Кіріспе

Маргарет Самбирия (дания тілінде: Margrethe Sambiria, Sambirsdatter немесе Margrethe Sprænghest; шамамен 1230 – 1282 жылғы желтоқсан) – Дания королі Кристофер I-ге үйленген және ұлы Эрик V ересек болмаған кезеңде 1259 жылдан 1264 жылға дейін регент болған. Ол Данияның регенті ретінде ресми түрде билік еткен алғашқы әйел. 1266–1282 жылдары Дания Эстониясының иесі болды.

Өмір

Маргарет 1230 жыл шамасында Померания герцогы Самбор II және Мекленбургтен Матильданың отбасында дүниеге келді. Оның анасының әкесі Генрих II Борвин, Мекленбург лорды, ал анасының шешесі Сканиядан келген леди Кристина болды. Кристинаның Данияның шығысынан шыққан беделді Гален әулетінің қызы екені, сондай-ақ Зеландияның ақсүйек Hvide әулетімен байланысты болғаны айтылады. Маргарет өзінің бірінші атын Солтүстік Германияда және Польшада осы кезде сирек кездесетін, аналық скандинавиялық туыстарының құрметіне алды. Маргарет есімі 11 ғасырдың соңында Швеция королі Инге I отбасымен бірге келген, болжам бойынша, оның әпкесі, Шверин графесі және оның әжелі әпкесі, Ругия ханшайымы арқылы келген.

Таңдау

1248 жылы ол Данияның Вальдемар II және Португалияның Беренгарияның ең кіші ұлы, Кристофер ханзадеге тұрмысқа шықты. Сол кездегі әкеден балаға мұрагерлік дәстүрі бойынша, оның күйеуі 1252 жылы Дания тағына отырды. Маргарет патшайым болғаннан бастап саясатқа қатысқандығы айтылады. Кристофер билік еткен жылдары король мен Лунд дін аймағының архиепископы Якоб Эрландсен арасында қақтығыс болды. Архиепископ шіркеудің тәжден тәуелсіздігін, өз әскерін ұстау құқығын талап етті, бұл талап оның тұтқындалуына әкелді. Осы қақтығысты Маргарет регент ретінде мұраға алды.

Регент

Күйеуі 1259 жылғы 29 мамырда, уланған деген қауесет тарады, қайтыс болды. Олардың ұлы және мұрагері Данияның Эрик V бала болғандықтан, Маргарет 1264 жылы ұлы есейгенше регент болып тағайындалды. Ол сондай-ақ күйеуінің інісі Абельдің ұлдарының таққа талап етуіне қарсы ұлының таққа құқығын қорғауға мәжбүр болды. Абельдің жесірі Матильда Холштейн осы талаптарды көтерді, сонымен қатар күйеуінің тағы бір інісі Эрик IV-тің төрт қызы – София, Ингеборг, Ютта және Агнес жауапкершілігі де оның үстіне жүктелді. Ұлының мұрагерлік құқығы бұрынғы монархтардың ұрпақтарының құқықтарын жойды, бұл әке шешеден келген ұлдардың үстемдігіне қайшы болды. Матильда Холштейннің ұлдарымен болған қақтығыс Холштейн графтарымен соғысқа әкеп соқты. 1261 жылы Лохедедегі жеңілістен кейін Маргарет және оның жас ұлы Эрик V Холштейн графының тұтқынына айналды. Бірақ олар Брансвик Альбертінің көмегімен жақын арада қашып құтыла алды. Ол Абельдің жесірі Матильда Холштейн мен Биргер Ярлдың, сондай-ақ Эрик IV-тің қыздары София мен Ингеборгтың Норвегия және Швеция патшаларымен некелесуіне тосқауыл қоя алмады. Алайда, Эрик IV-тің қалған қыздары Ютта мен Агнесті Роскильдедегі Сент-Агнес монастырына орналастырып, олардың да осындай некелесулеріне жол бермеді.