Кіріспе

Оливия тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы – Османтус /ɒ//z/'/m//æ//n//θ//ə//s/. Бұл туысқа шамамен 30 түрдің гүлді өсімдіктері кіреді. Көптеген түрлері Шығыс Азияда (Қытай, Жапония, Корея, Оңтүстік-Шығыс Азия, Гималаи және басқа да аймақтар) табиғи түрде өседі, ал кейбір түрлері Кавказ, Жаңа Каледония және Суматрадан кездеседі.

Этимология

Osmanthus деген жалпы атау екі бөліктен құралған: грек тіліндегі "osma" сөзі иіс немесе хош иіс деген мағынаны білдірсе, "anthos" сөзі – гүлді білдіреді.

Өсіру

Османтус жылы белдеудегі саябақтар мен бақшаларда танымал бұталар. Олардың бірнеше гибридтері мен сорттары шығарылған. Османтус ескі бұтақтарда гүлдейді және оған ешқандай күтім жасалмаса, гүлдері көп шығады. Ал күтім жасалған бұталардың гүлдеуі бірден бес жылға дейін тоқтауы мүмкін, жаңа өскіндері гүлдеуге жетілгенше. Жапонияда Османтус fragrans Lour. var. aurantiacus Makino (хош иісті, қызғылт сары түсті) (kin mokusei) бақшаларда өте сүйікті бұта. Оның шағын, терең алтын түсті гүлдері күздің соңында қысқа сабақты топтамалармен гүлдейді. Оның айқын тәтті хош иісі бар. Ақ гүлді (gin mokusei) түрі де танымал.

Қолданылуы

О. fragrans гүлдері бүкіл Шығыс Азияда олардың хош иісі мен дәмі үшін қолданылады, олардың иісі шабдалы мен шаңғылға ұқсас. Қытайда османтус шайы (桂花茶, guìhuāchá) тәтті османтус гүлдерін қара немесе жасыл шай жапырақтарымен үйлестіреді. Лиучжоу қаласында жергілікті қуырылған сыраның дәмін беру үшін қолданылады. Тәтті османтус және османтус шайы әсіресе Гуйлин қаласымен байланысты (桂林, сөзбе-сөз "Тәтті османтус орманы"). Османтус шарабы Osmanthus fragrans гүлдерін хуанцзю немесе басқа күріш шараптарына салу арқылы дайындалады және дәстүрлі түрде Күз айының ортасында ішіледі. PepsiCo Қытайдың ішкі нарығы үшін османтус хош иісті Pepsi-ді шығарады.