Мұхаммед пайғамбардың әкесінің әкесі – Хашим ибн Абд Манаф
Hashim ibn Abd Manaf
Мұхаммед пайғамбардың атасы Хашим ибн Абд Манаф (464-497 ж.ш.) – Меккедегі Құрайыш тайпасының Хашим руының бабасы. Ол жомарттығымен, ашаршылықта халықты құтқарумен белгілі болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұхаммедтің арғы атасы (шамамен 464–497)
Great grandfather of Muhammad (c. 464–497)
Хашим ибн Абд Манаф (هاشم بن عبد مناف; шамамен 464–497), туған аты Амр әл-Ула (عمرو العلا), – Ислам пайғамбары Мұхаммедтің арғы атасы және Меккедегі Құрайш тайпасының билеуші Бану Хашим руының бабасы. Әкесінің қайтыс болғанға дейін өмірінің бір кезеңінде Амр өзіне Хашим есімін қойды, себебі Алла Тағала осы есімді Ыбырайымға қолданған («Амр – Ханиф, Ыбырайым дінінің ізбасары еді»). Ислам тарихшыларының осы есім өзгертуін түсіндіруге байланысты әртүрлі риуаяттар бар: Бір риуаят бойынша, Амр Хашим деп аталды, себебі «Хашим» сөзі араб тілінде «ұнтақтаушы» деген мағынаны білдіреді. Ол жомарт адам болғандықтан, Меккедегі Қағбаға қажылыққа келгендерге берілетін ұнтақталған нан дайындауды бастады. Тағы бір риуаятқа сәйкес, бұл есім «Хашм» араб түбірінен шыққан, яғни «ашқандарды құтқару», өйткені ол маусымдық ашаршылық кезінде Мекке халқын тамақпен қамтамасыз етуді ұйымдастырды, соның салдарынан «аштықты батырған адам» (هشم الجياع) деп танылды.
Hāshim ibn ʿAbd Manāf (هاشم بن عبد مناف; c. 464–497), born ʿAmr al ʿUlā (عمرو العلا), was the great grandfather of the Islamic prophet Muhammad and the progenitor of the ruling Banu Hashim clan of the Quraysh tribe in Mecca. At some point in his life before his father's death, 'Amr chose for himself the name Hāshim, as it was the name God used for Abraham ('Amr was a Hanif, follower of the "religion of Abraham"). The narrations from Islamic hagiographists to explain this name change are varied: A narration suggests that `Amr was called Hashim because Hashim translates as pulverizer in Arabic. As a generous man, he initiated the practice of providing crumbled bread in broth that was later adapted for the pilgrims to the Ka'aba in Mecca. Another narration claims the name derives from the Arabic root Hashm, to save the starving, because he arranged for the feeding of the people of Mecca during a seasonal famine, and he thus came to be known as "the man who fed the starved" (هشم الجياع).
Туған жер туралы аңыз
Ислам агиографтары Хашимнің дүниеге келуі туралы ерекше риуаят айтады. Бұл риуаятта Хашим мен Абд Шамс егіз болып туған, Хашимнің аяғы егіз бауырының басына біріккен екендігі айтылады. Олар анасының құрсағында кім бірінші дүниеге келсін деп күрескен. Хашимнің кіші егіз бауырының маңдайына бармағы басылып туылғаны олардың тууының есінде қалды. Аңыз бойынша, олардың әкесі Абд Манаф ибн Кусай егіз ұлдарын қылышпен бөліп жіберген, ал кейбір дін қызметкерлері араларында аққан қан олардың ұрпақтары арасындағы соғыстарды білдіреді деп сенген (750 жылы Бани әл-Аббас пен Бани Уммая ибн Абд Шамс арасында қақтығыстар болған). Арабия жұлдызшылары Абд Манафтың оларды қылышпен бөліп, ауыр қателік жасағанын болжады. Олар оның осы әрекетін жақсы белгі деп санамады.
Islamic hagiographers give an exotic narration concerning the birth of Hashim. This narration states that Hashim and 'Abd Shams were conjoined twins born with Hashim's leg attached to his twin brother's head. It says that they had struggled in their mother's womb seeking to be firstborn. Their birth was remembered for Hashim being born with one of his toes pressed into the younger twin brother's forehead. Legend says that their father, 'Abd Manaf ibn Qusai, separated his conjoined sons with a sword and that some priests believed that the blood that had flown between them signified wars between their progeny (confrontations did occur between Bani al'Abbas and Bani Ummaya ibn 'Abd Shams in the year 750 CE). The astrologers of Arabia predicted that Abd Manaf had committed a grave error when he separated both of them by means of a sword. That which he had done was not regarded by them as a good omen.
