Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пьенца – Тоскана облысының Сиена провинциясындағы, тарихи Валь-д'Орсия аймағындағы қала және коммуна. Монтепульчано және Монтальчино қалаларының арасында орналасқан, ол "Ренессанс қала құрылысының эталоны" деп есептеледі. 1996 жылы ЮНЕСКО қаланы Бүкіләлемдік мұра нысаны деп жариялады, ал 2004 жылы бүкіл аңғар – Валь-д'Орсия – ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мәдени ландшафттары тізіміне енгізілді.
Pienza is a town and comune in the province of Siena, Tuscany, in the historical region of Val d'Orcia. Situated between the towns of Montepulciano and Montalcino, it is considered the "touchstone of Renaissance urbanism". In 1996, UNESCO declared the town a World Heritage Site, and in 2004 the entire valley, the Val d'Orcia, was included on the list of UNESCO's World Cultural Landscapes.
Тарих
Пьенца деп аталуына дейін ауылдың аты Корсиньяно болған. Ол алғаш рет 9 ғасырдағы құжаттарда кездеседі. 1300 жыл шамасында ауылдың бір бөлігі Пиколомини отбасының меншігіне өтті. Бұл, 1220 жылы Энгельберто д'Уго Пиколомини Валь-д'Орсиядағы Монтертари феодалын император Фредерик II-ден алғаннан кейін болды. 13 ғасырда францискан монахтары Корсиньяноға қоныстанды. Римнен шеттеу ретінде жоспарланған бұл ауыл, гуманистік қала құрылысы тұжырымдамаларын алғаш рет қолданумен ерекшеленеді, бұл басқа итальяндық қалалар мен қалаларда қабылданды және ақырында басқа Еуропа орталықтарына тарады. Қайта құру жұмыстарын флоренциялық сәулетші Бернардо Гамбарелли (Бернардо Росселлино деп белгілі) жүргізді, ол гуманист және сәулетші Леон Баттиста Альбертимен де бірлесіп жұмыс істеген болуы мүмкін, бірақ мұны растайтын құжаттар жоқ. Альберти сол кезде Папа Куриясында қызмет етіп, Пий II-нің кеңесшісі болды. Құрылыс шамамен 1459 жылы басталды. Папа Пий II 1462 жылдың 29 тамызында ұзақ жазғы сапары барысында Дуомоны киелі деп жариялады. Ол құрылыстардың толыққанды сипаттамасын өмірінің соңғы екі жылында жазған "Естеліктерінде" (Commentaries) қамтыды. 2023 жылы Пьенцадағы ғасырлар бойы сақталған сағат мұнарасының қоңыраулары, жақын жердегі қонақүйлерде тұратын туристердің шуылдануына байланысты түнде үнсіздікке ұшырады, бұл елеулі дауға себеп болды. Бұл шешім тұрғындар арасында пікірталас тудырды, олардың кейбіреулері ұрпақтан-ұрпаққа жеткен түнгі дауысты сағынды.
Before the village was renamed Pienza its name was Corsignano. It is first mentioned in documents from the 9th century. Around 1300 parts of the village became property of the Piccolomini family. After Enghelberto d'Ugo Piccolomini had received the fief of Montertari in Val d'Orcia from the emperor Frederick II in 1220. In the 13th century Franciscans settled down in Corsignano. Intended as a retreat from Rome, it represents the first application of humanist urban planning concepts, creating an impetus for planning that was adopted in other Italian towns and cities and eventually spread to other European centers. The rebuilding was done by Florentine architect Bernardo Gambarelli (known as Bernardo Rossellino) who may have worked with the humanist and architect Leon Battista Alberti, although there are no documents to prove it for sure. Alberti was in the employ of the Papal Curia at the time and served as an advisor to Pius. Construction started about 1459. Pope Pius II consecrated the Duomo on 29 August 1462, during his long summer visit. He included a detailed description of the structures in his Commentaries, written during the last two years of his life. In 2023, Pienza faced a significant controversy when its centuries old clock tower bells were silenced at night due to tourist complaints about noise from those staying in nearby hotels. The decision stirred debate among residents, with some expressing nostalgia for the nightly tolls that had been a part of their lives for generations.
