Дороти Даннеттің «Лимонд Хроникалары» – 16 ғасырдағы Еуропа тарихындағы шотланд аристократы Фрэнсис Кроуфорд Лимондтың өмірі мен карьерасын қамтитын роман сериясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дороти Даннетттің тарихи романдары сериясы.
Series of historical novels by Dorothy Dunnett
«Лаймонд хроникалары» – Дороти Даннетттің жазған алты тарихи романнан тұратын серия. Ол 1961 және 1975 жылдар аралығында алғаш рет жарық көрді. XVI ғасырдың ортасындағы Еуропа мен Жерорта теңізі аймағында өтетін бұл серия 1547 жылдан 1558 жылға дейінгі кезеңдегі Лаймондтың жас шотланд ақсұлуы Фрэнсис Кроуфордтың тарихын айтады.
The Lymond Chronicles is a series of six historical novels written by Dorothy Dunnett and first published between 1961 and 1975. Set in mid 16th century Europe and the Mediterranean area, the series tells the story of a young Scottish nobleman, Francis Crawford of Lymond, from 1547 until 1558.
Лаймондтық Фрэнсис Кроуфорд
Алты томдық кітап Шотландияның төмендіктеріндегі жер иелері аристократиясының мүшелері, Крауфордтардың Култердегі кіші ұлы, харизматикалық Фрэнсис Кроуфордтың өмірі мен мансабын баяндайды. Ол өркендеу дәуіріндегі білімді автодидакттың идеалымен тәрбиеленген, көп тілді, әдебиет, философия, математика және ғылымдар саласында білімді, барлық жартылай әскери өнерлерді меңгерген, көңілді музыкант, дарынды актер және шебер тактикалық ойлау қабілетіне ие стратегия шебері. Лимонд – жеке өмірімен қоғамдастық өмірдің арасында қақтығыс тудыратын, саяси және діни идеологияларға күдікпен қарайтын, өзінің жеке кодексі мен жауапкершілігіне берілген адам. Космополиттік әскери қолбасшы, дипломат және тыңшы болғанымен, ол Шотландияға деген терең сезімге ие. Өзінің қадірлі тәуелсіздігінен айырылып, кез келген елдің билеушісімен тұрақты одақ құруға құлықсыз болғанымен, Лимондтың кәсіби беделі оны Еуропаның көптеген тәждік иелері үшін ізделіс одақтасқа айналдырды, немесе олардан қашуға мәжбүр ететін қарсыласқа айналдырды. Дегенмен, ол өзінің терең сенімді мақсаттары үшін ғана өзінің жарқын және әсерлі бейнесін, жылдам ойлау қабілетін, ойларын және сезімдерін жасыру шеберлігін және өткір тілін қолданады. Егер ол мақсатына адал болса, оның еркі еңбексіз болады. Жеке өмірінде Лимонд өзіне тартылғандардың адалдығын және тіпті махаббатын шақыруға қабілетті ерекше күшке ие. Бірақ Крауфордтар отбасының тарихы көбірек шиеленістерге апарып соқтырады, ал осы қақтығыстар отбасының ортақ әлсіздіктерімен – зор мақтанышпен және өз іс-әрекеттерінің себептерін түсіндіруден жалтарғандықтарымен күшейеді. Жалпы алғанда, Лимонд хроникалары, кәсіби тұрғыдан табысқа жеткен, бірақ мазасыз, дарынды жеке тұлғаның, өзін бақылай алмайтын күштермен және өзімен күрескенде шеттетіліп, оқшаулануын, сондай-ақ ол қалай ақыры елдерімен, отбасымен, достарымен және өзімен татуласатынын көрсетеді.
