Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Талайот – Талайот мәдениетінің немесе Талайот кезеңінің бір бөлігі болып табылатын Менорка және Майорка аралдарында табылған қола дәуірі мегалиті. Талайоттар б.з.д. екінші мыңжылдықтың соңы мен бірінші мыңжылдықтың басына дейін салынған. Олардың саны кем дегенде 274, және олар талайоттық қоныстармен, талайоттық камералы қабірлер деп аталатын наветалармен байланысты немесе олардың жанында орналасқан. Талайоттар көбінесе жақын жерде орналасқан таула деп аталатын мегалитикалық құрылымдардан бұрынғы кезеңге жатады. Кейбір талайоттардың қорғаныс мақсаты болған деп есептелсе, ал басқаларының мақсаты әлі анықталмаған. Бір топ ғалымдар оларды, әсіресе Меноркадағыдай, бақылау немесе сигнал беру мұнаралары ретінде пайдаланған деп санайды, онда олар желі құрады. Талайоттар көбінесе дөңгелек немесе шаршы пішіндес ғимараттар болып табылады және олар тұрғын үйлер немесе жиналыс орындары ретінде қолданылған болуы мүмкін. Меноркадағы талайоттар Майоркадағыларға қарағанда ауа райының әсеріне аз ұшырайды. Дегенмен, Менорка талайоттарында өте аз қабірлік заттар табылған, бұл тарихшыларды аралдың экономикасы үлкен көршісіне қарағанда нашар болған деген қорытуға жетеледі. Осы құрылымдар туралы алғаш жазған автор – Хуан Рамис, ол 1818 жылы жарық көрген «Менорка аралындағы кельт ескерткіштері» атты кітабында олар туралы мәлімет берген. Бұл кітап испан тіліндегі преисторияға толық арналған тұңғыш кітап болды. Батыс Жерорта теңізінің басқа аймақтарында да ұқсас мегалитикалық құрылымдар кездеседі, бірақ олардың талайоттармен байланысы жоқ. Мысалы, Сардиниядағы «нурагелер», Корсикадағы «торрилер» және Пантеллериядағы «сесилер».
A talaiot, or talayot , is a Bronze Age megalith found on the islands of Menorca and Majorca forming part of the Talaiotic Culture or Talaiotic Period. Talaiots date back to the late second millennium and early first millennium BC. There are at least 274 of them, in, near, or related to Talaiotic settlements and the Talaiotic chamber tombs known as navetas. Talaiots pre date the megalithic structures known as taulas, which are usually found nearby. While some Talaiots are thought to have had a defensive purpose, the use of others is not clearly understood. Some believe them to have served the purpose of lookout or signalling towers, as on Menorca, where they form a network. Talaiots generally take the form of circular or square buildings, and they may have been used as dwellings or meeting places. The talayots on Menorca have been much less prone to weathering than the ones found on Majorca. Despite this, very few grave goods have been found in Menorcan talayots, leading historians to believe that the island had a poorer economy than its larger neighbor. The first author to write about these structures was Juan Ramis in his book Celtic antiquities on the island of Menorca, which was published in 1818, and was the first book in the Spanish language entirely devoted to prehistory. There are similar megalithic buildings found in other areas of the Western Mediterranean, though these are not necessarily related to talaiots. Examples include the "nuraghes" of Sardinia, the "torri" of Corsica, and the "sesi" of Pantelleria.
Археология
2019 жылы археологтар Жауме Дея мен Пабло Галера басшылығымен Майорка аралының батысындағы Пуигпуньент муниципалитетіндегі Талайот-дель-Серрал-де-сес-Абельс ескерткішінде 3200 жылдық, жақсы сақталған қола дәуірінің қылышын тапты. Археологтардың пікірінше, бұл қару Талайотия мәдениетінің төмендеу кезеңінде жасалған. Қылыш Майорка мұражайында қойылмақ.
In 2019 a well preserved 3,200 year old Bronze Age sword was discovered by archaeologists under the leadership of Jaume Deya and Pablo Galera at the Talaiot del Serral de ses Abelles in the Puigpunyent municipality of western Majorca. The archaeologists believe that the weapon was made when the Talaiotic culture was in decline. The sword will be on display at the Majorca Museum.