Жек Клейтонның 1983 жылғы фильмі: Өндіріс тарихы мен өзгерістері

Кіріспе

1983 жылы Джек Клейтонның фильмі

1971 жылы Брэдбери бұрын «Моби Дик» романы бойынша жұмыс істеген Джек Клейтонға роман негізінде жаңа сценарий жазуға келісті. 1976 жылғы маусымда Клейтон режиссер ретінде қайта оралды, ал мүлікті Кирк Дуглас құрған «The Bryna Company» атты өндіріс компаниясы дамытты. Дуглас Лос-Анджелестегі кітап дүкенінде Брэдберимен кездескеннен кейін осы жобаға қызығушылық танытып, фильмде өзі ойнауды жоспарлаған. Алайда, түсірілім басталған жоқ, ал «Paramount» компаниясының бас директоры Барри Диллер фильмді тоқтатты, бұл шешіммен «feature division» президенті Дэвид В. Пикер келіспеді. Әртүрлі уақыттарда Марк Райделл мен Стивен Спилберг фильмді түсіруге қызығушылық білдірді. 2012 жылы фильм көрсетілгеннен кейін өткен сұрақ-жауап сессиясында актер Шон Карсон Уилл рөліне он шақты рет кастингтен өткенін, бірақ Брэдберидің өтінішімен Джим Найтшейд рөліне оқып, сол рөлге таңдалғанын айтты. Ол кезде Карсонның шашы сары, ал оның әріптесі Видал Петерсеннің шашы қара болған, бірақ жаңа актерлік топқа сәйкес Карсонның шашы қараға боялды, ал Петерсеннің шашы сарыға ақтартылды. Музыкалық сүйемелдемені жасау үшін Клейтон өзінің бұрынғы фильмдеріне музыка жазған Жорж Делеруды таңдады. Бірақ Делерудың музыкасы «Disney» компаниясы тарапынан «тынықсыз» деп танылып, қысқа мерзімде Джеймс Хорнердің музыкасымен ауыстырылды. 2015 жылы «Intrada Records» компаниясы Делерудың пайдаланылмаған музыкалық сүйемелдемесінің альбомын шығарды, ал Хорнердің ауыстыру музыкасы 1998 жылы жарық көрген болатын. Монтажер Барри Гордон фильмнің түпкілікті монтажын жасаған Аргайл Нельсонның ассистенті ретінде жұмысқа қабылданды. 2012 жылы ол Клейтон түпкілікті нұсқасын ұсынғаннан кейін «Disney» компаниясының оның ұзындығы, темпі және коммерциялық тартымдылығына қатысты алаңдаушылық білдіргенін еске алды. Студия жобаны Клейтоннан алып, алты айлық қайта түсіру және қайта монтаждау жұмыстарын жүргізді, нәтижесінде екі бала кейбір кадрларда айқын түрде үлкейгендей көрінді. Нельсон бюджеттік себептермен жұмыстан босатылды, ал Гордон Нельсонмен бірге кетіп қалуға дайын болған, бірақ Нельсон оны қалуға ынталандырды, содан кейін Гордон соңғы монтажын аяқтады (соның нәтижесінде фильмде екі монтажердің есімі көрсетілді). «Disney» компаниясы фильмді қайта түсіруге, қайта монтаждауға және музыкалық сүйемелдемені ауыстыруға 4 миллион доллар жұмсады, бұл өзгерістер 1982 жылғы Рождествоға жоспарланған шығарылым күнін бес айға ықшамдауға мәжбүр етті. Бастапқы көрсетімдер көрермендер тарапынан жақсы қабылданылмады, сондықтан «Disney» компаниясы Брэдбериден ашылу тізбегі мен жаңа соңғы сахнаны жазуды сұрады. Брэдбери фильмнің соңғы нұсқасын «керемет емес, бірақ жақсы фильм» деп сипаттады. Теміржол сахналары Калифорния штатының Туолумн округіндегі «Sierra Railroad» теміржолында түсірілді.