Пиколомини сарайы
Трапеция пішінді алаң төрт ғимаратпен шеберленген. Басты резиденция – Палаццо Пиколомини батыс жағында орналасқан. Оның үш қабаты бар, пилястрлар мен антаблемент қабаттарымен бөлінген, әр бөлігінде екі шаммен жарықтандырылған терезе орналасқан. Бұл құрылыс Флоренциядағы Альбертидің Палаццо Ручеллаи және басқа кейінгі сарайларға ұқсас. Палаццоның ішкі ауласы ерекше көзге түседі. Сарайдың оңтүстік жағындағы артқы бөлігі үш қабатты лоджиямен белгіленген, ол жабық итальяндық Ренессанс бағына көрініс ашады, бұл бақ Giardino all'italiana дәуірінде өзгерістерге ұшыраған, сонымен қатар Валь-д'Орсияның шалқары және Папа Пиус жақсы көрген Монте-Амиатаға көз салады. Бұл бақтың астында 100 жылқыға арналған күмбезді тұрақ орналасқан.
The trapezoidal piazza is defined by four buildings. The principal residence, Palazzo Piccolomini, is on the west side. It has three stories, articulated by pilasters and entablature courses, with a twin lighted cross window set within each bay. This structure is similar to Alberti's Palazzo Rucellai in Florence and other later palaces. Noteworthy is the internal court of the palazzo. The back of the palace, to the south, is defined by loggia on all three floors that overlook an enclosed Italian Renaissance garden with Giardino all'italiana era modifications, and views into the distant landscape of the Val d'Orcia and Pope Pius's beloved Monte Amiata beyond. Below this garden is a vaulted stable that had stalls for 100 horses.
Дуомо
Пьяццаның ортасын билейтін Дуомо (Кафедраль) өркендеу дәуіріндегі алғашқы фасадтардың бірі болып есептеледі. Үшке бөліну дәстүрлі болғанымен, пилястралар мен бағаналарды қолдану, жоғары паннолардың үстінде орналасқан және аркалармен байланысқан түрде жасалуы сол кезде жаңашылдық болды. Бірақ, қоңырау мұнарасы германдық стильде, ал Hallenkirche жоспарының орналасуы – "үш дәлізді" жоспар, онда бүйірлік дәліздер негізгі бөлігімен шамалас биіктікте; Пий, папа болмас бұрын, Германияда көп жылдар бойы қызмет еткен және өзінің "Комментарийлерінде" неміс залдық шіркеулеріне кіретін жарықтың әсерін жоғары бағалаған. Дуомодағы өнер туындыларының ішінде Сано ди Пьетро, Маттео ди Джованни, Веккиетта және Джованни ди Паолоның Сиена мектебіне жататын бес алтарьдық суреті бар. Сан-Джованниге арналған баптистерия шіркеудің апсидасының жанында орналасқан.
The Duomo (Cathedral), which dominates the center of the piazza, has a facade that is one of the earliest designed in the Renaissance manner. Although the tripartite division is conventional, the use of pilasters and of columns, standing on high dados and linked by arches, was novel for the time. The bell tower, however, has a Germanic flavor as is the layout of the Hallenkirche plan, a "triple nave" plan where the side aisles are almost as tall as the nave; Pius, before he became pope, served many years in Germany and praised the effects of light admitted into the German hall churches in his Commentari. Works of art in the duomo include five altar paintings from the Sienese School, by Sano di Pietro, Matteo di Giovanni, Vecchietta and Giovanni di Paolo. The Baptistry, dedicated as usual to San Giovanni, is located next to the apse of the church.
