Кіріспе

Роберт Балдауф (22 сәуір 1881 жылы Вальденбург BL-де туған – 26 мамыр 1918 жылы қайтыс болған) 19-шы және 20-шы ғасырлардың тоғысында Базель университетінде (Швейцария) қысқа мерзімге классикалық филологияны оқыды. Оның академиялық дәрежесі туралы мәлімет жоқ. 1904 жылдан 1918 жылы өмірінің соңына дейін Франкфурт қаласындағы Frankfurter Zeitung газетінде журналист болып жұмыс істеді. 1902 және 1903 жылдары "Тарих және сын" деген жалпы тақырыппен жоспарланған төрт томдық еңбектің екеуін – серияның бірінші және төртінші томдарын жариялады. Бұл екі том хронология және жазбаша тарихты зерттеушілер үшін қызығушылық тудырады. Балдауф филологиялық талдау нәтижесінде өз қорытындыларына келді.

Жұмыс

Балдоф бұрын католиктік діннің басты орталықтарының бірі болған Швейцарияның атақты Сент-Галлен монастырының мұрағатын зерттеді және Поджио Браччолини мен оның досы жасаған кітапханаға жасалған варварлық шабуылдың іздерін тапты, екеуі де Рим куриясының жоғары білімді қызметкерлері еді. Олар осы монастырь кітапханасынан көптеген ежелгі деп саналатын қолжазбалар мен кітаптарды ұрлады (дегенмен, қолжазбалар одан да жақын кезеңде жазылған болуы мүмкін, бұл оларды Поджио мен оның көмекшілерінің көптеген «ежелгі» шығармаларын жасау үшін үлгі ретінде пайдалануға кедергі келтірмейді). Балдоф көптеген күдікті ежелгі қолжазбаларды зерттегенін және олардың көпшілігі жақында жасалғанын мәлімдеді. Балдоф Ескі Ұстаздың тарихи кітаптары мен ортағасырлық роман жанрының еңбектері және Гомердің «Илиадасы» арасындағы айқын параллельдерді анықтады, бұл оны «Илиаданың» және Библияның мәтіні соңғы орта ғасырға жатады деген тұжырымға жеткізді. Әртүрлі авторларға жатқызылатын ортағасырлық жылнамалардың кейбіреулері бір-біріне соншалықты ұқсас болды, тіпті Балдоф оларды бір автордың туындылары деп санауға мәжбүр болды, екі құжаттың арасында кем дегенде екі ғасырдың хронологиялық айырмашылығы бар деп есептелгеніне қарамастан. Қалай болғанда да, екі құжатта да кездесетін роман тілдеріне тән кейбір тіркестер көрсетілген мерзімдерге сәйкес келмейді (бірі тоғызыншы, екіншісі он бірінші ғасыр). Сонымен қатар, кейбір қолжазбаларда жақында қосылған бөлімдер бар, мысалы, қоғамдық моншалардағы ойын-қуаныштар туралы әңгімелер (еуропалықтар осымен тек Реконкиста дәуірінің соңында танысқан) және тіпті Ысқырық инквизициясына сілтемелер. Балдофтың 4-томдағы «ежелгі» поэзияны зерттеуі көптеген «ежелгі» ақындардың ортағасырлық трубадурларға тән рифмалы өлеңдер жазғанын көрсетті. Балдоф Хорацийдің өлеңінің ортағасырлық тегіне сенімді, оның латын тілінде неміс және итальяндық ықпалдарды байқады. Бұдан әрі, Балдоф Хораций мен Овидий поэзиясы арасындағы айқын ұқсастықтарды атап өтті (екеуі де бір-бірінің бар екенінен хабарсыз болған), бұл олардың екеуінің де туындылары үшінші тұлғаға тиесілі екеніне сендіреді – көбінесе, одан кейінгі автор. Балдоф зерттеулерін былай қорытындылады: «Біздің римдіктер мен гректер – итальяндық гуманистер болды». Олардың барлығы – Гомер, Софокл, Аристотель және көптеген басқа да «ежелгі» авторлар, біздің түсінігімізде өте әртүрлі, бір ғасырдан, яғни он төртінші және он бесінші ғасырдан, итальяндық Ренессанс кезеңінен шыққан. Балдоф ежелгі гректер мен римдіктердің бүкіл тарихын – сондай-ақ жоғарыда айтылғандармен байланысты «Библия тарихын» – итальяндық гуманистер, сондай-ақ олардың әріптестері мен басқа елдерден келген ізбасарлары ойлап тапқан және енгізгенін мәлімдейді. Оның айтуынша, гуманизм бізге ежелгі заманның және Библияның, сондай-ақ ерте орта ғасырлардың бүкіл қиял әлемін сыйлады, оны Балдоф та гуманистік жазушылардың туындысы деп есептейді. Бұл ойдан туған тарих бастапқыда пергаментке жазылып, тасқа қашалған және металлға құйылған; ол «біздің санамызда осылай бекіген, сондықтан ешқандай позитивистік сын оның рас екендігіне күмәндануға мүмкіндік бермейді».