In 1971, Bradbury agreed to write a new screenplay based on the novel for Jack Clayton, with whom Bradbury previously worked on Moby Dick. In June 1976, Clayton returned as director and the property was being developed by The Bryna Company, a production company formed by Kirk Douglas. Douglas became interested in the property after meeting Bradbury at a bookstore in Los Angeles, and intended to star in the film. However, production never began and the film was eventually put into turnaround by Paramount CEO Barry Diller over the objections of feature division president David V. Picker. At various times, Mark Rydell and Steven Spielberg expressed interest in making the film. At a Q&A session following a 2012 screening of the film, actor Shawn Carson explained that he read some ten times for the part of Will, but after a request from Bradbury, he read for and was cast as Jim Nightshade. Although he had blond hair at the time, and co star Vidal Petersen had dark hair, Carson's hair was dyed jet black and Petersen's was bleached blond to fit the new casting. For the original score, Clayton picked Georges Delerue who had scored his films The Pumpkin Eater and Our Mother's House, but his score—considered "too dark" by Disney—was removed and replaced on short notice with one by James Horner. A soundtrack album of Delerue's unused score was released by Intrada Records in 2015, who had released Horner's replacement score in 1998. Editor Barry Gordon was hired as assistant to the film's original editor, Argyle Nelson Jr. He recalled in 2012 that after Clayton submitted his original cut, Disney expressed concerns about its length, pacing and commercial appeal. The studio then took the project out of Clayton's hands and conducted an expensive six month reshoot and re edit, resulting in the two child leads looking noticeably older in some shots. Nelson was let go for budgetary reasons, and although Gordon was prepared to follow Nelson and leave the production, Nelson encouraged him to stay, and Gordon edited the final cut (resulting in the film's dual editor credits). Disney spent $4 million on re filming, re editing and re scoring, with the changes requiring delaying the planned Christmas 1982 date by five months. Initial test screenings did not fare well with audiences, and Disney recommissioned Bradbury to write an opening narration sequence and new ending. Bradbury referred to the film's final cut as "not a great film, no, but a decently nice one". The railroad scenes were filmed on the Sierra Railroad in Tuolumne County, California.

Жоғалған / қабылданбаған бастапқы нұсқасы

Индианаполистегі Рей Брэдбери зерттеулер орталығында Джек Клейтонның түпнұсқа монтаждалған нұсқасының жалғыз сақталған көшірмесі болуы мүмкін VHS кассетіндегі түпнұсқасы бар.

Кассалық жинақ

Фильм отандық прокатта 8,4 миллион долларлық табыс әкелді, оның бюджеті 20 миллион долларды құрады.

