Кіріспе

Балық жармасы – қамырға малынған немесе панировкаланған қуырылған балықтан жасалған тағам. Америкалық тағамдардың бірі – қуырылған балық.

Балық жармасы – қамырға малынған немесе панировкаланған қуырылған балықтан тұратын тағам. Оған көбінесе картоп фри, салат (коул слоу), макарондық салат, лимон кесінділері, тартар соусы, ащы соус, алма уксусы және десерт қосылады. Кейбір американдық үлгілерінде балық семіздік пен жұмыртқа сарысымен жабылып пісіріледі. Балық көбінесе христиандардың ораза кезінде, әсіресе жұма күндері, мейрамханаларда немесе шіркеулердің қайырымдастық шаралары арқылы ұсынылады. Солтүстік Америкада «жағадағы түскі ас» дәстүрлі саналады. Он жылдар бойы, табиғатты жақсы көретіндер өздері аулаған балықты сүйікті көлдерінің жағасында пісіріп жейді. Балық жармасы АҚШ-тың орталық және солтүстік-шығыс аймақтарында кең таралған. Бұл әсіресе Рим-католик, лютеран, англикан және методист дін өкілдері үшін ораза кезінде жұма күндері ет жеуден тыйылу ережесі болғандықтан, маңызды. Христиандық ораза кезінде балық туралы алғашқы айтылымды 3-4 ғасырлардағы шіркеу тарихшысы Сократ Константинопольдік ет пен ет өнімдерін (мысалы, ірімшік пен жұмыртқаны) 40 күндік ораза кезінде жеуден тыйым салу туралы айтқан. Бұл әдет 590 жылы сайланған Папа Григорий I-ге қатысты айтылып, кейіннен канондық құқыққа енгізілген. Рим-католик дәстүрінде жұма күні жылы қанды жануарлардың етін жеуге тыйым салынған, бірақ 1983 жылғы Канондық құқық кодексінде ораза кезінен басқа күндері жұмалық құрбандылықты өтеудің басқа тәсілдері де қарастырылған. Методист дінінде, топтық қоғамдарға берілген нұсқауларда жыл бойы барлық жұма күндері ораза ұстау және ет жеуге тыйым салынған. Англикан шіркеуінің жалпы дұға кітабында да жыл бойы барлық жұма күндері ет жеуден тыйылу талап етіледі. McDonald's меңзесіне Filet o Fish қосылуы, католиктер көп тұратын Цинциннатидегі франшизаның ораза кезінде жұма күні гамбургер сатуда қиындыққа тап болған кезде болды. Мұндай тағамдар әдетте балық, салат (кейде картоп немесе макарондық салат), картоп фри және наннан тұрады.

АҚШ-тың оңтүстік-шығысы

АҚШ-тың оңтүстігінде балық қуыру – отбасылық немесе әлеуметтік жиын болып, көбінесе ашық ауада немесе үлкен залдарда өтеді. Балық қуыруда жергілікті түрлерден (мысалы, көкбалық, сом, камбала және бас) көп мөлшерде балық дайындалып, қамырға малып, тамақ майында қуырылады. Қамыр әдетте жүгері ұны, сүт немесе айран және дәмдеуіштерден тұрады. Балықтан басқа, hushpuppies (терең қуырылған, дәмделген жүгері шыршықтары) және салат (coleslaw) беріледі. Мұндай шаралар көбінесе әркім өз тағамын әкеліп жейтін болып өтеді. Грузия және Оңтүстік Каролинада балықты сүтке малып, содан кейін ұн, жүгері ұны және дәмдеуіштер қоспасына батырып, қуырады. Ірімді талқан (cheese grits) көбінесе гарнир ретінде ұсынылады.

АҚШ-тың орта батысы

Қазіргі заманғы балық қуыру дәстүрі Висконсин штатында өте күшті, онда жүздеген асхана жұма күні, кейде сәрсенбі күні балық қуырады. Жұма кешкі балық қуыру – Висконсин штатындағы барлық дінді ұстанатын адамдар арасында жыл бойы танымал дәстүр. Балық қуыру көптеген желіге кірмейтін мейрамханаларда, таверналарда, VFW залдарында, кейбір желілік мейрамханаларда және христиан шіркеулерінде, әсіресе Рим-католик, лютеран, англикан және методист дәстүрлерінде қайырымдылық шарасы ретінде ұсынылады. Әдетте Висконсин штатындағы балық қуыруға сыра қуырылған треска, перч, көкбалық, шабақ, мүйіз балық немесе Миссисипи өзені бойындағы аймақтарда сом балығы беріледі. Тағамға әдетте тартар соусы, француз картопқыры немесе неміс стиліндегі картоп көжесі, салат, қара бидай наны қосылады, бірақ пісірілген бұршақ та жиі кездеседі. Висконсин штатында бұл дәстүр неміс, поляк және басқа да католиктердің көптеп қоныстануынан басталды, олардың діні жұма күні ет жеуге тыйым салған. Штаттағы көптеген көлдер балық жеудің танымал баламасы болуына себеп болды. Висконсин штатының солтүстігі мен шығысындағы скандинавиялық қоныстар балық қайнатуды ұнатады, ол балық қуырудың бір түрі болып табылады және үлкен қазанда картоп, ақ балық және тұзды қайнатуды қамтиды.