Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ашық кодты интегралды кітапхана жүйесі
интегралды кітапхана жүйесі
Open source integrated library system
the integrated library system
Koha – әлемдік практикада мемлекеттік, мектеп және арнайы кітапханалар қолданатын ашық кодты интегралды кітапхана жүйесі (ILS). Атауы маори тілінде «сыйлық» немесе «құрбандық» деген мағынаны білдіреді.
Koha is an open source integrated library system (ILS), used world wide by public, school and special libraries. The name comes from a Māori term for a gift or donation.
Ерекшеліктері
Koha - бұл веб-негізделген ILS, SQL деректер қоры (MariaDB немесе MySQL артықшылық) және MARC форматында сақталған каталогтау деректері, Z39.50 немесе SRU арқылы қолжетімді. Пайдаланушы интерфейсі өте конфигурацияланатын және бейімделетін, сондай-ақ көптеген тілдерге аударылған. 2000 жылдан бастап компаниялар Koha-ға коммерциялық қолдау көрсетуді бастады, қазіргі күні 50-ден астам компания осы қызметті ұсынады. 2001 жылы Пол Пулен (Франция, Марсель қаласы) Koha-ға көптеген жаңа мүмкіндіктерді қосуды бастады, оның ең маңыздысы – көп тілді қолдау. 2010 жылға қарай Koha ағылшын тілінен француз, қытай, араб және басқа да бірнеше тілге аударылды. MARC және Z39.50 каталогтау және іздеу стандарттарына қолдау 2002 жылы қосылды, кейіннен Афина округінің қоғамдық кітапханалары осы жобаны демеушілік етті. Пулен 2007 жылы BibLibre компаниясын құрды. 2005 жылы Огайо штатында орналасқан Metavore, Inc., LibLime сауда белгісімен Koha-ны қолдау үшін құрылды және көптеген жаңа мүмкіндіктерді қосты, соның ішінде Кроуфорд округінің Федералды кітапхана жүйесі демеушілік еткен Zebra қолдауын. Zebra қолдауы іздеу жылдамдығын арттырды және ондаған миллион библиографиялық жазбаны қолдау үшін жүйелік мүмкіндіктерді жақсартты. 2007 жылы Вермонт штатындағы кітапханалар тобы Вермонт кітапханалары үшін Koha-ны сынақтан өткізе бастады. Әр кітапхана үшін бастапқыда жекелеген жүйелер құрылды. Кейіннен Vermont Organization of Koha Automated Libraries (VOKAL) кітапханалар пайдаланатын бірыңғай дерекқорды құру үшін ұйымдастырылды. Бұл дерекқор 2011 жылы іске қосылды. 57 кітапхана Koha-ны қабылдап, ByWater Solutions компаниясы ұсынатын ортақ өндіріс ортасына көшті. Вермонт штатындағы кітапханалардың тағы бір консорциумы – Catamount Library Network де Koha-ны қабылдады (ол да ByWater Solutions компаниясымен қамтамасыз етілген). Бұрынғы автоматтандырылған Вермонт кітапханалары Фоллетт немесе басқа коммерциялық бағдарламалық қамтамасыз етушілердің бағдарламалық жасақтамасын пайдаланған. 2010 жылы PTFS Europe қолдауымен Корольдік қор толыққанды мүмкіндіктерді зерттеуден кейін Koha-ға көшуді аяқтады. 2011 жылы Испанияның Мәдениет министрлігі бұрынғы есеп негізінде жасалған Koha нұсқасы – KOBLI күтімін бастады. Жоба 2018 жылы аяқталды. 2014 жылы Түркияның Мәдениет министрлігі 17 миллионнан астам және шамамен 2 миллион белсенді пайдаланушысы бар 1136 қоғамдық кітапханада Koha–Devinim жүйесін пайдалануды бастады. Музыкалық кітапханалар сияқты мамандандырылған кітапханалар Koha-ны қабылдады, себебі оның ашық кодты табиғаты олардың нақты қажеттіліктеріне оңай бейімделуге мүмкіндік береді. 2017 жылғы "Кітапханалық технологиялар туралы есептер" мақаласында Koha "дүниедегі ең көп тараған ашық кодты интеграцияланған кітапхана жүйесі (ILS)" екені айтылды. Ohloh (қазір OpenHub) мәліметтері бойынша, 2019 жылы Koha-да "өте үлкен, белсенді әзірлеу тобы" және "жетілген, жақсы қалыптасқан кодтық базасы" болды, жүздеген үлес қосушылар және 2011 жылдан 2019 жылға дейін әр айда 20-дан астам айлық үлес қосушылар болды.
