Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Салто (ˈsalto) – Уругвайдың солтүстік-батысындағы Салто департаментінің астанасы. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 104 028 адамды құрады және Монтевидеодан кейін Уругвайдағы ең көп халқы бар екінші қала. Сан-Антонио бекінісі көбінесе қару-жарақ қоймасы ретінде, кейіннен көптеген дін қызметкерлері үшін түрме ретінде пайдаланылды, олар кейін Буэнос-Айреске жеткізілді немесе шетелге жер аударылды. Иезуиттер тұтқындалған кезде лейтенант Николас Гарсия бекініс пен үш қайыққа қарауды өз міндетіне алды. Япею өзеніндегі үлкен су тасқыны елеулі зардаптар келтірді, содан кейін бекініс жақын жерге, осы жолы Уругвай өзенінің батыс жағында, қазіргі Конкордия аймағында қайта салынды, өзен жолының торабы ретінде қызмет ету үшін. 1782 жылдың басында бұл елді мекенде тұрақты тұрғындар пайда болды. 1811 жылдың 12 ақпанында Франсиско Хавьер де Элио Буэнос-Айрес кеңесіне соғыс жариялады. Монтевидео Хосе Рондо мен Хосе Гервасио Артигас тарапынан қоршауға алынғандықтан, Элио Португалиядан көмек сұрады. Кейін испандықтар мен Буэнос-Айрес кеңесі теңіз арқылы Буэнос-Айрес блокадаға алынғандықтан келісімге келді. Соғыс тоқтату туралы келісімде Монтевидео қоршауын және Рио-де-ла-Плата блокадасын көтеру туралы шешім қабылданды. Алайда, генерал Артигас солтүстікке шегінуге мәжбүр болды, бұл Батыс халқының көші-қоны ретінде танылды. Батыс халқының көші-қонына қатысушылардың арасында Уругвай тарихындағы маңызды тұлғалар көп болды, оның ішінде 6000 әскери қызметкер және 4500 азаматтық адам бар еді. 1811 жылдың желтоқсан айында олар Салтоға жақын Уругвай өзенінің жағасында бір айға орналасты. Сол жерде Буэнос-Айрес кеңесі Артигаске «он жылдық крест жорығымен халықты испан империясының билігінен азат етуді басқарып келген» вице-губернатор, бас судья және департамент капитаны атағын берді. 1811 жылдың 18 мамырында Лас-Пьедрас шайқасынан кейін Артигас «Ориентальдардың басшысы» атанды. 1846 жылдың 8 ақпанында Гарибальди Гомес әскерін жеңіп, Салтодан тыс жердегі Сан-Антонио Чико ағысында бірнеше жүз адамды өлтірді.
Salto (ˈsalto) is the capital city of the Salto Department in northwestern Uruguay. As of the 2011 census it had a population of 104,028 and is the second most populated city in Uruguay, after Montevideo. The fort of San Antonio served as an arms depot and later as a prison for most of the priests, who were later taken to Buenos Aires or deported overseas. While the Jesuits were imprisoned Lieutenant Nicolás García took care of the fort and three boats. A big flood of the Yapeyú River caused considerable damage and the fort was rebuilt at a nearby site, this time on the western side of the Uruguay River in the current Concordia area, in order to act as a river road junction. In early 1782 the settlement already had permanent residents. On 12 February 1811 Francisco Javier de Elío declared war on the Board of Buenos Aires. Montevideo was besieged by José Rondeau and José Gervasio Artigas, so Elío asked for help from Portugal. Later the Spanish and the Board of Buenos Aires had to sign an agreement, because Buenos Aires was blockaded by sea. In an armistice agreement it decided to lift the siege of Montevideo and the blockade of the Rio de la Plata. However, General Artigas had to withdraw to the north in what became known at the Exodus of the Western People. Among the members of the Exodus of the Western People were a considerable number of important people in Uruguayan history, including some 6,000 military personnel and 4,500 civilians. In December 1811 they camped for one month on the Uruguay River very close to Salto. In that place the Board of Buenos Aires awarded the title of Lieutenant Governor, Chief Justice and Captain of the Department to Artigas who "guided the revolutionaries in a ten year crusade to liberate the people from Imperial Spanish rule." After the Battle of Las Piedras on 18 May 1811, Artigas was named "Chief of the Orientales". On 8 February 1846 Garibaldi defeated Gomez's army, killing several hundred at San Antonio Chico Creek outside Salto.
