Француздық SS.11 танкқа қарсы ракетасы: тарихы, сипаттамасы, AS.11 нұсқасы, қолданылуы. 1956 жылдан бастап әскери қызметте болған ерте басқарылатын ракета.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француздық танкке қарсы зымыраны
French anti tank missile
SS.11 – Nord Aviation компаниясы өндірген, француздық қолмен басқарылатын, көру шегіндегі сыммен басқарылатын танкке қарсы зымыраны. Оның тұрақтандырылған көздеу жүйесі бар AS.11 әуеден жерге соққы беруге арналған нұсқасы да бар. AS.11 американ әскерінде AGM 22 деп те белгілі болды. Бұл – ең алғашқы басқарылатын танкке қарсы зымырандардың бірі, ол 1956 жылы француз армиясының қарулануына еніп, 1980 жылдарға дейін қолданыста болды. Ол сондай-ақ, үлкен және ұзақ қашықтықтағы SS.12/AS.12 сериясының негізін құрады. Зымыран нысананың орнын зымыранның арт жағындағы шағын жарықтармен салыстыру және ұшуын түзету үшін кішкентай джойстик қолдану арқылы қолмен басқарылды. 1967 жылы бастапқы қолмен басқару жүйесі Harpon нұсқасын жасау үшін жаңартылды, ол инфрақызыл сенсорларды пайдаланып нысананы іздеу арқылы SACLOS басқаруын қолданды. Бұл жүйенің жұмысын жеңілдетті, оператордың нысананы көздеуі жеткілікті болды, ал зымыран көздің бойымен автоматты түрде ұшатын. SS.11 және кейін SS.12/AS.12 сериялы зымырандардың өндірісі 1980 жылдары тоқтатылды, сол кезде 170 000-нан астам сатылды. 1960 жылдардың соңында SS.11 зымыранының бағасы шамамен 1900 АҚШ доллары болды деп хабарланды.
The SS.11 is a French manual command to line of sight wire guided anti tank missile manufactured by Nord Aviation. It is also available in the air to ground version, AS.11, which featured a stabilized sighting system. The AS.11 was also known as the AGM 22 in American service. It is among the earliest guided anti tank missiles, entering service with the French Army in 1956 and remaining in service into the 1980s. It also formed the basis for the larger and longer ranged SS.12/AS.12 series. The missile was guided manually by comparing the location of the target to flares on the back of the missile and using a small joystick to adjust its flight. The original manual guidance system was replaced in 1967 to produce the Harpon version, which used SACLOS guidance using an infrared homing sensor tracking the original flares. This greatly eased the operation of the system, the operator simply had to keep the sights pointed at the target and the missile would automatically fly along the line of sight. Production of the SS.11 and later SS.12/AS.12 series missiles ceased some time in the 1980s, by which time over 170,000 had been sold. The price of the SS.11 in the late 1960s was stated at approximately $1,900 U. S. dollars.
Тарих
SS.11 алғаш рет 1956 жылы француз әуе күштері қолданды. Ол, Алжир соғысы кезінде таулардағы тік жартастардағы бекіністі үңгірлерге шабуыл жасау үшін Dassault MD 311 жеңіл екі қозғалтқышты көлік ұшағынан атылды. Бұл тәжірибе өте сәтті болды және Алжир соғысы майданындағы басқа француз әуе күштерінің MD 311 ұшақтары үшін стандартты жабдыққа айналды. Алжирде SS.11 зымыранын қолданудағы осы алғашқы жауынгерлік тәжірибеден кейін француз армиясы әлемдегі алғашқы арнайы жауынгерлік тікұшақтарды енгізді, олар танкіге қарсы зымырандарды атуға қабілетті болды. Бұл тікұшақтар Aérospatiale Alouette II және кейінірек Aérospatiale Alouette III негізінде жасалды. Олар SS.11 және AS.11 зымыраларын қолданды, AS.11 зымырасы әуеден жерге атуға арналған еді. Екеуі де 1958 жылдан 1962 жылға дейін осы қақтығыста кеңінен қолданылды. 1958 жылы SSM A 23 Dart жобасы тоқтатылғаннан кейін, АҚШ SS.11 зымырасын бағалауды бастады және 1961 жылы оны AGM 22A ретінде қабылдады. Зымыра UH 1B Huey тікұшақтарынан XM11 немесе M22 қару жүйелерін пайдалана отырып орналастырылды. АҚШ армиясында SS.11 негізінен танкіге қарсы тікұшақтарды қолдану тактикасын әзірлеу және болашақ тікұшақ экипаждарын даярлау үшін пайдаланылды. 1965 жылдың қыркүйегінде XM 58 тұрақтандырылған көзбен жабдықталған арнайы бөлімге қарасты 12 UH 1B американ тікұшағы Оңтүстік Вьетнамға келді. Бір айдан кейін олар жауынгерлік оқиғада AGM-22 зымыраларын қолданды. 