Құдалықсыз ер және әйелдің жеке қалдырылуының тыйымдалуы
Yichud
Ер мен әйелдің үйленбегенде жеке қалғанын қабылдамайтын еврей дінінің (Yichud) ережелері. Ортодоксал еврейлер қатаң сақтайды, бірақ консервативтік және реформалық еврейлер сақтамайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір-біріне үйленбеген ер және әйелдің жеке одада болуына тыйым салу. Кабаладағы еркек және әйел құдайлық шығуларының мистикалық "Ихуд бірігуі". Яһуди дінінің заңдарында (халаха) ихуд заңдары (איסור ייחוד) бір-біріне үйленбеген ер және әйелдің жеке одада болуына тыйым салады. Мұндай оқшаулану жыныстық қатынас немесе басқа да, одан да аз маңызды әрекеттер болуы мүмкін деген қорқыныштан туындайды. Ихудты болдырмау үшін келген адам шомер деп аталады. Ихуд заңдары әдетте қатаң ортодоксалдық яһудилікте сақталады. Консервативті және реформалық яһудиліктің жақтастары, әдетте, ихуд заңдарын сақтамайды. "Ихуд" термині ашкенази яһудилерінің үйлену тойында жас жұбайлардың жеке бөлмеде біраз уақыт жеке қалған кездегі рәсімге де қатысты. Ерте заманда, тіпті талмуд дәуірінде, осы уақытта жұбайлар жыныстық қатынасқа түскен, бірақ қазір бұл әдет жойылған.
Prohibition of seclusion of a man and a woman who are not married to each other
mystical "Yichud Unification" of male female divine emanations in Kabbalah
In Jewish religious law (halakha), the laws of yichud (איסור ייחוד) prohibit seclusion in a private area of a man and a woman who are not married to each other. Such seclusion is prohibited out of fear that sexual intercourse or other, lesser acts may occur. A person who is present in order to prevent yichud is called a shomer. The laws of yichud are typically followed in strict Orthodox Judaism. Adherents of Conservative and Reform Judaism do not generally abide by the laws of yichud. The term "yichud" also refers to a ritual during an Ashkenazi Jewish wedding in which the newly married couple spends a period secluded in a room by themselves. In earlier historical periods, as early as the talmudic era, the couple would have sexual intercourse at this time, but that practice is no longer current.
Жауаптылығы
Ыхуд тыйымын айналып өтуге болатын бірнеше жағдай бар. Әдетте, бұл жағдайлар дінге берілген яһудиге толыққанды қолданылады. Яһуди емес немесе дінсіз яһудимен кездескенде, көбірек сақтық таныту қажет. Бұл үкім әртүрлі жолдармен түсіндіріліп, кеңейтілді: 1. есік шын мәнінде ашық болса, 2. есік жабық болғанмен құлыпталмаған жағдайда, 3. есік құлыпталған, бірақ кілті бар адам кез келген уақытта келуі мүмкін болса, 4. есік құлыпталған, бірақ адамдар есікті соғып, жауап күтуі мүмкін (Моше Файнштейннің айтуынша). Әйелдің басқа еркекпен жеке қалған жағдайы да, егер сырттағылар үй ішінде не болып жатқанын терезеден көре алса, әділденеді. Алайда, ер және әйел арасындағы жақын, ұзақ жылдарға созылған достық болған жағдайда, мінез-құлықтың қатаң болуы күтіледі. Раши айтуынша, кем дегенде үш әйел болғанда ыхуд рұхсат етіледі, бірақ көптеген поскимдер Маймонидтің пікірін ұстанады, ол әйелдердің саны ыхуд тыйымын жоймайды деп шешкен. Көптеген поскимдер ер адамның әжесі, анасы, қызы, немересі немесе әпкесі [жеті жастан асқан] болғанда ыхудқа рұқсат береді, бірақ әйелдің қызы, немересі немесе әпкесі қабылданбайды. Бар және Бат Мицва жасына жеткен аға мен апа арасындағы ыхуд қысқа мерзімге рұхсатты деп есептеледі, бірақ олардың ата-аналары ұзақ уақытқа кеткен кезде емес. Ыхудтың қанша уақытқа созылуы туралы түрлі пікірлер бар. Кейбір поскимдер үш түнге дейін ғана рұқсат етеді, ал басқалары отыз күнге дейін рұқсат береді. Егер аға мен апа бөлек тұрып, бір-біріне қонаққа келсе, ыхудқа рұқсат етіледі, егер олар үй қонағына лайықты уақыттан артық тұрмаса (тұратын жерлерінің қашықтығы сияқты жағдайлар ескеріледі). Алайда, егер ағайын-інілер тұрақты түрде бірге тұруға көшсе, тіпті бір күн болса да, ыхудқа тыйым салынады.
