Кіріспе

Үндістанның халықаралық биосфералық қорығы

Нилгири биосфералық қорығы – Оңтүстік Үндістанның Батыс Гаттардағы Нилгири тауларында орналасқан биосфералық қорық. Бұл Үндістандағы ең үлкен қорғалған орман аймағы, Тамил Наду, Карнатака және Керала штаттарында орналасқан. Оған Мудумалай ұлттық паркі, Мукурти ұлттық паркі, Тамил Надудағы Сатьямангалам жабайы табиғат қорығы; Карнатакадағы Нагархоле ұлттық паркі, Бандипур ұлттық паркі; Кераладағы Сальент-Вэлли ұлттық паркі, Аралам жабайы табиғат қорығы, Вайанда жабайы табиғат қорығы және Каримпужа жабайы табиғат қорығы кіреді. 5000 шаршы километрден астам аумақты қамтитын Нилгири тауларының экожүйесі және оның айналасындағы орта 1986 жылдың қыркүйек айында ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасы бойынша Нилгири биосфералық қорығы ретінде құрылды. Нилгири биосфералық қорығы – Үндістандағы тұңғыш және ең маңызды биосфералық қорық, бай мұраға және өсімдіктер мен жануарлар әлеміне ие. Бадага, Тода, Кота, Ирулла, Курумба, Пания, Адиян, Эданадан Четти, Аллар және Малайя тайпалары осы қорықта тұрады.

Этимология

Нилгири сөзі тамил тіліндегі «неэлам» сөзінен, яғни «көк» деген мағынадан, және санскрит тіліндегі «гири» сөзінен, яғни «тау» деген мағынадан шыққан. Атаудың пайда болуына куринджи өсімдігінің көгілдір гүлдері себеп болған деп саналады.

Тарих

1970 жылдары Нилгири тауларындағы шамамен бір аумақты Үндістанның биосфералық қорықтар тізіміне қосу ұсынылды. Бұл ұсынылған аумақ орман шаруашылығы аймағын, түйін аймағын, ауыл шаруашылығы аймағын және қалпына келтіру аймағын қамтыды. Нилгири биосфералық қорығы 1986 жылдың қыркүйек айында құрылды және ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасы бойынша Үндістанның алғашқы биосфералық қорығы болып табылады.

География

Нилгири биосфералық қорығы Шығыс Кодагу ауданының шығыс бөлігінен басталып, шығыста Эроде ауданына және оңтүстікте Палаккад аңғарына дейін таралады, биіктігі шамамен құрайды. Оның қорғау аймағы және негізгі аймақтары бар, олардың ішінде Карнатакада , Кералада және Тамилнадта орналасқан.

Флора

Нилгири биосфералық қорығында 3700-нен астам өсімдік түрі қоршалады, оның ішінде шамамен 200-ге жуық дәрілік өсімдіктер бар; Нилгири биосфералық қорығының эндемикалық өсімдіктерінің тізіміне 132 эндемикалық гүлді өсімдік кіреді. 1,5 метрден биік ағаштарды алып бал аралары (Apis dorsata) ұя салу үшін пайдаланады, олардың ішінде Tetrameles nudiflora, үнді лавры (Ficus microcarpa), Coromandel ebony (Diospyros melanoxylon), сары жылан ағашы (Stereospermum tetragonum), тотық камала (Mallotus tetracoccus) және Acrocarpus fraxinifolius сияқты түрлер бар. Қаңтардан мамырға дейінгі ең гүлдену маусымында кем дегенде 73 түр гүлдейді, соның ішінде терек (Tectona grandis), қызыл кедр (Erythroxylum monogynum), хиптаж (Hiptage benghalensis), ірі гүлді лавр (Persea macrantha), зунна жидесі (Ziziphus rugosa) және жырқыраған ақылды шөп (Persicaria chinensis) кіреді. Олар алып бал арасы, азиялық бал арасы (Apis cerana), қызыл карлик бал арасы (A. florea) және Тригона бал арасы арқылы тозаңданады.

Құстар

Нилгири биосфералық қорығында Батыс Гатаға тән 14 құс түрі қоныстанған. Басқа да эндемиктер мен эндемиктерге жақын түрлерге Нилгири орман көгершіні, Малабар сұр мүйізді торғай, Малабар парақор, ақбелді ағаш торғайы, ақбелді қысқа қанатты, сұрбас бұлақ, сұркөкіректі күлкілі торғай, сұр баблер, қара және қызыл ұшқыр, Нилгири ұшқыры және Нилгири пипиті жатады. Фауна құрамында 100-ден астам сүтқоректілер түрі, 370 құс түрі, 80 бауырымен жорғалаушылар түрі, 39-ға жуық балық түрі, 31 қосмекенді және 316 көбелек түрі бар. Онда Бенгал жолбарысы, үнділік барс, хитал бұғысы, гуар, самбар бұғысы, dhole, алтын шакал, үнділік шошқа, Нилгири тахри, үнділік дақты шевротен, қара бұғы, азиялық пальма циветі, жалқау аю, төрт мүйізді антилопа, Нилгири мартені, үнділік крестті шошқа, Малабар алып саңырауқұлағы, бал барқасы, үнділік сұр мангусы, үнділік панголині, үнділік түлкісі, тегіс түкті сусар және боялған жарықайырық сияқты сүтқоректілер кездеседі. Приматтарға арыстанқұйрықты макак, Нилгири лангуры, сұр лангур және капоталы макак жатады.

Екібарлы және бауырымен жорғалаушылар

Амфибияларға қызғылт бақа, Тыныш аңғар шүберек бақасы, Малабар жылжитын бақасы, Беддомиксалус жатады. Үндістанның қосмекенділер түрлерінің шамамен елу пайызы осы аймаққа енеді, ал Brachyopihidium, Dravidogecko, Melanophidum, Ristella, Salea, Plectrurus, Teretrurus және Xylophis туыстарын қоса алғанда, шамамен тоқсан түрлі бауырымен жорғалаушылар бар. Барақтық аң аулау, орманды жою, орман өрттері және жергілікті тайпаларға төнетін қауіптер – басты қауіптер. 1972 жылы заңмен тыйым салынған браконьерлікке қарамастан, адамдар жолбарыстар, пілдер және киіктер сияқты жануарларды тері, жүн немесе азу үшін заңсыз аулай береді. Орманды егіс және мал өсіру үшін жояды. Малға зиян келтіретін жануарларды шаруалар өлтіреді. Орман өрттері өсімдік жамылғысын жояды. Жергілікті тайпалар өздерінің туған жерлерінен шығарылып, нәтижесінде тайпалық мәдениет жоғалып барады.