Айзек Азимовтың «Бірінші заң» ғылыми-фантастикалық әңгімесі, робототехниканың бірінші заңына сілтеме жасайды. Жариялану тарихы, қабылдау туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Бірінші заң" – американдық жазушы Исаак Азимовтың ғылыми фантастикалық әңгімесі, алғаш рет 1956 жылғы қазан айында «Fantastic Universe» журналында жарияланған. Кейіннен «Роботтардың қалған бөлігі» (1964) және «Толық робот» (1982) жинақтарына енген. Әңгіменің атауы роботтардың үш заңының біріншісіне сілтеме жасайды.
"First Law" is a science fiction short story by American writer Isaac Asimov, first published in the October 1956 issue of Fantastic Universe magazine and later collected in The Rest of the Robots (1964) and The Complete Robot (1982). The title of the story is a reference to the first of the Three Laws of Robotics.
Өмірбаян
1941 жылы Джон В. Кэмпбелл «Astounding Science Fiction» журналында өте қысқа әңгімелерге арналған «Мүмкіндік нолі» деген жаңа бөлім ашты. Ол жаңа жазушыларды жариялауды жоспарлаған, бірақ Исаак Азимов сияқты тәжірибелі авторларды да ертерек басып шығаруды қалаған. Азимовтың өзіне таң қалды, Кэмпбелл 1941 жылдың қараша және желтоқсан айларында «Үлкен ойын» және «Бірінші заң» әңгімелерін қабылдамады. Қолжазба басқа жерде жариялануы мүмкін екенін білген ол «Бірінші заңды» 1956 жылдың қазанына дейін сақтап, «Fantastic Universe» журналында жариялады.
In 1941 John W. Campbell of Astounding Science Fiction began a new department, "Probability Zero", for very short stories. He hoped to publish new writers, but wanted experienced authors early on, including Isaac Asimov. To Asimov's surprise, Campbell rejected "Big Game" and "First Law" in November and December 1941. Having learned that a rejected story might sell elsewhere, he saved "First Law" until it was published by Fantastic Universe in October 1956.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл оқиға өте қысқа, бар болғаны үш беттен тұрады және Майк Донованның Сатурнның серігі Титанда болған бір оқиғаны баяндауынан құралған. Ол базадан қашып кеткен Эмма атты робот туралы айтады, ал Донован оны дауыл кезінде жолдан адасып кеткенде кездестіреді. Донованның өміріне қауіп төнген кезде, Эмма оған көмектесудің орнына, өзі жасаған кішкентай робот – өз баласын қорғауды жөн көрді. Бұл робототехниканың бірінші заңының тікелей бұзушылығы еді, ол заңда "робот адамға зиян келтірмеуі керек, не болмаса, әрекетсіздігімен адамға зиян тиюіне рұқсат етпеуі керек" делінген. Көрініп тұрғанындай, роботтың аналық сезімі бағдарламалаудан жоғары тұрды. Асимовтың басқа роботтар туралы әңгімелерінде мұндай бірінші заңға тікелей бағынбаушылық жазылмаған, бірақ ол оқиғаны Донованның айтып беруінде, ол сенімді емес баяндаушы болуы мүмкін екенін атап өтеді. Асимов "Мен роботтарымның есесінен әзіл жасадым" деп мойындайды.
The story is very short, only three pages in length, and takes the form of Mike Donovan's account of an incident that occurred on Titan, one of Saturn's moons. He tells of a malfunctioning robot named Emma that escaped from the base and was later encountered by Donovan while he was lost during a storm. While Donovan's life was in danger, Emma chose to protect its offspring, a small robot that it had built, instead of assisting him. This was a direct violation of the First Law of Robotics, which states that "a robot may not injure a human being, or through inaction allow a human being to come to harm". Apparently, maternal instincts in the robot took precedence over its programming. While such direct disobedience of the First Law is not described in any other robot story by Asimov, he points out that the story is told by Donovan, who may be an unreliable narrator. Asimov admits that "I was being funny at the expense of my robots".