Балалар күтімі туралы сот юрисдикциясының біртұтас заңы

Кіріспе

Балалардың қамқорлығын анықтау жөніндегі бірыңғай заң (UCCJEA) – 1997 жылы бірыңғай штаттық заңдар жөніндегі комиссарлардың ұлттық конференциясы жасаған бірыңғай заң. 2021 жылға дейін UCCJEA АҚШ-тың 49 штаты, Колумбия округі, Гуам, Пуэрто-Рико және АҚШ Виргин аралдары тарапынан қабылданды. UCCJEA-ны қабылдамаған жалғыз штат – Массачусетс. UCCJEA баланың "тұрақты мекені" болып табылатын соттарда баланың қамқорлығына қатысты сот ісіне қатысты "ексклюзивті [және] үзділіссіз юрисдикцияны" бекітеді. Баланың тұрақты мекені – баланың сот ісі басталар алдында (немесе алты айдан кіші балалар үшін – туғаннан бастап) кем дегенде алты ай бойы ата-анасымен бірге тұрған штат ретінде анықталады. Егер бала ешбір штатта кем дегенде алты ай тұрмаса, онда (1) баламен және кем дегенде бір ата-анасымен "маңызды байланысы" бар және (2) "баланың күтімі, қорғанысы, тәрбиесі және жеке қарым-қатынастары туралы маңызды дәлелдері бар" штаттың соты баланың қамқорлығына қатысты юрисдикцияны қабылдауы мүмкін. Егер бірнеше штат "маңызды байланыстарға" және "маңызды дәлелдерге" ие болса, онда осы штаттардың соттары баламен ең маңызды байланысы бар штатты анықтау үшін бірлесіп жұмыс істеуі керек. UCCJEA-ға сәйкес баланың қамқорлығы туралы шешім қабылдаған сот, (1) бұл сот баланың, баланың ата-анасының немесе ата-ананың қызметін атқаратын адамның бастапқы шешім шығарған штатпен маңызды байланысы жоқ екенін және бұл штат баланың күтімі, қорғанысы, тәрбиесі және жеке қарым-қатынастары туралы маңызды дәлелдерге енді ие емес екенін анықтағанға дейін немесе (2) бұл сот немесе басқа штаттың соты баланың, баланың ата-анасының және ата-ананың қызметін атқаратын адамның баланың қамқорлығы туралы шешімді бастапқыда шығарған штатта тұрмайтынын анықтағанға дейін осы шешім бойынша эксклюзивті, үзділіссіз юрисдикцияға ие болады. Бұрынғы бірыңғай заң – Балалардың қамқорлығы жөніндегі бірыңғай заң – федералдық Ата-аналардың балаларын қашудан қорғау заңына (PKPA) қайшы келетін бастапқы қамқорлықты анықтау ережелерін белгіледі. Сонымен қатар, PKPA-ны әртүрлі интерпретацияларға түсіндірулер болды. UCCJEA осы мәселелерді түзетуге және штаттар арасында балалардың қамқорлығы туралы шешімдерді тіркеу және орындау үшін бірыңғай процедураларды қосуға бағытталған.

The Uniform Child Custody Jurisdiction and Enforcement Act (UCCJEA) is a Uniform Act drafted by the National Conference of Commissioners on Uniform State Laws in 1997. The UCCJEA has since been adopted by 49 U. S. States, the District of Columbia, Guam, Puerto Rico and the U. S. Virgin Islands. as of 2021, the only state that has not adopted the UCCJEA is Massachusetts. The UCCJEA vests "exclusive [and] continuing jurisdiction" for child custody litigation in the courts of the child's "home state," which is defined as the state where the child has lived with a parent for six consecutive months prior to the commencement of the proceeding (or since birth for children younger than six months). If the child has not lived in any state for at least six months, then a court in a state that has (1) "significant connections" with the child and at least one parent and (2) "substantial evidence concerning the child's care, protection, training, and personal relationships" may assume child custody jurisdiction. If more than one state has "significant connections" and "substantial evidence ", the courts of those states must communicate and determine which state has the most significant connections to the child. A court which has made a child custody determination consistent with UCCJEA has exclusive, continuing jurisdiction over the determination until either (1) that court determines that neither the child, the child's parents, nor any person acting as a parent has a significant connection with the State that made the original order and that substantial evidence is no longer available in the State concerning the child's care, protection, training, and personal relationships, or (2) that court or a court of another State determines that the child, the child's parents, and any person acting as a parent do not reside in the State that initially made the child custody order. A previous Uniform Act, the Uniform Child Custody Jurisdiction Act, set out jurisdiction rules for initial custody determinations that were inconsistent with the federal Parental Kidnapping Prevention Act. Additionally, there were contradictory interpretations of the PKPA. The UCCJEA corrects these problems and adds uniform procedures to register and enforce child custody orders across state lines.

Қамқоршылықты анықтауды өзгерту

Қамқоршылық туралы шешім қабылданғаннан кейін, басқа мемлекеттің соты бұл шешімді өзгертуге құқығы жоқ, егер бірінші басқару құқығы бар мемлекет жоғарыда айтылғандай, өзінің құзыреті жоқ деп шешсе немесе кез келген мемлекеттік сот баланың, ата-ананың және олардың орнында әрекет ететін ата-ананың басқару құқығы бар мемлекетте тұрмайтынын анықтаса. Мысалы, Кристің әкесі Айова сотында Кристің қамқоршылығын алды делік, ал анасы Арканзас штатына көшіп кетті. Егер Крис жазғы демалысын анасымен Арканзаста өткізсе де, анасы Арканзас сотына барып, қамқоршылықты өзгертуге тырыса алмайды. Айова штатының басқару құқығы сақталады.

Төтенше бұйрықтар

Басқаша юрисдикциясы жоқ мемлекет, егер бала қауіпте болса және дереу қорғауға мұқтаж болса, уақытша төтенше жағдай туралы бұйрық шығара алады. Мұндай бұйрық шығарылғаннан кейін, мемлекеттік сот басқа мемлекеттен қолданыстағы қамқорлық туралы бұйрық бар-жоғын анықтауы керек. Егер қолданыстағы бұйрық болса, төтенше сот тараптарға юрисдикциясы бар мемлекетке оралуға және юрисдикциясы бар сотта мәселені қарауға жеткілікті уақыт беруі керек. Егер бұрынғы баланың қамқорлығы туралы бұйрық болмаса, төтенше соттың бұйрығы баланың "тұрақты орны" юрисдикциясы бар сот шешім қабылдағанға дейін күшінде болады. Егер шешім қабылданбаса және төтенше соттың мемлекеті баланың тұрақты орнына айналса, төтенше бұйрық қамқорлық туралы соңғы шешімге айналады.