Адольф Циглер: Нацистік Германияның суретшісі және өнерінің саясаткері

Кіріспе

Неміс суретшісі (1892–1959)

Адольф Зиглер (16 қазан 1892 – 11 қыркүйек 1959) – неміс суретшісі және саясаткер. Ол наци партиясының тапсырмасымен Германияның көптеген заманауи суретшілерінен, партия "дегенеративті өнер" деп сипаттаған нәрсені жоюды бақылады. Ол Гитлердің сүйікті суретшісі болған. Ол Бремен қаласында дүниеге келіп, Варнхальт қаласында (қазіргі Баден-Баден) қайтыс болды.

Өмір

Архитектор әкесі және анасының отбасындағы архитекторлардың бірі ретінде өскен Зиглер әрқашан суретшілермен қоршалған. 1910 жылдан бастап ол Мюнхендегі Көркемсурет академиясында техника шебері Макс Доернердің басшылығымен Ваймар академиясында оқыды. Бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс оның оқуын үзіліске ұшыратты, ол майданға офицер болып басталды. Соғыстан кейін ол Мюнхенге қоныстанды және 1919 жылы Мюнхендегі Көркемсурет академиясында оқуын жалғастырды, онда ол арт-нуво суретшісі Анджело Янктің сабақтарына қатысты. 1933 жылы нацистер билікке келген кезде ол Мюнхен академиясында профессорлық қызметке ие болды. Оның туындылары нацистік «расалық тазалық» өнерінің идеалына сай келді және Рейхтың бейнелеу өнері палатасының президенті ретінде ол авангардтық стильдерді жою міндетіне ие болды. Ол Карл Шмидт-Роттлуф сияқты экспрессионист суретшілерді қуды. Роттлуфқа жазған хатында ол оған «кәсіби немесе әуесқой» сурет салу қызметін тыйым салды. 1920 жылдардың басында нацистік партияға мүше болған ол 1925 жылы Гитлермен танысып, оның өнер мәселелеріндегі кеңесшілерінің біріне айналды. Гитлер Зиглерге өзіне қол жұмсаған қызы Гели Раубалды еске алу суретін салуды тапсырды. 1937 жылы ол «Париж үкімі» суретін салды, оны Гитлер кейін жеке сатып алып, Мюнхендегі резиденциясында іліп қойды. Гитлер кейіннен Зиглердің «Төрт элемент» картинасын да Мюнхендегі резиденциясында іліп қойды. Ол жиі көшірілу арқылы бірден танымал болды. Сурет көптеген пост карталар мен көшірмелері сатылғандықтан өте ұнады. Адам бейнесін қақтығыссыз және қайғысыз бейнелейтін нацистік тойлар өте танымал болды. Осы кезде Зиглер үшінші рейхтің ең танымал ресми суретшісіне айналды және нацистік партияға немесе мемлекетке қызметі үшін Алтын партия белгісімен марапатталды. Оның ерте туындылары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның ерте стилі модернистік формаларды көрсеткен. Музей директоры Зиглердің бұрынғыда заманауи суретші болғанын және Франц Марктың туындыларын құрметтегенін айтты. Оның өзгеруі бірте-бірте болды. Осы лауазымға тағайындалғанға дейін ол ең радикальды заманауи суретшілердің бірі болған, бірақ оның деңгейі төмен болды. Мұндай ерте туындылардың мысалдары жоқ. 1920 жылдары Гитлермен байланысын күшейткен кезде ол заманауи стильден реалистік стильге көшті. Зиглер 1937-1943 жылдар аралығында Неміс өнер үйіндегі Ұлы неміс өнер көрмелерінде он бір картинасын көрсетті. Техникалық жағынан жақсы суретші Зиглер гүл композицияларымен, жанрлық суреттермен, грек мифологиясынан шабыттанған аллегориялық суреттермен, портреттермен және көптеген әйелдердің жалаңаш суреттерімен танымал болды. Оның тұрақты, псевдоклассикалық жалаңаш суреттері идеалды арийлік бейнелерді бейнеледі. Американдық драматург Барри Стависпен сұхбаттасқанда Зиглер әдемі жалаңаш неміс әйелінің суреті кемелді дене туралы идеяны нығайтады және неміс еркектеріне көптеген неміс балаларына ие болуға ынта береді деп түсіндірді. Алайда, «расалық таза» бейнелердің көркемдік «натурализмі» қиялға ештеңе қалдырмады, оған «Неміс жасанды шашының шебері» деген лақап ат берілді.

Born to an architect father and a family of architects on his mother's side, Ziegler was always surrounded by artists. He studied at the Weimar Academy from 1910 under master of technique Max Doerner at the Academy of Fine Arts Munich. However, the First World War interrupted his studies when he signed up to become a front line officer. After the war, he settled in Munich and continued his studies at the Academy of Fine Arts Munich in 1919, where he attended classes by art nouveau artist Angelo Jank. He ultimately achieved the position of professor at the Munich Academy in 1933, when the Nazis came to power. His works fitted the Nazi ideal of "racially pure" art, and, as the President of the Reich Chamber for the Visual Arts, he was entrusted with the task of eliminating avant garde styles. This he did by expelling Expressionist artists such as Karl Schmidt Rottluff. Writing to Rottluff, he forbade him from any artistic activity "professional or amateur". Already a member of the Nazi Party in the early 1920s, he met Hitler in 1925 and became one of his advisors in artistic matters. Hitler commissioned Ziegler to paint a memoriam portrait of his niece, Geli Raubal, who had committed suicide. In 1937 he painted the Judgement of Paris, which Hitler personally acquired some time later, hanging it in his residence at Munich—Hitler later also hung Ziegler's The Four Elements at a residence in Munich. It became an overnight sensation through frequent reproduction. This painting was much liked, judging by the enormous numbers of postcards and reproductions of it sold. The Nazi celebrations of the human figure without conflict or suffering were immensely popular. By this time, Ziegler had become the foremost official painter of the Third Reich and was awarded the Golden Party Badge, in recognition for outstanding service to the Nazi Party or State. Not much is known about his early works except that his early style exhibited modernist forms. Exiled museum director noted in the late thirties that Ziegler was