Весковиль сарайы
Пий кардиналдарды қаланы аяқтау үшін палаццилер салуға ынталандырды. Piazza-ның үшінші жағында орналасқан Палаццо Весковильді Кардинал Родриго Борджия, сол кездегі Шіркеу вице-канцлері және болашақ Папа Александр VI, Папа Пий II-нің кардиналдар қалада тұруы керек деген тілегін орындау үшін салғызды. 1462 жылы қала епископтық мәртебе алғанда, ол Пьенца епискобының резиденциясына айналды. Қазіргі таңда мұнда Епархиялық музей мен Кафедралық собор музейі орналасқан. Жиынтықта жергілікті тоқыма өнімдері мен діни артефакттар бар. Суреттердің ішінде Сан-Пьетро-ин-Воллоре монастырынан 12 ғасырдағы суретпен бейнеленген айқыш, 14 ғасырдың Пьетро Лоренцеттисінің (Балалы Мадонна) және Бартоло ди Фредидің (Мейірімді Мадонна) туындылары бар. Сонымен қатар, 14 және 15 ғасырлардағы маңызды туындылар да кездеседі, оның ішінде Лука Синьореллиге жатқызылатын Мадонна да бар.
Pius encouraged cardinals to build palazzi to complete the city. Palazzo Vescovile, on the third side of the piazza, was built by Cardinal Rodrigo Borgia, at the time Church Vice Chancellor and the future Pope Alexander VI, to comply with the request by Pope Pius II for the Cardinals to have a residence in the town. It became the residence of the Bishop of Pienza when the town was elevated to a bishopric in 1462. It is now home to the Diocesan Museum, and the Museo della Cattedrale. The collection includes local textile work as well as religious artifacts. Paintings include a 12th century painted crucifix from the Abbey of San Pietro in Vollore, 14th century works by Pietro Lorenzetti (Madonna with Child) and Bartolo di Fredi (Madonna della Misericordia). There are also important works from the 14th and 15th centuries, including a Madonna attributed to Luca Signorelli.
Коммунальді сарай
Шіркеудің қарсы жағында қала әкімдігі, немесе Палаццо Коммунале орналасқан. Корсиньяноға ресми қала мәртебесі берілгенде, "қаланың" жаңа қалалық статусына сай Палаццо қажет болды, бірақ ол көбінесе әсемдік үшін салынған. Бірінші қабатта соборға қарап тұрған үш аркалы лоджиясы бар, ал оның үстінде кеңес залы орналасқан. Сонымен қатар, шіркеудің үстемдігін көрсету үшін собордағы мұнарадан қысқарақ кірпіш мұнарасы бар. Мұнараға жасалған қосымша 1599 жылға дейін салынған. Бернардо Росселлино Палаццо Коммуналені собор алдындағы діни орын мен оның артындағы дүниелік базар алаңы арасындағы тәуелсіз азаматтық орталық ретінде жобалаған болуы мүмкін. Пьяццадағы травертин құдығында Пиколомини әулетінің гербі бейнеленген, және ол келесі ғасырда Тосканада кеңінен көшірілген. Құдықтың жоғарғы бөлігі ойылып жасалған, беткейлі этрус тостаған сияқты. Екі жақтағы Коринфтік бағаналар классикалық антаблементті ұстап тұр, ал олардың әшекейлері нақты үлгілерге негізделген.
Across from the church is the town hall, or Palazzo Comunale. When Corsigniano was given the status of an official city, a Palazzo was required that would be in keeping with the "city's" new urban position, although it was certainly more for show than anything else. It has a three arched loggia on the ground floor facing the Cathedral and above it is the council chamber. It also has a brick bell tower that is shorter than its counterpart at the cathedral, to symbolize the superior power of the church. The set back addition to the tower dates from 1599. It is likely that Bernardo Rossellino designed the Palazzo Comunale to be a free standing civic mediator between the religious space before the cathedral and secular market square to its rear. The travertine well in the Piazza carries the Piccolomini family crest, and was widely copied in Tuscany during the following century. The well head resembles a fluted, shallow Etruscan Bowl. The flanking Corinthian support a classical entablature columns whose decorations are clearly based upon actual source materials.