Корнуоллдағы ежелгі, құрғақ тас жер асты құрылымдары – фогулар. Мақсаты әлі анықталмаған, сирек кездесетін, қорғаныс орындарындағы тас қабырғалы құрылыстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корнуоллдағы көне құрғақ тас жерасты құрылыстары
Ancient dry stone underground structures in Cornwall
Фогоу немесе фугау ("foo goo" деп айтылады) – Корнуоллдағы темір дәуіріндегі немесе римдік-британдық бекітілген елді мекендерінде табылған жер асты құрғақ тас құрылыстары. Фогоудың бастапқы мақсаты қазірге дейін белгісіз. Әртүрлі диалекттерде vugs, vows, foggos, алып сауыттар немесе fuggy тесіктері деп аталатын fogous, Солтүстік Еуропаның, әсіресе Шотландияның жер асты үйлерімен, соның ішінде Оркней аралдарымен ұқсастықтары бар. Қазірге дейін 15-тен аз расталған fogous табылды.
A fogou or fougou (pronounced "foo goo") is an underground, dry stone structure found on Iron Age or Romano British defended settlement sites in Cornwall. The original purpose of a fogou is uncertain today. Colloquially called vugs, vows, foggos, giant holts, or fuggy holes in various dialects, fogous have similarities with souterrains or earth houses of northern Europe and particularly Scotland, including Orkney. Fewer than 15 confirmed fogous have been found.
Құрылыс
Фогостар көмілген, әдетте, қабырғасы ішкі жағына қарай еңкейтілген және тас плиталармен жабылған тас қабырғалардан тұрады. Олар негізінен шамамен 5 фут (2 метр) ені және 6 фут (2 метр) тереңдігі бар көлбеу траншея қазып салынып, құрғақ тас қабырғамен қапталған, бұл қабырға ішкі жағынан еңкейтіліп, жалпақ плиталармен жабылған; қазбадан алынған топырақ Пендеен-Ваудағыдай үстіне үйіліп немесе Хэллиггие Фогу, Треловаррендегідей қоршаудың қоршауына енгізілген.
Fogous consist of a buried, usually corbelled stone wall, tapering at the top and capped by stone slabs. They were mainly constructed by excavating a sloping trench about 5 feet (2 m) wide and 6 feet (2 m) deep, lining it with drystone walling as stated, which was battered inwards and roofed with flat slabs; soil from excavation was heaped on top as at Pendeen Vau or incorporated in the rampart of the enclosure as at Halliggye Fogou, Trelowarren.
Функция
Олардың паналау орны, діни мақсаттар үшін немесе азық-түлік сақтау үшін салынғаны туралы болжам бар. Нэнси Эдвардс былай жазды: "Деректер мұны қолдайды: құпия өткелдер, жасырын бөлмелер және шығу жолдары, сондай-ақ көптеген соңтеррейн жер бетінде көрінбегендіктен, кенеттен шабуыл жасалғанда қорғануға көмектесер еді. Дегенмен, егер шабуыл ұзаққа созылса, олар қауіпті тұзаққа айналуы мүмкін".
It has been conjectured that they were made as refuges, or for religious purposes, or for food storage. Nancy Edwards wrote that "evidence would support this: Creeps, hidden chambers, and sally ports, as well as the fact that most sonterrains were invisible above ground, would all have helped to provide protection in the case of sudden attack. They could, however, turn into death traps if the aggression was prolonged."
Этимология
Бұл сөз корн тіліндегі fow (көпше түрі fowys) және/немесе gogow (көпше түрі gogowyow) сөздерімен байланысты болуы мүмкін, екеуі де "үңгір" дегенді білдіреді. Бұрын Корнуолл тұрғындары оларды "фугги тесіктері" деп атаған, бірақ бұл термин бүгінде көбінесе қолданылмайды.
The word may be related to the Cornish words fow (plural fowys) and/or gogow (plural gogowyow), both meaning "cave". In the past, locals in Cornwall have called them "fuggy holes" but this term is seldom used today.
Тарих және археология
Галлия мен ерте ортағасырлық Ирландияның жер асты құрылыстарының бір функциясы – шабуыл жасаушылардан жасыру үшін тығырларға (жасыру орындарына) тығылу. Фогостар пуэбло тайпаларының жер асты кивалары сияқты мақсатта қолданылған болуы мүмкін. "Жер үйлері" немесе жер асты құрылыстары сияқты басқа да жер асты нылымдарының кейбір ұқсастықтары бар. Қазба жұмыстарынан алынған жер асты құрылысының мысалы – Розаль, Стратнавер, Сазерленд орналасқан жері. Бұл мысалда құрылыстың ішінде ешқандай зат табылған жоқ, ал шатыры тек жартылай таспен жабылған болуы мүмкін, ал бір бөлігінде ағаштан жасалған шатыр болған. Жер асты құрылыстары мал қорасы ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Фогостар көбінесе темір ғасырындағы ауылдар сияқты тұрғын үйлермен байланысты. Жер астынан петросфералар немесе "тас шарлар" табылған, және бұл табылған заттар тарихи қоғамдағы биліктің белгісі болуы мүмкін, бұл олардың тек азық-түлік пен ресурстарды сақтау үшін ғана емес, басқа да мақсаттарда қолданылғанын көрсетеді. Time Team телешоуы екі фогусты қазып шығарды: Боли Фогу (3-ші серия, 1995 жыл) және Боден Вэн (21-ші серия, 2021 жыл).
One function of the souterrains of Gaul and early medieval Ireland is to hide in boltholes to escape detection by raiders. Fogous may have had a similar function to the underground kivas of the Puebloans. Other underground structures such as "earth houses" or souterrains have some similarities with fogous. An example of an excavated souterrain is the site at Rosal, Strathnaver, Sutherland. In this example no finds were made inside the structure and the roof may have been only partially covered with stones, a timber roof being present on part of it. It was suggested that souterrains could have been used as barns. Fogous are often associated with dwellings such as Iron Age villages. Petrospheres or "stone balls" have been found in souterrains and, as possible symbols of power within prehistoric society, this discovery suggest a use other than basic storage of food and resources. Two fogous have been excavated by Time Team, Boleigh Fogou in Series 3 (1995) and Boden Vean in Series 21 (2021).
Сайттар
Трелваррен иелігіндегі Халлиггие Фогу ең үлкен және ең жақсы сақталған фогу деп қабылданған. Карн-Эуниде, Ламорнаның жанындағы Боли Фогуда, сондай-ақ Пикси залы немесе Писки залы ретінде басқа да бұзылмаған фогулар сақталған. Тағы біреуі А30 тас жолындағы Пенелл Раунды құтқару қазбалары барысында табылған, ол ең шығысқа орналасқан мысалы, бірақ қазір бұл фогу қиратылған.
Halliggye Fogou on the Trelowarren estate is generally accepted to be the largest and best surviving fogou. Other unspoiled fogous survive at Carn Euny, Boleigh Fogou near Lamorna, as Pixie's Hall or Piskey Hall. Another was found during rescue excavations at Penhale Round on the A30, the most easterly example, but this has since been destroyed.