There are a number of circumstances, under which the prohibition of yichud may be circumvented. Typically, these apply fully to yichud with an observant Jew. Meeting a non Jew or a secular Jew may require more scrupulousness. This ruling has been interpreted and enlarged in various ways: 1. the door is actually open 2. when the door is closed but unlocked 3. then door is locked, but somebody with a key is liable to come in at any time 4. the door is locked, but there is a reasonable possibility that people may knock on the door and expect to be answered (according to Moshe Feinstein). A woman being secluded with another man is also justified when people outside can see through the window what is going on inside the house. In case of a close, long standing friendship between the man and the woman, however, a more stringent behavior is expected. According to Rashi, yichud is permitted when at least three women are present, but most poskim follow Maimonides, who ruled that no number of women present circumvents the prohibition of yichud. Many poskim permits yichud in the presence of the man's grandmother, mother, daughter, granddaughter or sister [over seven years], but do not accept the woman's daughter, granddaughter or sister. Yichud between a brother and a sister above the age of Bar and Bat Mitzvah is considered appropriate for a short term, but not when their parents are away for an extended period of time. There are various opinions about the duration of a permitted yichud. Some poskim allow only up to three nights; others allow up to thirty days. If the brother and sister live separately and one comes to visit the other, yichud is permitted as long as they do not stay longer than the normal stay of a house guest (where circumstances like the distance of their residence is taken into account). However, when a sibling moves in on a permanent basis, yichud is forbidden even for one day.
Некеге тұрмаған жұптар
Некеге тұруға дайын болған ер адам мен әйел басқа адамдардың да болатын үйдің ішінде болмаса, бірге тұруға құқығы жоқ, және есік құлыпсыз болуы керек. Есікті сәл ашық қалдыру ұсынылады. Олар тіпті уақытша, мысалы, қонақүйde бірге тұруға да болмайды. Ихуд болсын болмасын, жігіт-қыз қарым-қатынасына тыйым салынады, себебі халаха бойынша, кездесудің мақсаты үйленуге жарамды серік табудан басқа ештеңе болмауы керек. Аталғандарға қарамастан, кейбіреулер қазіргі заманғы жігіт-қыз қарым-қатынасын пилегештік қарым-қатынасқа теңеуі мүмкін.
A man and woman who are engaged to be married may not dwell together unless other people are in the same house, and the door is unlocked. Leaving the door slightly ajar is commendable. They may not stay together even on a temporary basis, such as in a hotel. Regardless of whether yichud takes place or not, girlfriend/boyfriend relationships are forbidden, since dating, according to halacha, should not serve other purposes than finding a suitable marriage partner. Notwithstanding the above, some may consider modern boyfriend/girlfriend relationships as analogous to pilegesh relationships.
Бала күтімі және күтім көрсету
Егер бұл бала, немере немесе бауырлас болмаса, 12 жастан асқан әйел 9 жастан асқан ұл балаға күтім жасамауы керек, ал 13 жастан асқан ер адам 3 жастан асқан қыз балаға күтім жасамауы керек. Ихудты тыйым салу кейбір табиғи шешімдерді қиынға соғады, мысалы, әпкесінің ұлына күтім жасайтын жасөспірім қыздың күйеу ағасымен ихуд жасау мүмкіндігін ескеруі керек. Мұндай жағдайды 6-9 жастағы басқа ұл немесе қыздың болуымен немесе мұндай балалар болмаған жағдайда көршілерге кілтті беру арқылы және оларды күтпеген жерден кіруді сұрату арқылы болдырмауға болады. Әке жалғыз болса немесе әйелі үйден кеткен болса, әрі ол әйел күтімші жалдаса, күтімші үйден шықпай тұрып үйге кірмеуге тырысуы керек, егер онда шомрим болмаса; немесе кем дегенде есікті ашық қалдыруы керек. Ал ауыр сырқат болған жағдайда, ихудты тыйымдау талабы жеңілдемейді. Мұшэ Файнштейннің айтуынша, импотентті деп диагноз қойылған ер адамның жағдайы ерекше, бірақ бұл жағдайда marit ayin сақтық шараларын талап етеді. Күтімге мұқтаж тәуелді ересек адам өз жынысына тән күтімшіні алуы керек. Бұл өте қарт ер адамдарға да қатысты. Егер әйел автобус немесе таксимен жүрсе, басқа жолаушылар түсіп, оны жүргізушімен жалғыз қалдырса, ол көліктен түсуі керек, егер олар жолаушылар көп болатын немесе үнемі қозғалыс болатын жерге бармаса. Көптеген поскимдердің пікірінше, лифт сияқты уақытша ортада қысқа ғана уақытқа оқшаулануға ешқандай шектеу жоқ. Лифттерге үнемі адамдар кіретіндіктен, кез келген адам ескертусіз кіруі мүмкін.