Сыни жауап

Роджер Эберт газеті Chicago Sun Times фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді және былай деп жазды: "Бұл фильм романның көңіл-күйі мен тонын ғана емес, сонымен қатар романның стилін де дәл бейнелейтін сирек әдеби бейімделулердің бірі. Брэдберидің прозасы – шеберлік пен лириканың ерекше үйлесімі. Ол әңгімелерін және романдарын берік сюжетпен қарапайым құрылымда жазады, бірақ оның сөйлемдері пульпалық дәстүрге қарағанда Томас Вулфқа жақын, ал лирикалық әуезі бұл фильмде де сақталған. Күзгі күндердің суреттемесінде, әке мен бала арасындағы шын жүректен туған әңгімелерде, зұлым карнавалдың ашық романтикасында және тіпті фильм атауының өте дұрыс ырғағында – бұл көркемдігімен танылатын қорқынышты фильм". The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин фильмнің "Норман Роквеллдің ең көп қолданылған суретімен басталатынын, сондықтан қызықты немесе күтпеген оқиғалардың болатынына үміт аз" деп жазды. "Сондықтан фильм балалық шақтың көңілділігі мен ересектерге арналған қорқынышты тең дәрежеде үйлестіретін жанды әңгімеге айналғанда жағымды тосынсый сыйлайды", – деді Маслин. Оның сөзіне қарағанда, "Бұл оқиғаның таңғажайып атмосферасы мырза Брэдберидің романында Джек Клейтон режиссерлік еткен фильмге қарағанда әлдеқайда күшті. Бұрын "Бұрала бұрылыс" романының кеңінен танымал нұсқасын түсірген Клейтон мырза фильмге тіпті ең қарапайым прозадан да асып түсетін шиеленіс сыйлайды". Лос-Анджелес Таймс газетінің авторы Кевин Томас фильмді "Уолт Диснейдің соңғы жылдардағы ең жақсы туындыларының бірі" деп атады, "оның үстіне бұл фильм ересектерге де, жасөсперімдерге де қызықты". Variety басылымы фильмді "күтілген нәтиже бермеген туынды" деп бағалады. "Бұрынғы Американың ауылдық жерлерінде орын алған қараңғы, балалар фантазиясының мүмкіндіктері көрінеді, бірақ әртүрлі элементтер біртұтас жетістікке толы емес. Клейтон Брэдберидің өзі жазған сценарийді жақсы бейнеледі, бірақ материалдың мәніне жете алмай, оны толыққанды тірілте алмады". Чикаго трибьюнының Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың екісін берді және ол "ұсыныспен басталады", бірақ "бір оқиғаға тым көп материалды сығымдауға тырысатын" және "фильмнің соңғы жарты сағатын басып тастайтын неоновые арнайы эффектілерімен" "күтілгеннен де нашар" болатын кульминациясы бар сценарийге ие деп жазды. "Нәтижесінде, фильм "Твайлайт Зона" эпизодымен және "Жоғалған сандықтың іздеушілері" фильміндегі нацистерге қарсы күрестің кульминациялық көрінісінің қосылуынан туған ерекше комбинацияға айналды". Ричард Харрингтон The Washington Post газетінде "жағымсыз" қарқынды, "бейқам актерлік" және "1983 жылғы арнайы эффектілердің (уақыт машинасы каруселі – бұл бағыттағы жалғыз тиімді көрініс)" таңқаларлық нашарлығын сынға алды. The Monthly Film Bulletin журналының Том Милн былай деп өкініш білдірді: "Романның текстурасы соншалықты қатал түрде жұқартылған, сондықтан тек қаңқасы қалды; және олардың бәрі Брэдбери стиліне ұқсас Фолкнер стилінің аздап саналы поэтикасынан айырылған, аталар мен ұлдар, иллюзиялардың бекерлігі және жындармен күресудің қарапайым рецептері туралы ("Бақыт оларды қашқызады") қорқынышты мектептік нәргіздік әңгімесіне толы". Кристофер Джон фильмді Ares Magazine #15 журналында қарап шығып, "егер сізге осы фильмді көруге мүмкіндік туса, міндетті түрде пайдаланыңыз. Мұндай тыныш, бірақ күшті фильм осы елде сирек түсіріледі" деп жазды. Колин Гренланд "Imagine" журналына арналған "Something Wicked This Way Comes" туралы шолуда оны "SFX сарқысы үшін, визуалды той" деп атады. 2023 жылдың маусым айына қарай фильмнің Rotten Tomatoes сайтындағы рейтингі 33 шолу негізінде 61% құрады. Пікір білдірушілер: "Нағыз қорқыныш пен Диснейдің әдеттегі адалдығы "Something Wicked This Way Comes" фильмінде ыңғайсыз қақтығысқа түседі".

