Гаити журналисі Жак Рош (1961-2005) сайлау алдындағы құқық бұзушылықтарда қатысы барлардың құрбаны болды. Саяси оппозиционер, "Le Matin" газетінің редакторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаку Рош (21 шілде 1961 – 14 шілде 2005), гаитилік журналист және «Le Matin» газетінің редакторы, сондай-ақ Гаитидің Порт-о-Пренс қаласында телешоу жүргізушісі, сайлауға дейін жасалған ұрлықтар толқыны кезінде ұрланып, азапталып, өлтірілді. Рош 184 тобымен байланыста болды және Жан-Бертран Аристидтің қарсыласы болды. Оның «Fanmi Lavalas» саяси партиясын қолдаушылар оның өліміне күдік келтірді.
Jacques Roche (21 July 1961 – 14 July 2005), a Haitian journalist and editor for Le Matin newspaper and a host of a TV show in Port au Prince, Haiti, was kidnapped, tortured and killed during a wave of abductions carried out before elections. Roche was affiliated with Group of 184 and an opponent of Jean Bertrand Aristide and his Fanmi Lavalas political party and pro Lavalas were suspected of carrying out his murder.
Жеке
Жак Рош 1961 жылғы 21 шілдеде дүниеге келген. Оның отбасы Кавелоннан шыққан, және әке Жерар Жан Жюст айтуынша, Роштің анасы бір күні оның өмірін сақтап қалған. Рош Кариб халықтарының Ассамблеясын басқарды. Рош Гаитидің әртүрлі аймақтарындағы халықты біліммен қаруландыру үшін фотосурет көрмелерін ұйымдастырумен белгілі болды. Ол сондай-ақ Гаитиде қабылданып жатқан заңдарға қарсы халықтың наразылығын қолдады, мысалы, Гаитидің соңғы құнарлы жерлерін тер төгушілердің шеберханаларымен ауыстырған заңға.
Jacques Roche was born 21 July 1961. His family was from Cavaellon and according to Father Gérard Jean Juste, Roche's mother once saved his life. Roche led the organization Assemblée des Peuples de la Caraïbe au Cap Haïtien. Roche was known to organize photography exhibitions to educate different communities throughout Haiti. He also encouraged the public's resistance to laws being passed in Haiti, such as the Haiti's Zona Franca, a law which replaced some of the last fertile land in Haiti with sweatshops.
Мансап
Жак Рош – «Le Matin» күнделікті газетінің өнер және мәдениет бөлімінің журналисі және редакторы болған. Ол сонымен қатар жергілікті телешоудың жүргізушісі де болды. Ол жүргізген телешоу «184 топ» үшін азаматтық қоғам мәселелеріне арналған. Рош әрі ақын еді.
Jacques Roche was a journalist and editor of the Le Matin daily arts and culture newspaper section. He also hosted a local television show. The television show he was a host for focused on civil society issues for Group of 184. Roche was also a poet.
Өлім
Жак Рош 2005 жылдың 10 шілдесінде ұрланды. Рош Порт-о-Пренстегі Назонның орталық ауданында азаматтық құқықтар митингісіне қатысуға бағытталған болатын. Рошті үш немесе төрт адам ұрлап алып, кейін оларды бір топқа тапсырды, олар ол үшін құн талап етті. Рошті ұрлағандар оның қауіпсіз түрде қайтаруы үшін 250 000 доллар талап етті, бірақ оның отбасы мен достары тек 10 000 доллар жинай алды, сондықтан ол өлтірілді. Оның отбасы оның 184-тобымен байланысы оның ұрлануына және өлім жазасына әкелгенін күдіктенеді. 184-топ – Гаитидегі Аристид үкіметіне қарсы шығып, азаматтық құқықтарына наразылық білдіретін ұйым. Бірнеше күннен кейін, 2005 жылдың 14 шілдесінің кешкісінде, Роштің азапталған денесі Порт-о-Пренс қаласының орталық ауданынан табылды. Телевизияда көрсетілген кадрларда оның орындыққа байланған, мүшесі қиратылған күйі көрінеді. Полиция оның азапталғанын, екі қолының сынғанын, тілінің кесілгенін мәлімдеді. Өлімнің нақты себебі – аузына оқ тигені анықталды. Кейіннен екі адам Роштің өлімі үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
Jacques Roche was kidnapped on 10 July 2005. Roche was driving in the downtown area of Nazon in Port au Prince where he would participate in a civil rights rally. Roche was kidnapped by a group of three or four people and then handed over to a gang who then demanded a ransom. The kidnappers of Roche demanded a $250,000 ransom for his safe return, but his family and friends could only come up with $10,000, therefore he was killed. His family suspect that his affiliation with the Group of 184 ultimately led to his kidnapping and execution. Group of 184 is an anti Aristide group that protests against the civil rights that they have in Haiti. Days later in the afternoon of 14 July 2005, Roche's tortured body was found in the downtown area of Port au Prince. Television footage showed him tied to a chair and mutilated. Police say he was tortured, both of Roche's arms were broken, his tongue had been cut out. His actual cause of death was ruled as gun shots to the mouth. Two people were later sentenced to life in prison for the death of Roche.
