Кіріспе

Оңтүстік Кореяның Гёнджу қаласындағы бұрынғы будда ғибадатханасы

Хвангрёнгса (hangul=황룡사), сондай-ақ Хвангрёнг ғибадатханасы немесе Хвангрёнгса, Оңтүстік Кореяның Гёнджу қаласындағы будда ғибадатханасы болған. 7 ғасырда аяқталған, 9 қабаттан тұратын алып құрылыс толығымен ағаштан, темір шегелерсіз, бір-біріне өріліп салынған. Оның жалпы биіктігі 68 м (223 фут) немесе 80 м (262 фут) болды, сол кезде Шығыс Азиядағы ең биік құрылымдардың біріне айналдырды. Қазіргі уақытта ғибадатхананың массивті іргетастары ғана сақталған. Хвангрёнгса – Силла және Біріккен Силла дәуірлерінде мемлекеттік қолдаумен салынған буддизмнің орталығы және сол кезде буддизмнің мәдени нұры болған. Оның аты "Императорлық айдаһар ғибадатханасы" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Хвангньонса Силла дәуірінде, Силла патшалық отбасының қолдауымен, Банвольсон (Жарты ай сарайы) патша сарайының жанындағы таулармен қоршалған жазықта салынды. Құрылысы 553 жылы патша Цзиньхэун тұсында басталды және 644 жылға дейін толық аяқталмады. Патша Цзиньхэун бастапқыда осы жерде жаңа сарай салуды жоспарлаған, бірақ ұсынылған жерде айдаһар көрінген соң, оның орнына ғибадатхана салынды. Хвангньонса – монахтардың Будданың құдайлық қорғанысын тілеп, елдің игілігі үшін дұға ететін және шетелдік қонақтарға әсер етуге арналған орын болды. 1238 жылы моңғол шапқыншылығы кезінде ғибадатхана өртенді. Силла халқының ағаштан жасалған архитектурасының ешқайсысы бүгінгі күнге дейін жеткен жоқ, бірақ Хвангньонсаның қираған қалдықтары Гогурё әсерін көрсетеді. 1972 жылы қазба жұмыстары Тохам тауының жанында, Гионгжу ұлттық паркіндегі аңғарда, Бунхвангса ғибадатханасынан белгілі бір қашықтықта жүргізілді, нәтижесінде ғибадатхананың жоспары және 40 000 артефакт табылды.

Аңыздар

Буддизмге Силла ақсүйектері күшті қарсылық көрсетті, ал патша жаңа дінді жеке қолдады. Патшаның бас хатшысы Ихадон патшаның бас мөрін жалған жасап, халықты жаңа дінді қабылдауға бұйрық беретін жарлық шығаруды ұсынды. Ақсүйектер бұл жалғандықты ашқанда, Ихадон өзінің қорбандығы арқылы Будданың күшін танытуға болатынын айтты. Патша осы жоспарға келісті. Ақсүйектер Ихадонның жалған жасағандығын білгенде күйіс кешіп, патша оны өлімге кесті. Аңыз бойынша, Ихадон өлімге кезілген кезде будда дінінің күшін және нақтылығын көрсететін бірнеше керемет оқиғалар болды, соның нәтижесінде ақсүйектер жаңа мемлекеттік дінге көшті. Ихадонның құрбандығы Хвангёнгса ғибадатханасын салуға түрткі болды. Ашока алтын үштік мүсінді құюға тырысқан, бірақ сәтті болмады. Одан кейін ол алтынды бодисаттвалардың кішірейтілген үлгілерімен бірге қайыққа салып жіберді. Қайыққа ие болған әрбір ел мүсіндерді құюға бейімделмеді, және тек қайық Силлаға келгеннен кейін ғана мүсін құю мүмкін болды.

Өлшемі

Қазіргі заманда ғибадатхананың массивті іргетас қаналары сақталған. Алғашқы кешенді құрылысы аяқтауға он жеті жыл кеткен. Ғибадатхананың қираған орындарында монументалды будда мүсіндері үшін арналған тас тұғырлар да бар. Сақьямуни Будданың бір мүсіні бес метр биіктікте болған. Ғибадатхана бастапқыда "үш зал, бір пагода" стилінде салынған, яғни пагода кешеннің ортасында орналасқан, ал оның сол, оң жақтарында және артында үш негізгі зал болған. Басты ғибадатхана аяқталғаннан кейін патшайым Сондоктың тапсырысымен салынған тоғыз қабатты пагода Кореядағы ең үлкен пагода болып есептелген, сондай-ақ сол кезде Шығыс Азиядағы ең биік және әлемдегі ең биік ағаштан жасалған құрылым болған. Оның биіктігі 80 метрге жетеді және оның денесі толығымен ағаштан жасалған. Бүгінде оның іргетас қаналары сақталған, бірақ олар бастапқы құрылыстың алып өлшемдерін көрсетеді. Пагоданың іргетас ауданы, әр жағынан сегіз бағанамен тіреліп тұрған және алпыс іргетас тастан тұрған.