Кіріспе

Саттва (санскрит: सत्त्व, «жақсылық» дегенді білдіреді) – индуизм философиясының Самкхья мектебінде түсіндірілетін философиялық және психологиялық ұғым, үш гунаның (немесе «экзистенциялық режимдердің») бірі (бейімділіктер, қасиеттер, атрибуттар). Басқа екі қасиет – раджас (күшті құмарлық және белсенділік) және тамас (жойқындық, хаос). Саттва – дхарма мен джнанаға (білімге) ұмтылатын ізгілік, тазалық, позитивтік, шындық, сергектік, тепе-теңдік, тыныштық және ізгілік сипаттары.

Самкхья философиясы

Самкхья философиясында гунна – үш "талант, қасиеттің" бірі: саттва, раджас және тамас. Бұл қасиеттер санаты индуизмнің түрлі мектептері мінез-құлықты және табиғи құбылыстарды жіктеу үшін кеңінен қолданылған. Үш қасиет мыналар:

Саттва – тепе-теңдік, үйлесім, жақсылық, тазалық, жалпыға ортақтық, толықтық, құрылысшылдық, шығармашылық, дамытушылық, оң көзқарас, жарқындық, тыныштық, мәнділік, бейбітшілік, ізгілік. Раджас – құштарлық, белсенділік, жақсы да емес, жаман да емес, кейде оның екеуі де, өзімшілдік, эгоизм, жекелендіру, қозғаушы, динамикалық. Тамас – тепе-теңсіздік, тәртіпсіздік, хаос, алаңдаушылық, таза емес, жойғыш, жаңылыс, жағымсыз, жайсыз немесе белсенді емес, бейжайлық, инерттілік немесе әлсіздік, зорлық, қатыгездік, білімсіздік. Үнді философиясында бұл қасиеттер ешқандай жағдайда немесе формада толыққанды деп есептелмейді. Керісінше, әрбір нәрсе мен жанда үш қасиеттің барлығы бар, тек әртүрлі пропорцияда және әртүрлі жағдайларда. Жанды нәрсе немесе зат – осы үш қасиеттің бірлескен әсерінің нәтижесі ретінде қарастырылады.

Бхагавад-гита

"Бхагавад-гита" сәттваны азаттыққа жететін жол деп сипаттайды. Ол сәттваны басқа екі гунадан артық деп көрсетеді, себебі ол айқындық сыйлайды, жоғары әлемдерге бастайды және таза, бірақ сонымен қатар ол да байланыстың себебі ретінде айтылады. 14.6-аятта сәттва былай сипатталған: "Сәттва мінсіз болғандықтан, ол жарқырап, лас емес. О, күнәсіз адам, бақытқа және білімге (джняна) деген құштарлық арқылы ол байланыс тудырады."