in former times a modern painter and a zealous admirer of the works of Franz Marc. His transmutation proceeded by slow degrees. before he took this position, he was one of the most extreme modern painters, but one of inferior rank. There are no examples of such early works. He gave up the modern style for a representational and realistic style in the 1920s, during which time he had increased contact with Hitler. Ziegler exhibited eleven canvases at the Great German Art Exhibitions at the House of German Art between 1937 and 1943. A technically accomplished painter, Ziegler was known for mainly floral compositions, genre paintings, allegorical paintings inspired by Greek mythology, portraits, and numerous female nudes. His static, pseudo classical nudes depicted ideal Aryan figures. In an interview with American playwright Barrie Stavis, Ziegler explained that a painting of a beautiful nude German woman encourages the ideal of a perfect body and gives German men the incentive to have many German children. However, the artistic ‘naturalism’ of the racially pure figures left nothing to the imagination, earning him the disparaging nickname of ‘Meister des Deutschen Schamhaares' ("Master of German Pubic Hair").

Өршік өнер көрмесіндегі рөлі

Зиглер Үшінші рейх кезінде бірнеше маңызды әкімшілік лауазымдарды атқарды. 1935 жылы ол Рейхтің мәдениет палатасының Көркемөнер сенаторы болып тағайындалды. Пропаганда министрі Гёббельс кейіннен оны Президенттік Кеңеске, содан кейін Рейхтің өнер палатасының вице-президентіне тағайындады. Ақыры, 1936 жылдың 1 желтоқсанында ол архитектор Евген Хёнигтің орнын басып, сол кезде 45 000 мүшесі бар Өнер палатасының президенті болды. Зиглердің президент лауазымында Хёнигтің орнын алмастыруы рейхтің өнердегі сәйкес келмейтін нәрсеге деген наразылығының айқын белгісі болды. Зиглер 1937 жылы Пруссия өнер академиясының президенті болды. Зиглер бес адамнан тұратын комиссияны басқарып, көптеген қалалардағы мемлекеттік жинақтарды аралап, олар «бүлінген» деп санаған туындыларды жедел түрде иеленді. Содан кейін жұмыстар Мюнхенге асығыс жеткізіліп, Хофгарден аркадасының тар бөлмелеріне орнатылды, онда экспрессионизм, абстрактілі, кубизм және сюрреализм өнерінің 16 000-ға жуық үлгісі қойылды. Мұндай «дегенеративті» суретшілердің картиналары, соның ішінде Макс Бекман және Эмиль Нольде туындылары Зиглердің бұйрығымен, комиссия төрағасы ретінде тәркіленді. Зиглер Мюнхенде екі аптадан да аз уақыт ішінде «Дегенеративті өнер» көрмесін ұйымдастырды. 1937 жылдың 19 шілдесінде ол көрмені ашып, одан туындылар алынған музей директорларын және олардың декаденттік өнерге төзімділігін айыптады. Алайда, оның есімін 1938 жылдың мамыр айында Дюссельдорфта «Entartete Musik» немесе «Дегенеративті музыка» көрмесін ұйымдастырған Ханс Северус Зиглермен шатастыруға болмайды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Зиглер Гитлердің науқанының нәтижелілігіне күмән білдіргеннен кейін уақытша түрме лагеріне жіберілді. Гитлер Зиглердің «әлсіздік» көзқарасы туралы хабардар болғаннан кейін, оны тұтқындауға бұйрық берді. Зиглер гестапомен тұтқындалып, алты апта бойы Дахау концлагерінде қамалды. Бірақ Гитлер жеке өкіммен оны Дахаудан босатып, зейнетке шығуға рұқсат берді. Оның суреттері нацизммен тығыз байланысты болғандықтан, Зиглер соғыстан кейін суретші ретінде мансабын жаңарта алмады. 1955 жылдан 1958 жылға дейін Мюнхендегі Көркемөнер академиясына қайта тағайындалу үшін бірнеше рет өтініш бірақ, Академия оның бастапқыда Гитлердің жеке тағайындауы арқасында осы лауазымға ие болғанын анықтағандықтан, өтініші қабылданбады. 1955 жылы Лондондағы Бен Ури галереясында Зиглердің туындылары көрсетілген деген хабарлар болды, бірақ галереяның мұрағаттарында бұл суретшінің неміс Зиглері емес, лондондық еврей суретшісі «Адольф Зиглер» екені көрсетілген. Ол сондай-ақ Пол Ортвин Рэйвтің Мюнхендегі «Бұзылған өнер» көрмесі туралы бірінші қолынан баяндамаларына жауап жазып, Рэйвтің пікірлерімен келіспеді. Мансабын қайта жандандыра алмаған Зиглер өмірінің соңғы жылдарын Баден-Баден қаласына жақын Варнхальт ауылында тыныш өткізді. 1959 жылдың 11 қыркүйегінде 66 жасында қайтыс болды.