Кіріспе

1889 жылғы Нью-Йорк штатының азаматтық соты ісі

Риггс Палмерге қарсы, 115 N. Y. 506 (1889) – Нью-Йорк штатының азаматтық сотының маңызды ісі, онда Нью-Йорк штатының апелляциялық соты 1889 жылы шешім шығарды. Риггс заңдарды түсіндіру және қолдану процесі болып табылатын, заңдық құрылыстың "әлеуметтік мақсат" қағидасын сот жүйесі қолданған жағдайға мысал келтіреді.

Фактілер

Риггс ісі, мұрагерлік дау, талапкерлер – миссис Риггс және миссис Престон, олар өз әкесі Фрэнсис Б. Палмердің 1880 жылғы 13 тамызда жасалған өсиетін жойғысы келді. Істе айыпталушы – мұра қалдырушының немересі Элмер Палмер. Өсиет бойынша екі қызы, Престон ханым мен Риггс ханымға шағын мұра қалдырылды, ал мүліктің көп бөлігі Элмер Палмерге берілді, оны мұра қалдырушының қайтыс болған ұлының жесірі, Сьюзан Палмер оның есейгенше бағып күтуге міндетті болды. Элмер, әкесінен үлкен мұра алатынын білген соң, оның өсиетін өзгертуі мүмкін деп қорқып, оны улап өлтірді. Айыптаушылар, егер өсиет орындалса, Элмер өзі жасаған қылмысынан пайда көреді деп мәлімдеді. Элмерді кісі өлтіргені үшін жазалайтын қылмыстық заң болғанымен, оның кісі өлтірудегі рөліне байланысты мұрагерлік немесе қылмыстық заң бойынша мүлікке талап ету құқығын жоққа шығаратын ешқандай заң болған жоқ.

Маңыздылығы

Құқықтық философ Рональд Дворкин Риггсті H. L. A. Харттың позитивизм нұсқасына назар аудара отырып, құқықтық позитивизмге қарсы аргумент ретінде пайдаланады. Заңдық позитивизм философиясының жетекшісі ретінде Харт бұл жағдайдағы шешімдер сол кезде бұл мәселе бойынша ешқандай заң болмаған қолданыстағы заңға негізделуі керек деп санайды. Позитивизм бойынша, соттардың барлық құқықтық шешімдері екі санатқа бөлінеді. Бірі – даулы заң ережелерінің өзегінде жатады. Мұндай жағдайларда судьялар өз құзыретіне кіретін ережелерді ғана механикалық түрде қолданады. Екінші санаттағы шешімдер заң ережелерінің белгісіз аймағында болады, онда заң ережесінің мағынасы түсініксіз. Мұндай жағдайларда судьялар заң ережелерін қолданудың қайсысы ең жақсы әлеуметтік саясатқа сәйкес келедіін анықтап, содан кейін осы ережені қолдануы керек. Дворкин Риггстің Харттың құқықтық процесті түсіндіруімен қақтығысатын екі ерекшелігі бар деседі. Біріншіден, бұл іс заң ережелерінің шегінде емес, керісінше, олардың өзегінде жатыр. Дегенмен, көпшілік заң ережесін қажеттілікке сәйкес қолданбады. Екіншіден, бұл жағдайда заңның не екені, емес, заңның қандай болуы керек екені туралы нақты пікір таласы бар. Дворкиннің сөзіне göre, құқықтық позитивизмнің көптеген нұсқаларында, Харттың да ішінде, заң ретінде не саналатыны туралы пікірталас сирек болуы керек.