Кіріспе
Шотландиядағы мұражайдың иесі A laird ('/l//ɛər//d/) - Шотландиядағы үлкен және ұзақ уақыт бойы қалыптасқан мұражайдың иесі. Шотландияның дәстүрлі әулеттерінде лард бароннан төмен, ал джентльменнен жоғары тұрған. Бұл атақты тек Лорд Лион қарулы корольдің аумақтық атауын ресми түрде мойындаған лардтар ғана иеленді. Олар әдетте [аты] [тегі] немесе [lairdship] деп аталады. Алайда, "laird" әдептілік атағы болғандықтан, оның заң бойынша ресми мәртебесі жоқ. Тарихи тұрғыдан алғанда, капота иелері деген термин ауылдағы ұсақ жер иелеріне қолданылған, өйткені олар жер иелері емес таптар сияқты капота киген. Боп-лорд лаэрдтер қоғамдағы лаэрдтерден төмен және фермерлерден жоғары тұрған, Англияның еомендеріне ұқсас. Интернет-мода - шотланд жерінің шағын сувенирлік жер учаскелерін сату және онымен бірге "лард" атағын алу, бірақ Лорд Лион бірнеше себептермен бұларды мағынасыз деп жариялады.
A laird ('/l//ɛər//d/) is the owner of a large, long established Scottish estate. In the traditional Scottish order of precedence, a laird ranked below a baron and above a gentleman. This rank was held only by those lairds holding official recognition in a territorial designation by the Lord Lyon King of Arms. They are usually styled [name] [surname] of [lairdship]. However, since "laird" is a courtesy title, it has no formal status in law. Historically, the term bonnet laird was applied to rural, petty landowners, as they wore a bonnet like the non landowning classes. Bonnet lairds filled a position in society below lairds and above husbandmen (farmers), similar to the yeomen of England. An Internet fad is the selling of tiny souvenir plots of Scottish land and a claim of a "laird" title to go along with it, but the Lord Lyon has decreed these meaningless for several reasons.
Этимология
Laird (бұрынғы lard) - бұл стандартты ағылшын тілінде lord деп айтылатын және жазылатын сөздің стандартты шотландтық айтылуы (және фонетикалық жазылуы). Шосердің Кентербери ертегілерінің орта ағылшын нұсқасында, атап айтқанда Рив ертегісінде көрініп тұрғандай, солтүстік орта ағылшынның a, ал оңтүстік орта ағылшынның o бар, бұл айырмашылық әлі де стандартты ағылшын тілінде екі және шотланд тілінде кездеседі. Шотланд және Солтүстік ағылшын диалектілік варианты лаирд 13 ғасырдан бастап, тегі ретінде, ал қазіргі контексте 15 ғасырдың ортасынан бастап жазба түрде тіркелген. Бұл сөз Солтүстік орта ағылшын тіліндегі лавердтен алынған, ол өзі көне ағылшын тіліндегі hlafweard сөзінен алынған, яғни "аяқтардың күзетшісі" дегенді білдіреді. Стандарттық ағылшынша варианты, lord, сол бір шығу тегі, және бұрын лаирдпен алмастырылатын; дегенмен, қазіргі қолданыста lord термині пэерлік атағымен байланысты, сондықтан терминдер бөлек мағыналарға ие болды. (Шотландияда барон атағы жұртшылыққа жатпайды; ағылшын баронның баламасы - Парламент Лорды, мысалы, Лорд Ловат.)
Тарих және анықтама
15-16 ғасырларда бұл атау тікелей патшаның иелігінде болған жер иелеріне қолданылған, сондықтан олар Парламентте болуға құқылы болған. Лаирдтер өздерінің иеліктерімен ханзадалар сияқты билік жүргізді, олардың қамалдары кішігірім сотты құрады. Бастапқыда 16-17 ғасырларда атау таулы тайпаның бас басшысына қолданылған, сондықтан жеке меншік емес және қоғамдастыққа қатысты міндеттері болған. Лард белгілі бір жергілікті немесе феодалды құқықтарға ие болуы мүмкін. Лаирдтер Шотландияның ежелгі союз алдындағы парламентіне дауыс беру құқығына ие болды, бірақ мұндай дауыс беру құқығы әр округтен екі өкіл арқылы білдірілді, олар лаирдтер класынан шыққан және олардың өкілдерін өздерінің теңдері таңдаған. Жерге иелік етудің белгілі бір деңгейі қажетті біліктілік болды (ежелгі шамада 40 шиллинг). Лаирд - лаирдік мәртебеге ие. Өзінің жеке құқығында лардтыққа ие әйелді "Леди" деген құрметті атақпен атап кеткен. "Laird" кейде лорд деп аударылса да, тарихи жағынан, лорд деген атаумен бірдей, бірақ ол дворяндық атақ емес. Атау "денеге тән мұра" (физикалық жермен тікелей байланысты мұрагерлік меншік) болып табылады, яғни атауды жалпы ұстауға болмайды және оны сатып алу мен сату физикалық жерді сатпай-ақ мүмкін емес. Атау иеленушіге Лордтар палатасында отыруға құқық бермейді және шотландтық ағылшынның эквиваленті болып табылады, өйткені бұл асыл атақ емес, бұл басқа құқықтар берілмеген жер иеленуші дегенді білдіретін әдеп атау. Шотландиядағы барлық қарулар мен таспалардың мемлекеттік тіркелімінде тіркелген гербке ие иелік еткен лард Шотландияның кіші дворяндарынан. Мұндай адам лард ретінде танылуы мүмкін, егер ол басшы немесе басшы болмаса, немесе олардың бірінің ұрпағы болса, Лорд Лионның аумақтық атауын өз атауының бөлігі ретінде ресми тануымен. Лорд Лион аумақтық атауға құқық беруді анықтау бойынша түпкілікті төреші болып табылады және оның оларды танудағы дискрециялық құқығы және олардың атау, қадір-қасиеті немесе атағы ретінде мәртебесі Шотландия соттарында расталды.
Адрестің дәстүрлі және қазіргі түрлері
Лаардтардың "Құрметтелуші" деген құрметті атауын қолдануы архаикалық, бірақ техникалық жағынан дұрыс. Лаирдтің әйеліне дәстүрлі түрде леди деген лайықты атақ беріледі; Ұлыбританияның "Монарх Глен" телехикаясында ("Комптон Маккензидің 1941 жылғы романы бойынша) "Гектор Найсмит Макдональдтың әйелі Гленбоглдың лайықтысы" "Гленбоглдың ледиі" деп аталады. Король Георг V және оның әйелі королева Мэри 1920 және 1930-жылдары шотланд баспасөзінде "Балморалдың иелігі мен ледиі" деп жарияланды.