Мұра

Оның кейбір идеяларын басқа тарихшылар қайта қолданды, олар ежелгі дүние мен Орта ғасырлардың тарихи хронологиясына күмән келтіреді, ал барлық "басты ағымдағы" тарихшылар оларды құнды емес деп санайды және 3000 жылдық тарихты, оның жазбаларын, әдебиетін, поэзиясын және т.б. ойлап табу, сондай-ақ осы алдамшылықтың барлық іздерін жою бір буын жазушылардың күшіне жете қоймас еді. Бұл алаяқтыққа жұмсалатын еңбек мөлшерінің зордығы осы теорияларды Балдауф көрсеткен әдеби еңбектердегі жай ғана сәйкестіктен (Оккамның қылышының ғылыми принципіне сәйкес) әлдеқайда аз ықтимал етеді. Балдауфтың замандасы Эдвин Джонсон да осы нәтижеге қол жеткізді. Дегенмен, олар тек шектеулі қызығушылық тудырды және көп ұзамай ұмытылды немесе назардан тыс қалды. Сондықтан ешкім осы құпия автордың өмірін және жағдайын зерттеуге тырыспады. Оның Базель университетінде оқытушы болғаны әлі расталмады, өйткені оның аты осы мекеменің жылнамаларында және құжаттарында кездеспейді; университеттің баспаханасы оның атын 1901 жылдың қысынан 1902 жылдың жазына дейінгі екі семестрге ғана тізімдеген және ол 1881 жылдың 21 сәуірінде Вальденбургте (Швейцария) туған екенін хабарлайды. Ол, әдетте, ғылым кандидаты дәрежесін алған болуы керек, ол 1918 жылдың 26 мамырында Франкфуртта (Германия) қайтыс болды. 1900 жылдардың басындағы Базель қаласының тізімдері мен мекенжай кітаптарында оның аты жоқ. Ол 1990 жылдардың басында ғана жаңа неміс тарихының талдауы арқылы ұмытылғаннан қайта жаңғырылды (Уве Топпердің хронологияны сынау туралы кітаптарын қараңыз).

Шығармалары

Роберт Балдауф: Тарих және сын, 4-том. Ежелгі дүние. C. Ұйқасты және проза. Базель: Фридрих Рейнхардт университетінің баспаханасы, 1902. Дели: Isha Books (= Gyan Books) Дели, 2013, ISBN 978 93 33 1637 3 6. Роберт Балдауф: Тарих және сын, 1-том. Сент-Галлен монахы. Лейпциг: Dyksche Buchhandlung, 1903. Дели: Isha Books (= Gyan Books) Дели, 2013, ISBN 978 93 33 1506 0 6. Роберт Балдауф (rb): "Сценадағы Эльзас мәселесі: Рене Шикельдің «Hans im Schnakenloch» пьесасының Франкфурт жаңа театрындағы тұңғыш қойылымы". Frankfurter Zeitung, № 351 (1916/12/19).