Өмір
Хашим – Абдуманафтың ұлы, ол ағасы Абдуад Дармен мұраны бөлісу туралы дауласты. Абдуад Дарды олардың туыстары Махзум, Сахм, Жумах, олардың аралас ағасы Ади және олардың отбасылары қолдады. Абдуманаф мұраға таласып, оны олардың сіңілі баласы Асад, аралас ағасы Зухра ибн Килаб, әкесінің аралас ағасы Тайм ибн Мурра және әл-Харит ибн Фихр қолдады. Осы даудың салдары олардың ұрпақтары арасында жалғасты, әсіресе Мұхаммед пайғамбардың заманына дейін Меккенің ішкі тарихына әсер етті. Хашимнің ағалары қажыларды күту міндетін оған жүктеді. Олардың есімдерімен аталатын рулардағы ұрпақтары осы ескі одақты сақтауға ұмтылды.
Hashim was the son of Abd Manaf, who argued with his brother 'Abd ad Dar over the inheritance. 'Abd ad Dar was supported by their cousins Makhzum, Sahm, Jumah, their uncle Adi and their families. Abd Manaf contested his inheritance and was supported by their nephew Asad, their uncle Zuhrah ibn Kilab, their father's uncle Taym ibn Murrah, and al Harith ibn Fihr. The effects of this conflict continued among their descendants, especially and affected the internal history of Mecca right up to Muhammad's time. Hashim's brothers agreed that he should have the responsibility of providing for the pilgrims. Their descendants in the clans named after them tended to keep this old alliance.
Мұра
Хашим ел ішінде де, шетелде де зор құрметке ие болды. Амр бірінші болып өзінің әулетінің Арабия арқылы өтетін Сирия мен Мысыр арасындағы тиімді саудаға қатысу мүмкіндігін байқады. Сауда – Мекке халқының күнкөріс ең маңызды құралы болды, ол өсімдік өспейтін шөлді "құнарсыз аңғар" еді. Ол Құрайш тайпасының Меккеден екі ірі сауда керуенін ұйымдастырып, құрды: Қыс керуені Йеменге, ал Жаз керуені Солтүстік-Батыс Арабияға, одан Палестина мен Сирияға дейін, бұл аймақтар сол кезде Рим империясының бір бөлігі ретінде Византияның билігінде болды. Сирияның Гассанид әміршісінен жеңілдіктер алғаннан кейін, тіпті өзі Византияға сапар шегіп, Византиялық Рим Цезарынан Құрайш тайпасын оның билігіндегі елдерде сауда жасағанда баж салығынан және салықтан босататын жарлық алды. Цезарь сондай-ақ Абиссиния патшасы Негуске хат жолдап, Құрайш тайпасын сауда үшін қабылдауды бұйырды. Хашимнің інісі Абд Шамс оның арнайы рұқсатнамасын алып жүрді. Мұталиб Йеменнің Химяриттерімен, ал олардың туған бауыры Науфал Ирак пен Иранның парсы үкіметтерімен шарт жасасты. Оның ұрпақтары бүгінге дейін Хашемиттер деп мақтан тұтады.
Hashim was held in much honour, both at home and abroad. It was Amr who first realised the potential for his family of taking part in the lucrative trade between Syria and Egypt that passed through Arabia. Trading was the most important means of livelihood for the inhabitants of Mecca, a barren 'valley without cultivation'. He initiated and established the two great trade caravan journeys of Quraish from Mecca, the Caravan of Winter to Yemen and the Caravan of Summer to north west Arabia, and beyond it to Palestine and Syria, which were then under Byzantine rule as part of the Roman Empire. After obtaining privileges from the Ghassanid king of Syria, even went in person to Byzantium and procured an edict from the Byzantine Roman Caesar, exempting Quraish from duties or taxes when operating in the countries under his domain. Caesar also wrote to the King Negus of Abyssinia to admit the Quraish there for trade, and Hashim's brother 'Abd Shams had a special permit with him. Muttalib had his treaty with the Himyarites of Yemen, and their half brother Nawfal with the Persian governments of Iraq and Iran. His descendants are still proudly called Hashemites to this day.
Өлім
Мұсылман дәстүріне сәйкес, Хашим Сириядан қайтып келе жатқан сапарында ауырып, 497 жылы Палестинаның Газа қаласында дүниеден өтті. Дәстүр бойынша, Хашимнің қабірі оның құрметіне аталған Газаның әл-Дарадж ауданындағы Саид әл-Хашим мешітінің күмбезінің астында орналасқан. Мешіт өзі 12 ғасырда салынған. Оның бизнесі ұлдарына емес, ағаларына, Әтика бинт Мурраның ұлдарына берілді.
According to Muslim tradition, Hashim died after falling ill on a journey returning from Syria, in Gaza, Palestine in 497. According to tradition, Hashim's tomb is located beneath the dome of Sayed al Hashim Mosque in the al Daraj neighborhood of Gaza which is named in his honor. The mosque itself was built around the 12th century. His business passed to none of his sons, but to his brothers, the sons of Atikah bint Murrah.