Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Звечан қаласының жанындағы Баньская монастырі (сербше: Манастир Бањска, албанша: Manastiri i Banjskës) – Косовоның Звечан қаласына жақын Баньская ауылында орналасқан серб православие монастырі. Монастырь 2023 жылдың 24 қыркүйегінде серб әскерилерінің Косово полициясына жасаған Баньская шабуылының ортасы болды.
Monastery in Zveçan, Kosovo
The Banjska Monastery (; , ) is a Serbian Orthodox monastery in the Banjska village near Zvečan, Kosovo. The monastery was the site of Banjska attack, an attack carried by Serb militants against Kosovo Police on 24 September 2023.
Тарих
Монастырь, Киелі Стефан шіркеуімен бірге 1313 және 1317 жылдар аралығында салынған, оған Сербия королі Стефан Милутин, өз заманының және Неманжич әулетінің ең күшті билеушілерінің бірі, негізін қалады. Милутин шіркеуді өзінің мавзолеуі (көму орны) ретінде салған және ол алғаш рет сонда демалған. Алайда, Косово шайқасынан кейін (1389) оның денесі Трепчаға, содан кейін 1460 жылы Софияға (Болгария) көшірілді, ол осы күнге дейін сол жерде жатыр. Монастырь өзінің негізін қалаушының тағдырын бөлісті. Ғибадатханасы, кітапханасы, монахтардың жатақханалары мен "император сарайы" бар ескерткіш ғимарат өте ерте күйзеле бастады. XV ғасырдың басында кітапхана өртеніп, сол ғасырдың екінші жартысында монастырь тасталып кеткен болуы мүмкін. Бенедикт Купрешич, саяхатшы, монастырь 16 ғасырда Осман сұлтанының бұйрығымен жермен-жексен етілгенін айтты, себебі Осман билігінен қашқан христиандар онда жинала бастаған. Киелі Стефан шіркеуі дерлік толығымен қиратылып, XIX ғасырда мешітке айналдырылды және Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін сол қызметін атқарды. Алғашқы консервациялау жұмыстары 1939 жылы, ал 1990 жылы шіркеу ішінара қайта жаңартылды. Монастырь негізін қалау шарты сақталған сирек орындардың бірі болып табылады; оған құрылғанда 75 ауыл мен 8 жайылымнан тұратын кең иелік берілді. Кешен патшаның соңғы демалыс орны ретінде салынғандықтан, епископтық "ставропегиялық" монастырь деңгейіне көтерілді – шамамен аударғанда, Императорлық монастырь, мемлекетте төртінші дәрежеде (Студеница, Милешева және Сопочаниден кейін). Құрылыс жұмыстарын сол кездегі епископ, кейіннен Сербия архиепископы, патшаның жақын кеңесшісі болған Данило II басқарды. Ортағасырлық деректерге, сондай-ақ ауызша дәстүрге сәйкес, Баньшка – Рашка сәулет стилінде салынған, барлық патшалық кесенелер үшін қолданылған, Стефан Неманьяның Студеница монастырынан бастап Император Душанның Қасиетті Архангелдер монастырына дейінгі ең әдемі серб монастырларының бірі. 1990 жылы монастырь ерекше маңызға ие Мәдениет ескерткіші деп жарияланды және Сербия Республикасы тарапынан қорғауға алынды. 2023 жылдың 24 қыркүйегінде монастырьға 30 қарулы серб тобы шабуыл жасап, Косово полициясымен қақтығысқа түсіп, ішке тығырылып қалды, бұл Косово полицейінің сағаттар бұрын шабуылға ұшырап қаза болғаннан кейін болды. Бірнеше сағаттан кейін Косово күштері монастырьға сәтті кіріп, серб әскерилерін ұстап алды, осылайша шиеленісті жағдайға нүкте қойды.
The monastery, along with the Church of St Stephen, was built between 1313 and 1317, founded by Serbian King Stefan Milutin, one of the most powerful rulers of his time and of the Nemanjić dynasty. Milutin built the church as his mausoleum (burial place), and it is where he was first laid to rest. However, following the Battle of Kosovo (1389), his body was moved to Trepča and then in 1460 to Sofia (Bulgaria), where it lies to this day. The monastery shared the fate of its founder. The monumental building with its church, library, monks' quarters and "imperial palace" began to fall into disrepair very early. At the beginning of the 15th century, a fire destroyed the library and in the second half of the same century, the monastery was probably abandoned. Benedikt Kuprešić, a traveller, mentioned that the monastery was razed to the ground in the 16th century on the orders of the Ottoman Sultan, as Christians who had fled Ottoman tyranny were gathering in it. St Stephen's, almost totally destroyed, was turned into a mosque in the 19th century and served as such until World War I. The first conservation activity was carried out in 1939 and again in 1990 when the church was partly rebuilt. The monastery is one of the few for which the founding charter has been preserved; it was granted a large estate at its founding, of 75 villages and 8 pastures. As the complex was built as the final resting place of a king, the bishopric was "upgraded" to a stavropegial monastery roughly translated, an Imperial monastery, fourth by rank in the state (after Studenica, Mileševa and Sopoćani). The building works were led by Archbishop Danilo II, at that time a bishop, later Serbian Archbishop, who was a close confidant to the king. According to medieval sources, as well as an oral tradition, Banjska was one of the most beautiful Serbian monasteries, built in the Raška architectural style, which was used for all royal mausoleums, from Stefan Nemanja's Studenica monastery to Emperor Dušan's Monastery of the Holy Archangels. The monastery was declared a Monument of Culture of Exceptional Importance in 1990, and was protected by the Republic of Serbia. On 24 September 2023, the monastery was stormed by a group of 30 armed Serbs who engaged in a violent confrontation with Kosovo Police and barricaded themselves inside, after a Kosovan officer was ambushed and killed hours earlier. After hours, the Kosovo Forces successfully entered the monastery and apprehended the Serb militants ultimately bringing an end to the tense situation.