Контекст
Жак Рош – Гаитиде жаңалықтар мен БАҚ саласындағы байланысы үшін қауіпке ұшыраған көптеген журналистердің бірі ғана. Гаитидегі бейбастықтың салдарынан бүкіл Гаитидегі журналистер нысанаға алынып, қорқытылып, шабуылға ұшырап жатыр. Осыған байланысты кейбір журналистер елден қашып кетуге мәжбүр болды. Гаитиде "Радио Метрополь" радиошоуының жүргізушісі Нэнси Рок, ұрлану қаупі бар деп қорқытылғаннан кейін елден қашып кетті. Роштің қазасынан кейін халықаралық ұйымдар оның өліміне байланысты пікір білдірді. ЮНЕСКО-ның бас директоры Коичиро Мацуура: "Жак Роштің ұрлануын және кісі өлтіруін айыптаймын. Ол Гаити астанасын мазалап жүрген зорлық-зомбылықтың құрбаны. Оның өлтірілуі тікелей кәсіби қызметімен байланысты болмаса да, баспасөз осы қорқынышты жағдайда ең көп қауіпке ұшырайтын салалардың бірі. Гаитидегі журналистерге қауіп төндіріліп, шабуыл жасалып, кең таралған бейбастық салдарынан қозғалыстарын шектеуге мәжбүр болып отыр. Мұндай жағдайда демократиялық қоғамның маңызды бөлігі болып табылатын еркін және тәуелсіз баспасөз өмір сүре алмайды. Гаити үкіметі тәртіптің орнауына және заң үстемдігіне өз үлесін қосады деп сенемін". Оңтүстік Африкадағы ActionAID ұйымы мәлімдеме жасап: "Біз Жак Роштің қатыгездікпен жасалған кісі өлтіруін қатты айыптаймыз. Барлық журналистер мен азаматтарға жасалған шабуылдарға наразылығымызды білдіреміз". Бұл ұйым адамзаттың азап-тозақтарын аяқтап, оны жеңу үшін бірлесіп жұмыс істегенімен де белгілі.
Jacques Roche is just one of many journalists in Haiti who had been threatened due to his affiliation with the news and media of Haiti. It is believed that journalists all throughout Haiti have been targeted, threatened and attacked because of the lawlessness in Haiti. Some journalists have taken to extreme measures and fled the country because of this. Nancy Roc, who was a host for a radio show in Haiti called Radio Metropole, fled the country after she was threatened and warned of being abducted. After Roche's death, international groups spoke out about his death. Koïchiro Matsuura, director general of UNESCO, said, "I condemn the abduction and murder of Jacques Roche. He is a victim of the violence that continues to plague the Haitian capital. His murder was not directly linked to his professional activities, but the press is one of the sectors most at risk in this climate of terror. Journalists in Haiti have been threatened and attacked, and are forced to limit their movements due to the pervasive lawlessness. A free and independent press, which is an essential component of a democratic society, cannot exist in such conditions. I trust that the government of Haiti will play its part in restoring order and the rule of law." ActionAID, which is a group in South Africa issued a statement saying "We fervently denouncing Jacques Roche's cowardly execution. We firmly state our outrage on all the attacks on all journalists and citizens." This organization is also known for working together to come to an end of human suffering.