Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вильгельм Миклас (15 қазан 1872 – 20 наурыз 1956) – 1928 жылдан 1938 жылға дейін Австрия президенті қызметін атқарған австриялық саясаткер.
President of Austria from 1928 to 1938
Wilhelm Miklas (15 October 187220 March 1956) was an Austrian politician who served as President of Austria from 1928 until the Anschluss to Nazi Germany in 1938.
Ерте өмір
Төменгі Австрияның Сислетания аймағындағы Кремс қаласында почта қызметкерінің ұлы болып дүниеге келген Миклас, Сейтенштеттендегі гимназияны бітіріп, Вена университетінде тарих және география мамандықтарын оқыды. 1905 жылдан 1922 жылға дейін Миклас Төменгі Австрияның Вальдвиртл аймағындағы шағын қала Хорндағы Федералдық орта мектептің директоры қызметін атқарды.
Born as the son of a post official in Krems, in the Cisleithanian crown land of Lower Austria, Miklas graduated from high school at Seitenstetten and went on to study history and geography at the University of Vienna. From 1905 to 1922, Miklas was headmaster of the Federal Secondary School in Horn, a small town in the Lower Austrian Waldviertel region.
Алғашқы саяси мансап
1907 жылы Миклас Христиандық-әлеуметтік партияның мүшесі ретінде Императорлық кеңес (Рейхсрат) парламентіне сайланды. 1911 жылы қайта сайланған Миклас Германия Австриясының уақытша жиналысында және Бірінші Австрия Республикасының Конституциялық жиналысында парламент депутаты болды. Неміс ұлтшылдығының сирек кездесетін қарсыласы болған ол, Веймар Республикасымен жақындасуға қарсылығын білдірді және қызыл-ақ-қызыл австриялық туды қабылдауда шешуші рөл атқарды. 1919 жылы Миклас Австрияның канцлері Карл Реннер үкіметінде мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. 1923 жылдан 1928 жылға дейін ол Ұлттық Кеңес (Nationalrat) спикері қызметін атқарды.
In 1907, Miklas was elected to the Imperial Council (Reichsrat) parliament as a member of the Christian Social Party. Re elected in 1911, Miklas held a parliamentary seat in the provisional assembly of German Austria and in the Constitutional Assembly of the First Austrian Republic. A rare opponent of German nationalism, he declared himself against a closer connection with the Weimar Republic and played a pivotal role in adopting the red white red Austrian flag. In 1919, Miklas was appointed state secretary in the Austrian government of Chancellor Karl Renner. From 1923 to 1928, he was the speaker of the National Council (Nationalrat).
Төрағалық
1928 жылдың 10 желтоқсанында Федералдық Ассамблеяның өкілдері оны президент етіп сайлады, ол осы лауазым жойылғанша, яғни он жылдан кейін қызмет етті. Миклас 1933 жылдың 4 наурызында Ұлттық кеңес парламентіндегі қызу пікірталас кезінде теміржол қызметкерлерінің ереуіліне байланысты спикер Карл Реннердің, сондай-ақ оның орынбасарлары Рудольф Рамек пен Сепп Страффнердің қызметтен кеткеніне араласпады. Ассамблея енді іс-қимылға және шешім қабылдауға қабілетсіз болды, бұл Микластың партиялық әріптесі, канцлер Энгельберт Доллфусқа парламенттің «өздігінен тарауы» деп жариялауға себеп болды. Үкімет сессияны қайта бастауға кедергі келтірді, полиция күштері мен Эмиль Фей басқаратын жартылай әскери Heimwehr әскерлерінің көп болуы арқасында Доллфусқа Германия президенті Пол фон Гинденбургтің 48-бабының үлгісімен «төтенше жағдайлар бойынша жарлықтармен» билік жүргізуге мүмкіндік