Кіріспе
Бангладеш романы мен драматургы Сайед Уалиулла (15 тамыз, 1922 – 10 қазан, 1971) – бангладештік романист, әңгімеші және драматург. Ол өзінің тұңғыш романы "Лалсалу" ("Тамыры жоқ ағаш" деп аударылған) арқасында белгілі болды. Оған Бангла академиясының әдеби сыйлығы (1961), Адамджи сыйлығы (1965), Экушей Падағы (1984) және Бангладеш Ұлттық киносының "Ең үздік әңгіме" сыйлығы (2001) берілді.
Syed Waliullah (August 15, 1922 – October 10, 1971) was a Bangladeshi novelist, short story writer and playwright. He was notable for his debut novel, Lalsalu (translated in English with the title "Tree Without Roots"). He was awarded Bangla Academy Literary Award (1961), Adamjee Prize (1965), Ekushey Padak (1984) and Bangladesh National Film for Best Story (2001).
Ерте өмір және білім
Валиулла 1922 жылғы 15 тамызда Читтагонг ауданындағы Шолашахарда Насим Ара Хатун мен Сайед Ахмадулла отбасында дүниеге келді. Ол он екі жасында анасынан айырылды. Оның ағасы – Саид Насрулла. Әкесі Сайед Ахмадулла мемлекеттік қызметкер болған, Британдық үкімет кезеңінде аудандық судья қызметін атқарған. Валиулла балалық шағын Мименсинг, Фени, Кришнанагар және Куриграм қалаларында өткізді. Оның танымал "Ласалу" романына Мименсингде тұрғанда көріп жүретін қызыл матамен жабылған қасиетті орын шабыт берді. Валиулла 1939 жылы Куриграм орта мектебінде бітірді. 1941 жылы Дака орта колледжінде IA, ал 1943 жылы Мименсингдегі Ананда Мохан колледжінде бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін ол экономика бойынша магистратураны аяқтау үшін Калькуттаға көшті. Бірақ әкесінің мерзімінен бұрын қайтысынан кейін магистратураны аяқтай алмады. Ол "The Statesman" газетінде 1947 жылға дейін жұмыс істеді.
Мансап
1947 жылы Валиулла Калькуттадан Дакаға көшті. Ол Радио Пакистанға жұмысқа орналасты. 1950 жылы ол Карачиге ауыстырылды. 1951 жылы ол Нью-Дели, Сидней, Джакарта және Лондон қалаларындағы Пәкістан миссияларында баспасөз атташесі қызметін атқарды. 1960 жылы Париждегі Пәкістан елшілігінде бірінші хатшы болып тағайындалды. 1967 жылы Париждегі ЮНЕСКО-ға қосылды.
Лалсалу
Лалсалу - діншіл мұсылман отбасынан шыққан кедей Маджидтің тарихы. Маджид шалғай ауылға келеді. Ол ескі қабірді бір пірдің мазары деп жариялайды, мазарларға арналған дәстүрлі қызыл матамен жабады және сол қадірлі кісінің өзіне шағылысқан күші арқылы халықтың өміріне ықпалын орнатады. Роман оның басқа діни қайраткерлермен үстемдік орнату үшін күресін, халық арасындағы ежелгі сенімдердің жасырын ағынын және оның жеке әлсіздіктерін көрсетеді. 2001 жылы Танвир Мокамель бұл романды сол атпен фильмге бейімдеді.
Жеке өмір және өлім
Валиулла Сиднейде француз әйелі Анн Мари Тибо (1929–1997) кездесті. Олар 1955 жылы үйленді және екі балаға ие болды – Симин мен Ирадж. Ол физик және математик Жамал Назрул Исламның туысы еді. Валиулла 1971 жылғы 10 қазанда Париждегі Мёдон қаласында қайтыс болды.