The six volumes follow the life and career of the charismatic Francis Crawford of Lymond, the younger son of the Crawfords of Culter, members of the landed aristocracy of the Scottish Lowlands. Brought up according to the Renaissance ideal of an educated autodidact, he is a polyglot, knowledgeable in literature, philosophy, mathematics and the sciences, a practitioner of all the martial arts, a spell binding musician, a talented thespian, and a master strategist with a genius for imaginative tactics. An intensely private man with a public persona, Lymond is a non conformist who is suspicious of political and religious causes. He is driven by his demanding personal code of behaviour and responsibility, regardless of society's expectations or rules. Though a cosmopolitan military leader, diplomat and spy, he has an abiding feeling for his home country of Scotland. Despite his reluctance to relinquish his cherished independence and align himself permanently with any nation's ruler, Lymond's professional reputation increasingly makes him a sought after ally, or a foe to be avoided, by many of the crowned heads of Europe. Still, only for goals he believes in strongly will he deploy his glittering and commanding persona, quicksilver mind, talent for dissembling what he thinks or feels, and rapier tongue; and once he dedicates himself to a goal, his will is implacable. In his personal life, Lymond has an unusual ability to inspire intense loyalty and even love in those who are attracted to him. But the Crawford family's history begins to produce more and more tensions, and these conflicts are exacerbated by the family's shared weaknesses: immense pride and a stubborn refusal to explain the reasons for their actions. As a whole, the Lymond Chronicles tell how an arrogant, brilliant, but troubled individualist, though increasingly successful professionally, becomes alienated and isolated as a result of battles with forces he can't control, as well as with himself; and how he ultimately becomes reconciled with his country, his family and friends, and himself.
Лаймонд хроникасындағы тарих
Дуннет үлкен тарихи полотноға сурет салады, бұл сурет жүздеген бірінші және екінші дереккөздердегі мұқият зерттеулерге негізделген. Романдардағы авторлық кейіпкерлерден өзге, көптеген тарихи тұлғалар да маңызды рөлдерде кездеседі. Тарихи тұрғыда, бұл – ағылшын Тюдорлары, Габсбургтердің Киелі Рим империясы, француз Валуалары, Сүлеймен Шығайдың Осман империясы және олардың сәйкес діни және дүниелік одақтастары – Шотландия Стюарттары, Иоанн рыцарлары, Солтүстік Африка корсарлары және Ресейдің Иван Грозный патшасы арасындағы келісімдер, ыңғайлы одақтар, саяси некелер, соғыстар және тіпті қарақшылық. Алты кітаптың әрқайсысы бірнеше орында өтеді, бірінші кітаптан басқа – «Корольдер ойыны», ол негізінен Шотландияның төмендіктерінде және Англиямен шекарада орын алады. Романдар әрбір сарайдың саясатын және мәдениетін, сондай-ақ монархиялардың билікті орталықтандыруын, Реформацияға байланысты күшейген дауларды, жаңа ашылыстар дәуірінің саяси және экономикалық билікке, сондай-ақ білімге тигізген әсерін, дін, алхимия, астрология және ғылым сияқты салалардағы сенім мен ақылдың арасындағы шекараның нашарлауын зерттейді. Бұған қоса, осы кезеңде саяси билікте болған әйелдердің көп саны (өздері билеушілер, регенттер, патшалардың күшті әйелдері немесе сүйіктілері, немесе тақтың мұрагерлері ретінде) әйелдердің рөлдерін зерттеуге мүмкіндік береді.
Dunnett paints on a large historical canvas, with details based on meticulous research in hundreds of primary and secondary sources. In addition to their original characters, the novels feature a large number of historical figures, often in important roles. The historical setting is the incessant jockeying for power through treaties, alliances of convenience, political marriages, wars, and even piracy, among the English Tudors, the Holy Roman Empire of the Habsburgs, the French Valois, the Ottoman Empire of Suleiman the Magnificent, and their respective secular and religious allies, including the Stewarts of Scotland, the Knights of St. John, the corsairs of North Africa, and Tsar Ivan the Terrible of Russia. Each of the six books has several locations with the exception of the first, The Game of Kings, which takes place almost exclusively in the Scottish Lowlands and the borders with England. The novels examine the politics and culture of each court and its nobility as monarchies centralized their power; the intensifying controversies over the Reformation; implications of the Age of Discovery for political and economic power and knowledge; and the blurred boundaries between faith and reason in religion, esoterica such as alchemy and astrology, and science. In addition, the large number of women in positions of political power during this period (as rulers in their own name, as regents, as strong wives or mistresses of kings, or as heirs to thrones) affords an exploration of women's roles.