берді. Президент 20 мамырда бейтарап қалды, сол күні үкімет болашақ жалғыз партия ретінде Отан фронтын құрды, содан кейін Коммунистік партияны, нацистік партияның австриялық бөлімшесін және Социал-демократиялық Республикалық қорғаушы ұйымын тыйым салды. Arbeiter Zeitung (Жұмысшы газетінің) жабылуы және Австрияның еңбек қозғалысына қарсы шаралар 1934 жылдың 12 ақпанында Австрия Азамат соғысының басталуына әкелді. Нәтижесінде Социал-демократиялық партия да тыйым салынды және австрофашистік идеология Австрия Федеративтік мемлекетінің (Ständestaat) құрылуымен толыққанды жүзеге асты. Авторитарлық шаралар Президенттің өкілеттігіне әсер етпеді. Жеке жазбаларында Миклас Доллфустың және оның ізбасары Курт Шушнигтің конституцияны бұзуын айқын айыптады, бірақ үкімет саясатын ашық сынамады. 1934 жылғы шілде төңкерісі кезінде нацистік төңкерушілер федералды президентті Каринтиядағы Вельденге жолға шығарғанда тұтқындауға тырысып, оны кепілге алуға әрекеттенді. Нацистер президент Микластың көлігін біраз уақыт қуды, бірақ Венадағы төңкеріс сәтсіз аяқталғаннан кейін Австрия полициясы оларды тоқтатып, тұтқындады. Миклас австриялық нацистердің арасында танымал болған жоқ, өйткені ол 1934 жылғы шілдедегі сәтсіз төңкерістен кейін Доллфустың өлтірушілеріне тағайындалған өлім жазаларын жеңілдетуге қарсы болды. Нацистік Германияның күшейе берген қысымына байланысты австрофашистік мемлекет Дуче Бенито Муссолини басқаратын Италия Корольдігі мен Венгрия Корольдігіне жақындады. 1936 жылы Миклас регент Миклош Хортиді Вёртерзееде қабылдады. 1938 жылдың 12 ақпанында Адольф Гитлер Шушнигті Бергхофқа шақырып, неміс талаптарын жеткізгеннен кейін, Миклас тұтқынға алынған нацистерге рақымшылық жасады, бірақ бастапқыда ұлттық полиция күштерін олардың басшысы Артур Зейсс-Инквартқа беруден бас тартты. Алайда Гитлер Вермахтқа шекара бойында операция жүргізуге бұйрық бергенде, президент мойынсұнуға мәжбүр болды және Зейсс-Инквартты Австрияның ішкі істер министрі етіп тағайындады. 1938 жылдың 9 наурызында Шушниг Австрияның тәуелсіздігі туралы референдумды төрт күн ішінде өткізу туралы жариялады. Өз кезегінде 11 наурызда Герман Геринг Зейсс-Инкварттың Шушнигтің орнына канцлер болуын талап етті, әйтпесе келесі күні неміс әскерлері Австрияны басып алады. Нацистік топ канцлерлік кеңсесіне шабуыл жасаған кезде Шушниг отставкаға кетуін («күшке бағыну») жариялады. Миклас тағы да Зейсс-Инквартты тағайындаудан бас тартты, бірақ нацистік емес кандидатты ұсына алмады. Гитлер Муссолиниден Италияның араласпайтынын растағаннан кейін, ол келесі күні таңертең неміс әскерлерінің шабуылға шығуын бұйырды (Unternehmen Otto). Миклас түн ортасында Зейсс-Инквартты жаңа канцлер етіп тағайындағанын жариялап, мойынсұнды. Зейсс-Инкварт Берлиндегі нацистік билікпен телефон арқылы сөйлесіп, бірақ тым кеш болды. Неміс әскерлері келесі күні таңертең шекарадан өтіп кеткенде, олар Австрия қарулы күштерінің қарсылығына тап болмады және көбінесе батырлар ретінде қарсы алынды. Миклас алғашқы бас тартуы үшін үй қамауына алынды, бірақ Аншлюс кезінде болашақ Вафен СС полковнигі Отто Скорцени оны жамандықтан қорғады. 13 наурызда Зейсс-Инкварттың «Австрияның Германия Рейхімен бірігуіне қатысты заңын» жариялауымен Австрия канцлері мен Австрия президенті лауазымдары жойылды. Шушниг түрмеде отырған кезде Миклас саяси аренадан шығып, зейнеткерлікке шықты, зейнетақысын ала алды.
