АҚШ-тағы адвокат гонорарларын төлеу қағидасы және ерекшеліктері
American rule (attorney's fees)
АҚШ-тағы сот дауларында адвокат ақысын төлеу қағидасы: әдетте әр тарап өзінің адвокатына төлейді. Заңдар мен келісімшарттар басқаша белгілесе, жеңген тарап ақыны өндіре алады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ереже (кейбір АҚШ штаттарында Америкалық ереже деп аталады) – Америка Құрама Штаттарында сот дауларынан туындайтын адвокаттар гонорарын төлеуді реттейтін стандартты құқықтық қағида. Оған сәйкес, әр тарап өзінің адвокатының гонорарын өзі төлейді, егер заң немесе шартта басқа тарапқа осы гонорарды төлеуге рұқсат берілмесе. Әлемнің басқа бөліктерінде ағылшын ережесі қолданылады, онда жеңілген тарап жеңімпаз тараптың адвокатының гонорарын төлейді.
The American rule (capitalized as American Rule in some U. S. states) is the default legal rule in the United States controlling assessment of attorneys' fees arising out of litigation. It provides that each party is responsible for paying its own attorney's fees, unless specific authority granted by statute or contract allows the assessment of those fees against the other party. In other parts of the world, the English rule is used, under which the losing party pays the prevailing party's attorneys' fees.
Ерекшеліктер
Америкалық ереже – АҚШ-та қолданылатын жалпы ереже емес, тек стандартты ереже ғана. Федералды және штаттық деңгейдегі көптеген заңдар жеңімпазға адвокаттың ақысын өндіріп алуға мүмкіндік береді, сонымен қатар федералды сот практикасында екі маңызды ерекшелік бар. Азаматтық іс жүргізу жөніндегі федералды ережелердің 54(d) тармағы, 28 U.S.C. § 1927 федералды соттарға сот ісін негізсіз және маңызсыз көбейткен адвокаттың ақысы мен шығындарын төлеуді міндеттейді. Федералды соттар сондай-ақ, жаман ниетпен, ашушаңдықпен, ойсыздықпен немесе қысым көрсету мақсатымен әрекет еткен талапкерге қарсы адвокаттың ақысын және сот шығындарын өндіруге құқылы. Бірнеше штаттың заңдары мен сот шешімдерінде де американдық ережеден ерекшеліктер бар. Мысалы, Калифорниядағы Тұтынушылардың құқықтық қорғанысы туралы заң талапкерлерге адвокат ақысын өндіріп алуға мүмкіндік береді, ал сақтандыру бойынша жаман ниетті істерде сақтандырылған тұлға адвокат ақысын зиянның жекелеген бөлігі ретінде өндіріп алуға құқылы. Невада азаматтық іс жүргізу ережесінің 68-тармағы ерекше: сотқа дейінгі келісім ұсынысын (іс жүзінде келісім ұсынысын) қабылдамаған және сотта одан жақсы нәтижеге қол жеткізе алмаған тарап, ұсыныс жасалған сәттен бастап ұсынушының барлық ақылға қонымды адвокат ақысы мен шығындарын төлеуге міндетті. 2017 жылдың мамыр айында Оклахома штаты жылжымайтын мүлікке қатысты емес барлық азаматтық істер үшін американдық ережені жойды. 1470 нөміріндегі заң жобасы бастапқыда балаларға сексуалдық зорлық көрсету құрбандарының қорлаушыларды сотқа беру жасын 20-дан 45-ке дейін ұлғайтуды көздеген. Заң жобасы екі палатадан өтіп, губернатор Мэри Фэллин қол қойғаннан кейін американдық ережені жойған түзету енгізілді. Сенаттағы заң жобасының бастапқы авторының айтуынша, түзету бастапқыда балаларға сексуалдық зорлық көрсету істерінде жеңілген тараптарға ғана қатысты деп есептелген, бірақ түзетудің көлемі көптеген заң шығарушылар күткеннен әлдеқайда кеңейді. Жаңа заң 2017 жылдың 1 қарашасында күшіне енді, ал Фэллиннің өкілі заң шығарушылардың осы уақытқа дейін анықталған қателікті түзету үшін бірнеше мүмкіндігі болғанын мәлімдеді.
The American rule is merely a default rule, not the blanket rule in the United States. Many statutes at both the federal and state levels allow the winner to recover reasonable attorney's fees, and there are two major exceptions in federal case law as well. Under the Federal Rules of Civil Procedure 54(d), 28 U. S. C. § 1927 authorizes federal courts to award attorneys' fees and expenses against any attorney who unreasonably and vexatiously multiplies a proceeding. Federal courts also possess inherent authority to assess attorney’s fees and litigation costs against a plaintiff who has acted in bad faith, vexatiously, wantonly or for oppressive reasons. Several states also have exceptions to the American rule in both statutes and case law. For example, in California, the Consumers Legal Remedies Act allows plaintiffs to recover attorney's fees, and in insurance bad faith cases, a policyholder may be able to recover attorney's fees as a separate component of damages. Nevada Rule of Civil Procedure 68 is unique in that a party who declines a pretrial offer of judgment (essentially a settlement offer) and fails to obtain a better result at trial is liable for all reasonable attorney's fees and costs incurred by the offeror after the time the offer was given. In May 2017, the state of Oklahoma unintentionally removed the American rule for all civil cases not involving real property. House Bill 1470 was originally intended to increase the age at which victims of child sexual abuse could sue their abusers from 20 to 45. An amendment removing the American rule was added before the bill passed both houses of the legislature and was signed into law by Governor Mary Fallin. According to the original author of the Senate's version of the bill, the amendment was initially believed to apply only to losers of civil cases involving child sexual abuse, but the scope of the amendment proved far greater than many legislators intended. The new law took effect on November 1, 2017, and a spokesperson for Fallin said that legislators had several options for correcting the apparent error before that time.
Негізгі себептері
Америкалық құқықтың негізі – адамдар сотқа шағымданып, өзіне жасалған зұлымдықтарды түзетуге немесе заңның қолданылу аясын кеңейтуге тырысуына кедергі келтірмеуі керек. Сондай-ақ, егер адам жеңіліп қалған жағдайда қарсы тараптың шығындарын өтеуге мәжбүр болса, әділ талаптан бас тартса, қоғам зиян көреді деп есептеледі.
The rationale for the American rule is that people should not be discouraged from seeking redress for perceived wrongs in court or from trying to extend coverage of the law. The rationale continues that society would suffer if a person was unwilling to pursue a meritorious claim merely because that person would have to pay the defendant's expenses if they lost.