Құрылымы
Алты кітаптың бәрі бірігіп, бір тұтас оқиғаны құрайды, ол хронологиялық тәртіппен баяндалады. Дегенмен, алғашқы екі кітап жеке-жеке роман ретінде оқылса да болады. Үшінші және бесінші романдардың соңы олардың оқиғаларын аяқтамайды, керісінше, олардың тікелей жалғасындағы оқиғаға жол ашады.
The six books, collectively, form a single story, told in chronological order though the first two books can be read as self contained novels. The endings of the third and fifth novels do not resolve their stories but lead directly to the story taken up in their respective sequels.
Даннеттің басқа шығармаларымен байланысы
Дуннетт бұл туындыларды он төрт томдық ірі жұмыстың бір бөлігі деп қарастырды, ал "Николо үйі" сериясы оның екінші бөлігін құрады. Кейін жазылған басқа кітаптар Лаймондтың бұрынғы ғасырдағы ата-аналары туралы айтады және Лаймонд шежірелеріндегі оқиғаларға меңзеп өтеді. Дуннетт оқырмандарға Лаймонд шежірелерінен бастап, содан кейін "Николо үйі" сериясын оқуды кеңес берді. Лаймонд шежірелері сияқты, "Николо үйі" де маңызды кейіпкерлер ретінде көптеген тарихи тұлғаларды қамтиды. Тарихи және ойдан шығарылған кейіпкерлер Лаймонд шежірелеріне қарағанда әртүрлі мамандықтар мен әлеуметтік топтардан алынған. Сериялардың арасында повестволеу тәсілі мен жазу стилінде елеулі айырмашылықтар бар, бұл әрбір серияның басты кейіпкерінің өзгеше жолына байланысты.
Dunnett viewed these works as part of a larger fourteen volume work, with The House of Niccolò series forming the other part. The other books, written afterwards, tell of Lymond's ancestors in the previous century and allude to events in the Lymond Chronicles. Dunnett recommended readers begin with the Lymond Chronicles and then read The House of Niccolò. As with the Lymond Chronicles, The House of Niccolò features a number of historical figures as important characters. Both the historical and fictional characters are taken from a wider variety of occupations and social classes than in the Lymond Chronicles. There are significant differences in narrative approach and writing style between the series, reflecting the different journey taken by the central character in each.
Патшалар ойыны (1961)
Бес жылдық жер аударыдан кейін Лаймонд Шотландияға қайтып келді, шотландтар оны Англияға қарсы жасалған сатқындық және кісі өлтіру айыптарымен қуғындап жатқан күйінде. Лаймонд өзінің әділдігін дәлелдеп, атын ақтау мақсатымен оралды. Оның әулеті, Кроуфордтар, Англия мен Шотландия арасындағы күрделі саяси тартыстарға, соның ішінде ағылшын-шотланд соғыстарына, Шотландияның Франциямен одақтастығына және Шекара аймағындағы шайқастарға қатысты. Роман күрделі жұмбақ ретінде құрылған, ол оқиғаларға толы, жоғары комедия мен драмалық шиеленістермен өріледі. Ричард Кроуфорд, үшінші Култер бароны және Лаймондтың ағасы, сондай-ақ Маргарет Дуглас, Леннокс графинясы – бұрын Лаймондтың жақын достары немесе серіктері болған, бірақ кейін оның өмірлік жауына айналған тұлғалар. Алдау мен екіұштылық, болжамды және нақты, кең таралған. Жұмбақтың бөліктері тек оқиғаның соңында, сот процесінде ашылған жаңалықтар арқылы бірігеді. Романда тарихи тұлғалар да бейнеленген: Скотт әулетінің мүшелері, соның ішінде Букклехтың сэр Уолтер Скотт, оның әйелі Джанет Битон және оның ұлы Кинкурдтың Уильям Скотт, ол Лаймондтың қарақшылар тобындағы екінші тұлғасы; Гиз Мэри, Шотландияның жесір патшайымы және оның кішкентай қызы, Шотландия королевасы Мэри; Дуглас әулетінің мүшелері, соның ішінде Арчибальд Дуглас, 6-шы Ангус графы, оның інісі сэр Джордж Дуглас, оның қызы Маргарет Дуглас, Леннокс графинясы (Генрих VIII-нің немересі) және Маргареттің күйеуі Мэтью Стюарт, Леннокстың 4-ші графы, егер жас Шотландия королевасы Мэри қайтыс болса, шотланд тағына талапкер бола алатын тұлға. Англияның әскери басшылары, "Жорғалау соғысын" жүргізуге жауапты, сэр Уильям Грей және лорд Томас Уортон да маңызды және көбінесе комедиялық рөлдерді ойнайды.