Unless it is one's own child, grandchild or sibling, a female over the age of 12 should not babysit a boy 9 or older, and a male over the age of 13 should not babysit a girl 3 or older. The prohibition of yichud makes some natural solutions problematic, e. g. when a teenage girl who might babysit her sister's son has to consider the possibility of getting into yichud with her brother in law. The situation may be evaded by the presence of another boy or girl aged 6–9, or, such children lacking, by giving a key to the neighbors and asking them to come in unexpectedly. If a father is single, or his wife is away, and he employs a female babysitter, he has to take care that he does not enter the house before the babysitter has exited, unless there are shomrim present; or else, at least he should leave the door open. Serious illness, on the other hand, does not alleviate the prohibition of yichud. An exception is, according to Moshe Feinstein, a male patient who has been diagnosed as impotent, but in this case marit ayin calls for carefulness. A dependent adult person in need of care should take a caregiver of the same gender. This applies also to very old men. If a woman is traveling in a bus or taxi, and the other passengers get off, leaving her alone with the driver, she should leave the vehicle, unless they drive where there are passersby or a steady stream of traffic. According to most poskim, there are no restrictions on being secluded together momentarily in a temporary environment, such as an elevator. Since elevators are boarded constantly, there is always a chance that anyone could enter without warning.
Бизнес
Кәсіпорын орналасқан жерде ер адам мен әйел адам іскерлік мақсаттармен бірге болуы мүмкін, егер олар отырған орын сырттан көрінуге мүмкіндік берсе. Әйтпесе, есік құлыпталмауы керек немесе кілті бар адамдарға күтпеген жерден кіруге рұқсат етілуі керек. Бұл олардың бір кеңседе жеке бөлмелері болған жағдайда да қолданылады. Тығыз жұмыс қарым-қатынасы Баало Б'ирге толық сену мүмкіндігін жоққа шығарады. Ер адам үш әйелмен уақытша жеке қалғанға болады, бірақ бұл тұрақты қарым-қатынасқа негізделмеуі керек. Тзнийдің заңдарын сақтамайтын (прутзим) екі еркектің екі әйелмен жұмыс істеуіне рұқсат жоқ. Сондай-ақ, әйел адам үш мұсылман емес еркекпен бірге жұмыс істемеуі керек. Еркек мұғалім қыздармен тым жақын қарым-қатынасқа бармауға тиіс. Жалғыз еркек мұғалім екі жыныстың кішкентай балаларын оқытуға болмайды, себебі ол балаларын алуға келген аналарымен араласып қалуы мүмкін. Бірақ, көп қызметкері бар мектептерде бұл мәселеде жеңілдік беруге болады, ал кейбір поскимдер бұл халаха тек мұғалімнің жеке үйінде оқыту жүргізілетін жағдайларға қатысты деген пікірде.
In a location of business, a male and female may be together for business purposes provided that the location where they are has the potential to be viewed from outside. Otherwise, the door has to be unlocked or people with a key allowed to come in unexpectedly. This applies also if they have separate rooms in the same office. A close working relationship excludes the possibility of relying solely on Baaloh B'ir. A man may temporarily be secluded with three women, but not on the basis of a permanent relationship. Two men who are prutzim (fail to keep the laws of tznius) are not allowed to work with two women. Neither may a woman work together with three non Jewish men. A male teacher should take heed that he does not become overly familiar with the girls. A male teacher who is single should not teach young children of either sex, since he may associate with their mothers when they come and pick up their children. In schools with many staff members, however, one may be lenient, and some poskim take the position that this halacha applies only to situations where the teaching takes place in the private home of the teacher.