География
Қала Монтевидеоның солтүстік-батысында 3-ші бағдарламалық жолда және Аргентинаның Конкордия қаласының қарсысында Уругвай өзенінің шығыс жағалауында орналасқан. Қаланың шамамен солтүстігінде Сальто-Гранде бөгетінің үстінде салынған Сальто-Гранде көпірі екі жаққа жалғасады. Таулар мен тіктеу жартастарға салынған қала Рио-Уругвайдың "үлкен секірісі" деп аталатын сарқыраманың жанында орналасқан, сонымен қатар осы жерде Сальто-Гранде бөгеті де орналасқан. Жер өзен жағалауы бойында аласа, теңіз деңгейінен шамамен биіктікте жатыр.
The city is located on Route 3 about northwest of Montevideo, and on the east bank of the Río Uruguay across from the city of Concordia in Argentina. About north of the city the Salto Grande Bridge, built on top of the Salto Grande Dam, joins the two sides. Built on hills and bluffs, the city is situated near the Rio Uruguay's 'big jump' falls, which is also the location of the Salto Grande Dam. The land is low lying alongside the river bank, with an elevation of above sea level.
Климат
Салто аймағына тән ылғалды субтропиктік климатқа ие, онда жазда күн шуақты және ыстық болып, кейде күшті жаңбырлар жауады, ал қысы әлсіз болады.
Salto has a humid subtropical climate typical of the region, with sunny and hot summers with occasional heavy rainfall combined with mild winters.
Сәулет
Қалаға кіреберісінде инженер Эладио Диестеге арналған ескерткіш бар. Ескерткіш ресми түрде "La Puerta de la Sabiduría" ("Даналық есігі") деп аталады, ал көбінесе "La Gaviota" ("Шағала") деп аталады. Ол, Leggiero Barbieri деген, қазір құлап қалған сауда фирмасының станциялық құрылыстар мен қызмет көрсету үшін салған нысанын көшіру арқылы салынған. Ол 3-ші және 31-ші бағдарламалардың қиылысында, Паскуал Харриаг авенюімен орналасқан. Аталған авеню Паскуал Харриагтың құрметіне аталған, ол Уругвайда жүзім шаруашылығын енгізді. Салтода Эладио Диестеге тиесілі көптеген жұмыстар бар, соның ішінде өнеркәсіптік қойма/фабрика (Refrescos del Norte, 1978), қонақ үй (солтүстік жағалау), қалалық автобус терминалы және жеке автобус компаниясының терминалы (Turlit, 1980). Басқа да белгілі сәулетшілер қатарында J. P. Sanguinetti және оның шедеврі "El Campo y yo" бар. Қала орталығы Уругвай көшесінде, бизнес ауданының ортасында орналасқан, ал оның жанындағы көптеген тарихи ғимараттар маңызды. 2007 жылы "Эль Мирадор" деп аталатын ең биік үй ашылды. Танымал мұражайлардың бірі – Museo del Hombre y la Tecnología. Қаланың орталық бөлігінде генерал Артигас атымен аталатын алаң бар, онда оның үлкен мүсіні орнатылған. Қаладағы ең үлкен саябақ – Parque Solari.
At the entrance of the city there is a memorial to the engineer Eladio Dieste. The memorial is formally called "La Puerta de la Sabiduría" ("The Door of Wisdom") and commonly known as "La Gaviota" ("The Seagull"). It was constructed by moving a structure built for station facilities and service by Leggiero Barbieri, a now defunct trading firm. It is located at the intersection of Route 3 and Route 31 with Avenida Pascual Harriague, named after Pascual Harriague, who introduced grape cultivation in Uruguay. Salto is the site of a large number of works by Eladio Dieste, including an industrial warehouse/factory (Refrescos del Norte, 1978), an inn (north coast), a Municipal Bus Terminal, and a private bus company terminal (Turlit, 1980). Other prominent architects include J. P. Sanguinetti with his masterpiece "El Campo y yo". The center of the city lies on Calle Uruguay, the heart of the business district, and many of the historic buildings in the immediate vicinity are significant. An apartment building called "El Mirador", the highest building in the city, opened in 2007. A museum of note is the Museo del Hombre y la Tecnología. There is a Plaza named after General Artigas in the central part of the city, containing a large statue of him. The largest park in the city is called the Parque Solari.
