Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Орыс князі (шамамен 1228 жылы қайтыс болған)
Черниговтың Батыл Мстислав Мстиславич
Russian prince (died c. 1228)
Mstislav the Daring of Chernigov
Батыл Мстислав Мстиславич, сондай-ақ, қабілетті деп те аталады (шамамен 1228 жылы қайтыс болған), ол Тмутаракан және Чернигов князі, моңғол шапқыншылығына дейінгі онжылдықтарда Киев Русінің князьдерінің бірі болған.
Mstislav Mstislavich the Daring, also called the Able (died c. 1228), was a prince of Tmutarakan and Chernigov, one of the princes from Kievan Rus' in the decades preceding the Mongol invasions.
Өмірбаян
Мстислав Мстиславич – Смоленск князі Мстислав Ростиславич "Батырдың" Рязань ханшайымынан туған ұлы. Оның әкесі Киев князі Ростислав I – Смоленск Ростиславичтерінің барлығының арғы атасы. 1193 және 1203 жылдары Мстиславтың қыпшақтарға қарсы соғыстардағы батылдығы жоғары бағаланды, бұл оған Киев Русінде кең танымал атақ әкелді. Осы кезде ол қыпшақ ханы Котианның қызы Марияға үйленді. 1209 жылы ол Торопецтің билеушісі ретінде еске алынады. Бір жыл өткен соң ол Новгород тағына отырып, Святослав Всеволодовичтің жауынгерлерін тұтқынға алды (ал Святославтың өзі Новгородтағы архиепископ резиденциясында қамауда болды). Новгородқа жол тартқанда Мстислав Владимир III-тің қоршауынан маңызды Торжок қаласын босатты. Ол 1212 және 1214 жылдары чудьдерге қарсы Новгородтың екі сәтті жорығын жетекшілік етті. 1215 жылы ол Всеволод IV-ті Киевтен қуғынға жіберіп, өзінің інісі Мстислав Романовичті таққа отырғызды. 1216 жылы Мстислав Липица шайқасында Владимир-Суздальді жеңген Ресей князьдерінің үлкен коалициясын біріктірді. Содан кейін ол өзінің одақтасы Ростов князі Константиннің Владимирдің Ұлы князі болуын бекітті және өзінің қызын Торжокқа бекінген Суздаль князі Ярославқа ұзатты. Алайда, оның басқа жаулары оны Новгородта тақтан құлатты, сондықтан Мстислав солтүстік Ресейді тастап Галицияға кетіп қалды. 1219 жылы ол өзінің басты қарсыласы, Галиция князі Даниилмен бейбіт келісімге келді, содан кейін Даниил Мстиславтың қызы Аннаға үйленді. 1223 жылы Мстислав шамамен 18 князьдан тұратын коалицияға қосылды, олар куман (половец) одақтастарымен бірге монғолдарды Днепр өзенінен тоғыз күн бойы қуды да, Калка өзенінде олармен шайқасты. Шайқаста үш князь тұтқындалып, кейіннен қаза тапты, ал тағы алты князь Днепрге қарай қуылғанда мерт болды. Мстислав болса, қашқан он князьдың ішінде аты аталған жалғыз князь болды. Ол Днепр өзеніндегі қайықтарды кесіп тастау арқылы қуғыннан қашып құтылды. Мстислав 1227 жылға дейін Галицияда билік етті, содан кейін боярлардың интригалары оны қаланы күйеу баласы Венгрия князі Андраске беруге мәжбүр етті. Осыдан кейін ол Торческке зейнетке шығып, 1228 жылы қайтыс болды.
Mstislav Mstislavich was the son of Mstislav Rostislavich "the Brave" of Smolensk by a princess of Ryazan; his grandfather Rostislav I of Kiev was the progenitor of all Rostislavichi of Smolensk. In 1193 and 1203, Mstislav was commended for his bravery in the Kypchak wars, bringing him fame all over Kievan Rus'. At that time, he married Maria, a daughter of Kypchak Khan Kotian. In 1209 he was mentioned as a ruler of Toropets. A year later, he came and took the Novgorodian throne, seizing Sviatoslav Vsevolodovich's men (Sviatoslav himself was detained in the archbishop's compound in Novgorod). On his way to Novgorod, Mstislav delivered the key town of Torzhok from a siege laid to it by Vsevolod III of Vladimir. He led two successful Novgorodian campaigns against the Chudes in 1212 and 1214. In 1215, he expelled Vsevolod IV from Kiev and elevated his uncle Mstislav Romanovich to the throne. In 1216, Mstislav mustered a large coalition of princes of Rus' which defeated Vladimir Suzdal in the Battle of Lipitsa. After that, he installed his ally Konstantin of Rostov as Grand Prince of Vladimir and married his own daughter to Yaroslav of Suzdal, who had fortified himself in Torzhok. In the meantime, his other enemies had him deposed in Novgorod, and Mstislav had to abandon northern Rus' for Galicia. In 1219, he concluded peace with his chief rival, Daniel of Galicia, who thereupon married Mstislav's daughter Anna. In 1223, Mstislav joined a coalition of perhaps 18 princes, which, along with Cuman (Polovtsian) allies, pursued the Mongols from the Dnieper River for nine days and joined battle with them at the Kalka River. While three princes were captured and later killed at the battle site, and six more were killed in headlong pursuit back to the Dnieper River, Mstislav is the only prince specifically named among the nine or so who escaped. He managed to escape by cutting loose the boats on the Dnieper River so he could not be pursued. Mstislav reigned in Galicia until 1227, when boyar intrigues constrained him to leave the city to his son in law, Andrew of Hungary. Thereupon he retired to Torchesk, where he died in 1228.