Roger Ebert of the Chicago Sun Times gave the film three and a half stars out of four, and wrote: "It's one of the few literary adaptations I've seen in which the film not only captures the mood and tone of the novel, but also the novel's style. Bradbury's prose is a strange hybrid of craftsmanship and lyricism. He builds his stories and novels in a straightforward way, with strong plotting, but his sentences owe more to Thomas Wolfe than to the pulp tradition, and the lyricism isn't missed in this movie. In its descriptions of autumn days, in its heartfelt conversations between a father and a son, in the unabashed romanticism of its evil carnival and even in the perfect rhythm of its title, this is a horror movie with elegance." Janet Maslin of The New York Times wrote the film "begins on such an overworked Norman Rockwell note that there seems little chance that anything exciting or unexpected will happen. So it's a happy surprise when the film turns into a lively, entertaining tale combining boyishness and grown up horror in equal measure"; according to Maslin, "the gee whiz quality to this adventure is far more excessive in Mr. Bradbury's novel than it is here, as directed by Jack Clayton. Mr. Clayton, who directed a widely admired version of The Turn of the Screw some years ago, gives the film a tension that transcends even its purplest prose." Kevin Thomas of the Los Angeles Times praised the film as "one of Walt Disney's best efforts in recent years—a film that actually has something to offer adults and adolescents alike." Variety wrote that the film "must be chalked up as something of a disappointment. Possibilities for a dark, child's view fantasy set in rural America of yore are visible throughout, but various elements have not entirely congealed into a unified achievement Clayton has done a fine job visualizing the screenplay by Bradbury himself, but has missed really connecting with the heart of the material and bringing it satisfyingly alive." Gene Siskel of the Chicago Tribune gave the film 2 stars out of 4 and wrote that it "opens promisingly" but has a script which "tries to cram too much material into one story" and a climax that "couldn't be more disappointing", with "neon special effects that overwhelm the last half hour of the movie. The result is an oddball combination of a Twilight Zone episode with the climactic, zapping the Nazis scene from Raiders of the Lost Ark." Richard Harrington of The Washington Post criticized the "lethargic" pace, "stolid acting", and special effects that "are shockingly poor for 1983 (a time machine carousel is the only effective sequence on that front)." Tom Milne of The Monthly Film Bulletin lamented: "The novel's texture has been thinned out so ruthlessly that little is left, but the bare bones; and all they add up to, shorn of the slightly self conscious Faulknerian poetics of Bradbury's style, is a dismayingly schoolmarmish moral tale about fathers and sons, the vanity of illusions, and homespun recipes for dealing with demons ('Happiness makes them run')." Christopher John reviewed the film in Ares Magazine #15 and commented that "if the chance ever comes your way to take this one in, grab it. Rarely does such a quiet, yet strong picture get made in this country." Colin Greenland, reviewing Something Wicked This Way Comes for Imagine magazine, called it "one for the SFX connoisseur, a visual feast". As of June 2023, the film holds a 61% rating on Rotten Tomatoes, based on 33 reviews. The consensus reads: "True terror and typical Disney wholesomeness clash uncomfortably in Something Wicked This Way Comes."

Марапаттар

Фильм 1984 жылы «Сатурн» сыйлығын «Үздік фэнтези фильмі» және «Үздік жазу» номинациялары бойынша жеңіп алды, сондай-ақ тағы бес номинацияға ие болды, оның ішінде Джеймс Хорнер үшін «Үздік музыка» және Джонатан Прайс үшін «Үздік қосымша актер» номинациялары бар еді. Бұған қоса, фильм «Хуго» сыйлығының «Үздік драмалық қойылым» және «Авориац» фантастикалық кинофестивалінің «Бас жюри жүлдесі» номинацияларына ұсынылды.

Қайта жасау

2014 жылы Disney компаниясы "Something Wicked This Way Comes" фильмінің жаңа нұсқасын түсіруді жариялады, сценарийін Сет Грэм Смит жазды, режиссерлік дебютін жасады және олардың KatzSmith Productions атты туынды компаниясынан Дэвид Катценбергпен бірге продюсерлік етті. Хабарға қарағанда, Грэм Смит көбінесе Рей Брэдберидің кітабындағы түпнұсқа материалға назар аударғысы келген.