Koha is a web based ILS, with a SQL database (MariaDB or MySQL preferred) back end with cataloguing data stored in MARC and accessible via Z39.50 or SRU. The user interface is very configurable and adaptable and has been translated into many languages. From 2000, companies started providing commercial support for Koha, building to more than 50 today. In 2001, Paul Poulain (of Marseille, France) began adding many new features to Koha, most significantly support for multiple languages. By 2010, Koha has been translated from its original English into French, Chinese, Arabic and several other languages. Support for the cataloguing and search standards MARC and Z39.50 was added in 2002 and later sponsored by the Athens County Public Libraries. Poulain co founded BibLibre in 2007. In 2005, an Ohio based company, Metavore, Inc., trading as LibLime, was established to support Koha and added many new features, including support for Zebra sponsored by the Crawford County Federated Library System. Zebra support increased the speed of searches as well as improving scalability to support tens of millions of bibliographic records. In 2007 a group of libraries in Vermont began testing the use of Koha for Vermont libraries. At first a separate implementation was created for each library. Then the Vermont Organization of Koha Automated Libraries (VOKAL) was organized to create one database to be used by libraries. This database was rolled out in 2011. Fifty seven libraries have chosen to adopt Koha and moved to the shared production environment hosted and supported by ByWater Solutions. Another consortium of libraries in Vermont, the Catamount Library Network has also adopted Koha (also hosted by ByWater Solutions). Previously automated Vermont libraries used software from Follett, or other commercial software vendors. In 2010 the King's Fund, supported by PTFS Europe, completed their migration to Koha after an extensive feasibility study. In 2011 the Spanish Ministry of Culture began maintenance of KOBLI, a tailored version of Koha based on an earlier report. The project was concluded in 2018. In 2014 the Ministry of Culture (Turkey) started to use Koha–Devinim in 1,136 public libraries with more than 17 million items and around 2 million active users. Specialized libraries such as music libraries have adopted Koha because its open source nature offers easier customization for their particular use cases. A 2017 Library Technology Reports article claimed that Koha "holds the position as the most widely implemented open source integrated library system (ILS) in the world". According to ohloh (now OpenHub), in 2019 Koha had a "[v]ery large, active development team" and a "[m]ature, well established codebase", with hundreds of contributors and over 20 monthly contributors each month from 2011 to 2019.
LibLime / PTFS-пен дау
2009 жылы LibLime мен Koha қауымдастығының басқа мүшелері арасында дау туындады. Дау LibLime-тің сайттардың мазмұнымен бөлісуге құлшынбауы және түзетулерді қауымдастыққа қайтармауына байланысты болды. Көптеген қатысушылар LibLime бағдарламалық жасақтаманы және қауымдастықты бөліп алғанын айтты. Жеке веб-сайт, бастапқы кодтар қоймасы және жаңа қауымдастық құрылды. LibLime компаниясын PTFS сатып алғаннан кейін, 2010 жылдың наурыз айынан бастап бөліну жалғасты. 2011 жылдың қарашасында LibLime компаниясы Жаңа Зеландияның Зияткерлік меншік кеңсесінен «koha» атауын пайдалануға уақытша тауар белгісі алғанын хабарлады. Koha қауымдастығы мен Catalyst IT Ltd (NZ) уақытша тауар белгісін беру туралы шағымдап, 2013 жылдың желтоқсанында шешім шығарылды, нәтижесінде LibLime сот шығындарын төлеуге міндетті болды.
In 2009 a dispute arose between LibLime and other members of the Koha community. The dispute centred on LibLime's apparent reluctance to be inclusive with the content of the sites and the non contribution of software patches back to the community. A number of participants declared that they believed that LibLime had forked the software and the community. A separate web presence, source code repository and community was established. The fork continued after March 2010, when LibLime was purchased by PTFS. In November, 2011, LibLime announced they had been granted a provisional trademark on the use of the name koha in New Zealand by Intellectual Property Office of New Zealand. The Koha community and Catalyst IT Ltd (NZ) successfully appealed against the provisional trademark grant, with a decision handed down in December 2013 and with LibLime to pay costs.