1972 жылдың мамыр айында Солтүстік Вьетнамның бронетехникасы қолданылған «Құс кеудесі» шабуылына жауап ретінде Кванг Три провинциясына AGM 22 зымыраларымен жабдықталған алты UH 1 тікұшағы орналастырылды. Жүйе танкілерге қарсы орташа тиімді деп бағаланды, бірақ ол бункерлер мен бекіністі құрылымдарға қарсы кеңінен қолданылды. 1972 жылдың 31 қазанына дейін барлық бөлімшелер АҚШ-қа қайтарылды. 1967 жылы Араб-Израильдің алты күндік соғысы кезінде Израиль армиясы Франциядан жеткізілген көптеген SS.11 зымыраларымен жабдықталды. SS.11 зымыралары Абу Агила шайқасында қолданылды. 1966 жылы француз теңіз күштері жылдам патрульдік қайық «La Combattante» кемелерінен SS.11(M) және SS.12(M) зымыраларын сынақтан өткізді. Ливиялық жылдам патрульдік қайықтар бұл зымыралардың кішкентай теңіз кемелеріне ұзын қашықтықтан ауыр қару-жарақ берудің өте арзан тәсілі екенін көрсетті. Көп ұзамай басқа теңіз күштері де Ливияның үлгісін қабылдап, SS.12(M) және SS.11(M) зымыраларын жеңіл теңіз кемелері үшін сатып алды. Олардың арасында Бруней, Эфиопия, Франция, Грекия, Кот-д’Ивуар, Малайзия, Сенегал және Тунис болды. NORD сонымен қатар SS.11(M) немесе SS.12(M) зымыралары үшін он зымыралық жаттықтырылатын пулеметті жасады, ол жеңіл және орташа көлемді теңіз кемелері үшін өте тиімді болғандықтан көп сатылды. 1962 жылдан бастап зымыраның «B» үлгісі шығарылды, ол бастапқы электрониканың бір бөлігін қатты күйдегі компоненттермен алмастырды. Транзисторлық жүйе реакция уақытын және басқаруды жақсартты, бұл ұшу кезінде артық түзетулер жасау қаупін азайтты.
The first combat use of the SS.11 was in 1956 by the French Air Force, fired from a Dassault MD 311 light twin engine transport, as a method of attacking fortified caves located in steep mountain gorges during the Algerian war. The combat experiment proved extremely successful and became standard on other French Air Force MD 311s stationed in the Algerian war theater. From this early combat experience in Algeria with fixed wing aircraft firing the SS.11, the French Army took note and introduced the world's first specialized combat helicopter firing antitank missiles, based on the Aérospatiale Alouette II and later the Aérospatiale Alouette III that fired both the earlier surface to surface SS.11 and the AS.11 developed for air to surface firing from aircraft, both of which saw extensive combat in that conflict from 1958 to 1962. After the cancellation of the SSM A 23 Dart in 1958, the United States began evaluating the SS.11, and accepted it into service in 1961 as the AGM 22A. The missile was deployed from UH 1B Huey helicopters using either the XM11 or M22 armament subsystems. In U. S. Army service, the SS.11 was used mainly to develop tactics employing antitank helicopters and to train future helicopter crews. In September 1965, 12 U. S. Army UH 1B helicopters belonging to a special unit, fitted with the XM 58 stabilized sight arrived in South Vietnam. One month later, they fired AGM 22s in combat. In May 1972 in response to the North Vietnamese armor used in the Easter Offensive six UH 1s equipped with AGM 22s were deployed in Quang Tri Province. The system was rated moderately effective against tanks, but was extensively used against bunkers and fortified structures. All units were withdrawn to the U. S. by 31 October 1972. During the Arab Israeli Six Day War in 1967, the Israeli Army was equipped with a large number of SS.11s supplied by France. SS.11s were used during the battle of Abu Ageila. In 1966, the French Navy did an evaluation of the SS.11(M) and SS.12(M) from the fast patrol boat La Combattante. the Libyan fast patrol boats proved that this was a very low cost way to give long range heavy firepower to small naval vessels. Other navies soon followed Libya and bought the SS.12(M) and SS.11(M) for their light naval vessels; among them Brunei, Ethiopia, France, Greece, Ivory Coast, Malaysia, Senegal, and Tunisia. NORD also developed a ten missile trainable launcher for either the SS.11(M) or SS.12(M), which was sold in numbers due to its extremely cost effective firepower for both light and medium size naval craft. From 1962, a "B" model of the missile was produced, which replaced some of the original electronics with solid state components. The transistorization improved response time and handling, which reduced the tendency to over correct during flight.