мен Ганг өзені арасындағы Куру елінің шығысын басып алды. Бұл шамамен қазіргі Будаун, Фаррухабад және Үттар-Прадеш штатының іргелес аудандарымен сәйкес келеді. Ел Уттара Панчала және Дакшина Панчала деп екіге бөлінді. Солтүстік Панчаланың астанасы Адичхатра немесе Чхатравати (қазіргі Бараелли ауданындағы Рамангар), ал оңтүстік Панчаланың астанасы Фаррухабад ауданындағы Кампиля немесе Кампил болды. Атақты Каньякубжа немесе Канаудж қаласы Панчала патшалығында орналасқан. Бастапқыда монархиялық ру болған Панчалалар б.з.д. 6 және 5 ғасырларда республикалық кеңеске көшкен сияқты. Б.з.д. 4 ғасырда Каутилияның Арташастрасы Панчалалардың Раджашабдопадживин (патшалық титул иесі) конституциясын ұстанғанын растайды.
The Panchalas occupied the country to the east of the Kurus between the mountains and river Ganges. It roughly corresponded to modern Budaun, Farrukhabad and the adjoining districts of Uttar Pradesh. The country was divided into Uttara Panchala and Dakshina Panchala. The northern Panchala had its capital at Adhichhatra or Chhatravati (modern Ramnagar in the Bareilly district), while southern Panchala had its capital at Kampilya or Kampil in the Farrukhabad District. The famous city of Kanyakubja or Kanauj was situated in the kingdom of Panchala. Originally a monarchical clan, the Panchals appear to have switched to republican corporation in the 6th and 5th centuries BCE. In the 4th century BCE, Kautiliya's Arthashastra also attests the Panchalas as following the Rajashabdopajivin (king consul) constitution.
Шұрасена
Сурасеналардың елі Мацьяның шығысында және Ямунаның батысында жатқан. Бұл шамамен Үндістанның Уттар-Прадеш, Харьяна және Раджастан штаттарындағы Бридж аймағымен, сондай-ақ Мадхья-Прадеш штатының Гвалиор ауданымен сәйкес келеді. Оның астанасы Мадхура немесе Матура қаласы болған. Сурасена патшасы Авантипутра Будданың басқа шәкірттерінің алғашқысы болды, оның көмегімен буддизм Матура аймағында кеңінен тарады. Панинидің "Аштадхьяиі" еңбегінде Матура/Сурасенаның андхакалары мен вришниелері туралы айтылады. Каутилияның "Арташастрасында" вришниелер сангха, яғни республика ретінде сипатталған. Шурсайни тайпаларының вришниелері, андхакалары және олармен одақтас тайпалар сангха құрды, ал Васудева (Кришна) сангханың басшысы ретінде сипатталған. Сурасенаның астанасы Матура Мегастен заманында Кришнаға табынудың орталығы ретінде белгілі болған. Сурасена патшалығы Магад империясының шапқышуынан кейін тәуелсіздігінен айырылды.
The country of the Surasenas lay to the east of Matsya and west of Yamuna. This corresponds roughly to the Brij region of Uttar Pradesh, Haryana and Rajasthan. and Gwalior district of Madhya Pradesh. It had its capital at Madhura or Mathura. Avantiputra, the king of Surasena, was the first among the chief disciples of Buddha, through whose help Buddhism gained ground in Mathura country. The Andhakas and Vrishnis of Mathura/Surasena are referred to in the Ashtadhyayi of Pāṇini. In Kautiliya's Arthashastra, the Vrishnis are described as sangha or republic. The Vrishnis, Andhakas and other allied tribes of the Shoorsaini formed a sangha and Vasudeva (Krishna) is described as the sangha mukhya. Mathura, the capital of Surasena, was also known at the time of Megasthenes as the centre of Krishna worship. The Surasena kingdom had lost its independence on annexation by the Magadhan empire.
Вриджи
Ваджжи немесе Врджи – Личхавилерді және ежелгі Үндістанның негізгі махаджанападаларының бірі болған көрші тайпалардың конфедерациясы. Олар билік еткен аймақ Непалдағы Митила аймағы мен Солтүстік Бихарды құрайды, ал астанасы Вайшали қаласы болған. Буддалық мәтін Ангуттара Никая және джайнистік мәтін Бхагавати Сутра (Сая XV, Уддеса I) Ваджжиді соласа (он алты) махаджанападаның тізіміне қосты. Бұл махаджанападаның аты оның билеуші тайпаларының бірі – Врджиден шыққан. Ваджжи мемлекеті республика болғандығы айтылады. Бұл тайпа туралы Панини, Чанакья және Сюаньцзян да жазған.
Vajji or Vṛji was a confederacy of neighbouring clans including the Licchavis and one of the principal mahājanapadas of Ancient India. The area they ruled constitutes the region of Mithila in Nepal and northern Bihar and their capital was the city of Vaishali. Both the Buddhist text Anguttara Nikaya and the Jaina text Bhagavati Sutra (Saya xv Uddesa I) included Vajji in their lists of solasa (sixteen) mahājanapadas. The name of this mahājanapada was derived from one of its ruling clans, the Vṛjis. The Vajji state is indicated to have been a republic. This clan is mentioned by Pāṇini, Chanakya and Xuanzang.
Ватса (немесе Вамса)
Вацтар немесе Вамсалар Курулардың бір тармағы деп есептеледі. Ватса немесе Вамса мемлекеті қазіргі Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы Праяградж аймағымен шектесетін. Оның бас қаласы Каусамбиде орналасқан (Праяградж қаласынан 38 миль қашықтықтағы Косам ауылымен сәйкес келеді). Каусамби өте гүлденген қала болды, онда көптеген бай саудагерлер тұрды. Бұл солтүстік-батыс және оңтүстік аймақтарынан келетін тауарлар мен саяхатшылар үшін маңызды сауда орталығы еді. Удаяна б.з.д. VI-V ғасырларда Ватса мемлекетін биледі. Ол өте күшті, соғысқа бейім және аң аулауды ұнататын. Алғашқыда Удаяна буддизмге қарсы болған, бірақ кейін Будданың жақтасы болып, буддизмді мемлекеттік дін етіп жариялады. Удаянаның анасы, патшайым Миргавати, Үндістан тарихындағы белгілі әйел билеушілердің бірі ретінде танымал.
The Vatsas or Vamsas are called to be a branch of the Kurus. The Vatsa or Vamsa country corresponded with the territory of modern Prayagraj in Uttar Pradesh. It had a monarchical form of government with its capital at Kausambi (identified with the village Kosam, 38 miles from Prayagraj). Kausambi was a very prosperous city where a large number of wealthy merchants resided. It was the most important entrepôt of goods and passengers from the north west and south. Udayana was the ruler of Vatsa in the 6th 5th century BCE. He was very powerful, warlike and fond of hunting. Initially king Udayana was opposed to Buddhism, but later became a follower of Buddha and made Buddhism the state religion. Udayana's mother, Queen Mrigavati, is notable for being one of the earliest known female rulers in Indian history.