Кіріспе

Солтүстік Америка P-64 – 1930 жылдардың соңында жасалған NA-50 истребителінің жаңартылған нұсқасы, Солтүстік Америка авиациясының NA-68 истребителіне АҚШ Әуе корпусы (USAAC) берген атау. Перу әуе күштері жеті NA-50 ұшағын сатып алды және оны "Торито" ("Кішкентай бұқа") деп атады. Таиланд Корольдік әуе күштері тапсырыс берген алты NA-68 ұшағы 1941 жылы Франко-тай соғысы мен Таиланд пен Жапония империясы арасындағы қарым-қатынастың күшеюінен кейін АҚШ үкіметі экспортқа жібермес бұрын тәркіленді. Бұл ұшақтар USAAC-та қарусыз истребительдерді оқыту үшін пайдаланылды. Перудың NA-50 ұшақтары 1941 жылғы Эквадор-Перу соғысында қолданылды.

NA-50

Солтүстік Америка авиациясының NA 50 ұшағы экспортқа арналған қарапайым бір орындық, төмен қанатты, бір қозғалтқышты күрес ұшағы ретінде әзірленді. Бұл дизайн 1935 жылғы NA 16/BT 9 негізгі оқу ұшағынан дамытылды. NA 16 әр түрлі елдерде кеңінен қолданылған, жетілдірілген және негізгі оқу ұшақтарының біріне айналды, сондай-ақ заманауи мүмкіндіктері мен ерекшеліктері бар қарапайым ұшақ қажетті шағын елдерге арналған бір қозғалтқышты күрес ұшағының негізгі дизайнын ұсынды. Перу үшін салынған NA 50 Torito (испан тілінде "кішкентай бұқа" деген мағынаны білдіреді) – екі орындық Basic Combat Demonstrator NA 44 ұшағының негізінде жасалған бір орындық күрес ұшағы болды. NA 50, 840 а.к. (626 кВт) қуатты Wright R 1820 G3 радиалды, ауамен салқындатылатын қозғалтқышпен жабдықталды, ол NA 50 ұшағына жоғары жылдамдық берді. Ұшақ екі .30 дюймдік (7.62 мм) M1919 Browning пулеметтерімен қаруланды. Ұшақтар 1939 жылдың мамыр айында өндіріліп, зауытта сынақтан өтті.

NA-68

1940 жылы Тайландтың Корольдік әуе күштері NA 50 ұшағына ұқсас алты ұшаққа NA 68 деп аталып тапсырыс берді. NA 68-дегі өзгерістерге өңделген қону шассисі, жаңа сыртқы қанаттары, күшейтілген қару-жарақ және кейінірек шығарылған оқу ұшақтарындағы сияқты қайта жасалған құйрық бөлігі кірді. Солтүстік Американың сынақ ұшқышы Льюис Уэйт NA 68 ұшағын алғаш рет 1940 жылдың 1 қыркүйегінде сынап ұшырды. 1940 жылы NA 68 ұшақтары (NA 69 екі орындықтарына жасалған параллель тапсырыспен бірге) Тайландтың Корольдік әуе күштері үшін жіберілген кезде экспортқа рұқсаттары алынып тасталды және АҚШ-қа қайтарылды. Олар P-64 деп аталды, қарулары алынып, жоғары деңгейдегі истребительдерді дайындау үшін пайдаланылды.

Тірі қалған әуе кемелері

NA 50 XXI 41 4 (а/с 50 951). Қазіргі уақытта жалғыз аман қалған NA 50 ұшағы Перудің Лима қаласындағы Лас-Пальмас әуе базасында қалпына келтірілуде, және 2021 жылға қарай ұшақтың қайтадан ұшуға дайындалуы жоспарлануда. Ұшақ 1961 жылға дейін пайдалануда болды, содан кейін 2018 жылға дейін қалпына келтіру үшін алынып тасталғанға дейін, Перу ұлттық батыры капитан Хосе Кинонес Гонзалес (NA 50 ұшағымен қаза тапқан) кесенесінің жанындағы пьедесталда қойылды. NA 68A 41 19085 (c/n 68 3061). Таиландқа бағытталған алты P-64 ұшағының арасынан ұшып өтіп, жаттығу және байланыс мақсатында пайдаланылған бірі, 1960 жылдары Эксперименталды ұшақтар қауымдастығына (EAA) өткен. EAA негіз қалаушысы және президенті Пол Поберезный бұл ұшақты ұйымның жылдық авиашоуы аясында акробатикалық көрсетулерге пайдаланды. 1988 жылдан кейін ұшудан алынып, EAA авиация мұражайында көрмеге қойылды. Бұл ұшақ қайтадан ұшуға дайын күйге келтірілді, 2013 жылы қозғалтқышы іске қосылды, ал 2016 жылғы (EAA AirVenture Oshkosh авиашоуы) кезінде алғашқы ұшуын жасады.