Мәдениет
Жастардың арасында кең таралған әрекеттерге мате (дәрілік сусын) ішу, түнгі уақытта билеу және демалыс күндері Аргентинаға өтіп, Конкордияда сауда жасау кіреді. Қала маңында орналасқан термальды су бассейндері де осы жердің тартымдылығының бірі. Олардың температурасы жыл бойы 38°C (100°F) жоғары деңгейде ұсталады. Салто қаласы Calle Uruguay көшесімен де танымал, онда жергілікті тұрғындар демалыс күндері кешке достарымен кездесіп, мате ішеді. Көптеген кемтар аймақтарына қарамастан, Салто қаласы Уругвайдың жоғары деңгейлі аймандарының бірі саналады, себебі елдің көп бөлігінде кездеспейтін түрлі мүмкіндіктерге ие. Халықаралық мәдени орталық 1990 жылдың тамыз айында Салто қаласында құрылды. Басты футбол клубы – Уругвайдың екінші дивизионында ойнайтын Salto Fútbol Club. Олардың үй стадионы – сыйымдылығы шамамен 6500 адамдық Estadio Ernesto Dickinson.
Popular activities among young people include drinking mate (an herbal beverage), going dancing at night and crossing into Argentina to go shopping in Concordia on weekends. One of the attractions are the thermal pools located close to the city. They are kept at over 38 °C (100 F) around the year. Salto is also known for its street Calle Uruguay, where locals stroll during weekend nights to socialize and drink mate with friends. Despite its many slum areas, Salto is considered one of the higher class areas of Uruguay for its various amenities that most of the country is lacking. The International Cultural Centre was founded in Salto in August 1990. The main football club is Salto Fútbol Club which plays in the Uruguayan Segunda División. Their home ground is located at the Estadio Ernesto Dickinson, which has a capacity of about 6,500.
Спорт
Солто 1967 жылғы баскетболдан әлем чемпионатының ресми қабылдаушы қалаларының бірі болды.
Salto was one of the host cities of the official 1967 Basketball World Cup.
Денсаулық
Қалалық денсаулық сақтау жүйесіне Salto аймақтық ұлттық ауруханасы күшті қолдау көрсетеді, онда 258 жалпы төсек және 30 жансақтау төсегі бар.
The public health system in city is heavily supported by the regional national hospital Hospital Regional de Salto, which has 258 conventional beds and 30 intensive care beds.
Қауіптері
Географиялық орналасуының арқасында, Aedes aegypti масалары таралған басқа аймақтарға жақын болғандықтан, Салто қаласы денге қызуы сияқты масалар арқылы жұғатылатын ауруларға бейім қалалардың бірі.
Because of its geography, near other regions with Aedes aegypti mosquitos, Salto is one of the more vulnerable cities to mosquito borne diseases like dengue fever.
Көлік
Салто қаласы төменгі Уругвай өзенінің бастауында, солтүстік-оңтүстік бағыттағы 3-ші және шығыс-батыс бағыттағы 31-ші ұлттық тас жолдардың қиылысында, Аргентинаның Конкордия қаласының қарсы жағында орналасқан. Қала Белла-Унионнан оңтүстікке және Пейсандудан солтүстікке қарай жолмен орналасқан. Такуарембодан батысқа қарай орналасқан. Салто Монтевидеомен тұрақты автобус қатынасы арқылы және Монтевидео – Салто – Артигас темір жолы арқылы байланысты. Басты теміржол станциясы – Салто теміржол станциясы (Estacion Salto). Нюэва Хесперидес халықаралық әуежайы 2015 жылға дейін Монтевидеомен тұрақты рейстерді жүзеге асырып келді, бұл жергілікті термалдық су ванналарына оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді. Оны жақсарту жоспарланған, ал жергілікті кәсіпкерлер оның кеңейіп, аймақтан жүктерді (әсіресе жемістерді) тікелей тасымалдауға мүмкіндік беруін қалайды. Бұл әуежайға Нюэва Хесперидес халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді.
Salto lies at the junction of the north–south National Route 3 and east–west National Route 31 on the eastern bank at the beginning of the Lower Uruguay River, opposite the Argentine city of Concordia. The city is located by road south of Bella Union and by road north of Paysandu. It is located by road west of Tacuarembo. Salto is connected to Montevideo by regular bus services and by the railroad track Montevideo – Salto – Artigas. The main railway station is the Salto railway station (Estacion Salto). Nueva Hesperides International Airport had scheduled connections with Montevideo until 2015, enabling easy access to the local thermal baths. There are plans to improve it and local business people are keen to see it expand, allowing freight (particularly fruit) to be shipped directly from the region. It is served by the Nueva Hesperides International Airport.