On 10 December 1928, the representatives of the Federal Assembly elected him president, which he served until the position ceased to exist ten years later. Miklas did not intervene, when on 4 March 1933 after a heated discussion in the Nationalrat parliament over a strike of federal railways employees Speaker Karl Renner as well as his deputies Rudolf Ramek and Sepp Straffner resigned their offices. The assembly was no longer capable for actions and decisions, which gave Miklas' party fellow Chancellor Engelbert Dollfuss the pretext to declare the parliament's "self elimination". The government obstructed any resumption of the session by massive presence of police forces as well as of paramilitary Heimwehr troops led by Emil Fey, a self coup that enabled Dollfuss to rule by "emergency decrees" following the Article 48 example set by German President Paul von Hindenburg. The president remained passive on 20 May, when the government established the Fatherland Front as a prospective single party, followed by the ban of the Communist Party, the Austrian branch of the Nazi Party and the Social Democratic Republikanischer Schutzbund paramilitary organisation. The prohibition of the Arbeiter Zeitung (Worker's Newspaper) and the measures against the Austrian labour movement led to the outbreak of the Austrian Civil War on 12 February 1934. As a result, also the Social Democratic Party was banned and the Austrofascist ideology finally realized with the implementation of the Federal State of Austria (Ständestaat). The authoritarian measures had no effect on the office of the President. In his private records, Miklas clearly condemned the violation of the constitution by Dollfuss and his successor Kurt Schuschnigg, but he did not openly criticise the government's policies. During the July Putsch of 1934, Nazi putschists tried to arrest the Federal President on his way to Velden in Carinthia and take him hostage. The Nazis chased President Miklas' vehicle for some time, but after the failure of the coup in Vienna they were stopped and arrested by the Austrian police. Miklas was highly unpopular among Austrian Nazis, as he refused to commute the death sentences imposed on assassins of Dollfuss after the failed July Putsch in 1934. In view of the rising pressure by Nazi Germany, the Austrofascist state approached the Kingdom of Italy under Duce Benito Mussolini and the Kingdom of Hungary. In 1936, Miklas entertained Regent Miklós Horthy at Wörthersee. After Schuschnigg on 12 February 1938 had been summoned to the Berghof by Adolf Hitler to receive German demands, Miklas offered amnesty to the jailed Nazi members but initially refused to turn over the national police force to their leader Arthur Seyss Inquart. However, when Hitler ordered Wehrmacht operations along the border, the president was forced to give in and installed Seyss Inquart as Austrian Minister of the Interior. On 9 March 1938, Schuschnigg announced a plebiscite on Austrian independence to be held within four days. In turn, on 11 March Hermann Göring demanded that Seyss Inquart replace Schuschnigg as chancellor; otherwise, German forces would overrun Austria the following day. While a Nazi mob invaded the chancellery, Schuschnigg declared his resignation ("yielding to force"). Miklas again refused to appoint Seyss Inquart but was not able to present a non Nazi candidate. After Hitler received the confirmation from Mussolini that Italy would not interfere, he gave orders that German troops would invade at dawn the following day (Unternehmen Otto). Miklas capitulated at midnight, announcing that he had instated Seyss Inquart as new chancellor. Seyss Inquart hectically spoke on the phone with the Nazi authorities in Berlin, but it was too late. When German troops rolled over the border at dawn the next day, they met with no resistance by the Austrian Armed Forces and were largely greeted as heroes. Miklas, for his initial refusal, ended up under house arrest but was protected from mistreatment by the future Waffen SS Colonel Otto Skorzeny during the days of the Anschluss. With the promulgation of a "law concerning the re unification of Austria with the German Reich" by Seyss Inquart on 13 March, the offices of both the Austrian chancellor and of the Austrian president were terminated. While Schuschnigg was imprisoned, Miklas abandoned the political sphere and retired, receiving his pension unmolested.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Миклас президенттікке қайтадан түсуден бас тартып, Карл Реннерді қолдады. Ол 1956 жылғы 20 наурызда Венада қайтыс болды.
After World War II, Miklas refused to run again for presidency, in favour of Karl Renner. He died on 20 March 1956 in Vienna.