After five years in exile, Lymond has recently returned to Scotland, in defiance of Scottish charges against him for pro English treason and murder. Lymond has returned with the goal of proving his innocence and restoring his name. His family, the Crawfords, have become entangled in the complex politics between England and Scotland, including the Anglo Scottish wars, Scotland's alliance with France, and skirmishes in the Borders region. The novel is constructed as an intricate mystery, punctuated by set pieces of adventure, high comedy, and drama. Characters such as Richard Crawford, third Baron Culter and Lymond's older brother, and Margaret Douglas, Countess of Lennox are one time friends or intimates of Lymond's who become his mortal enemies. Betrayals and double crosses, both potential and actual, abound. The pieces of the mystery only fit together late in the story as revelations at a trial. Historical figures appearing in the novel include members of the Scott clan including Sir Walter Scott of Buccleuch, his wife, Janet Beaton, and his son William Scott of Kincurd, who becomes Lymond's second in command in his band of outlaws; Mary of Guise, the Queen Dowager of Scotland and her young daughter, Mary, Queen of Scots; and members of the Douglas family including Archibald Douglas, 6th Earl of Angus, his brother Sir George Douglas, his daughter Margaret Douglas, Countess of Lennox (niece of Henry VIII), and Margaret's husband Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox, a potential claimant to the Scottish throne if the young Mary, Queen of Scots, died. The English military leaders responsible for prosecuting the war of The Rough Wooing, Sir William Grey and Lord Thomas Wharton, also have prominent, and often comedic, roles.
"Квинздің ойыны" (1964)
Лаймонд француз сарайына тыңшы болып кіру үшін және Шотландия королевасы Мэриді одан әрекеттеніп, өлтіруге ниеттенгендерден қорғау мақсатында жасанды есім қолданады.
Lymond takes on an alias in order to infiltrate the French court and protect the young Mary, Queen of Scots, from her would be assassins.
Қауіпсіз ерлер (1966)
Лаймонд Осман түріктері қоршауға алғанға дейін, Әулие Жоханның госпитальдық шақырылған рыцарьдарының крест жорығы ордені орналасқан Мальта аралына сапар жасайды.
Lymond travels to the Isle of Malta, home to the Crusading Order of Knights Hospitaller of St John, just before the Ottoman Turks lay siege to it.
"Ақ-Шайырдағы" пеш (1969)
Лаймонд өзінің баласы болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін баласын іздеуге шығады және қарсыласы оған қалдырған іздерді қуа Еуропа мен Солтүстік Африканы кезеді. Ол Осман сұлтаны Сүлеймен Шаңқаудың жарқын сарайына жетеді.
Lymond embarks upon a hunt for the child who may or may not be his and crosses Europe and North Africa following the trail of clues an adversary has laid for him. He arrives glittering court of the Ottoman sultan Suleiman the Magnificent.
Сақиналы қамал (1971)
Лаймонд Ресей патшасы Иван Қатыгездің сарайына жетеді.
Lymond arrives at the court of the Russian Tsar Ivan the Terrible.
Шахмат мат (1975)
1557 жылы Лаймонд пен Севиньи Францияда қайтадан Англияға қарсы әскер басқарып тұр. Осы уақытта, Шотландия королевасы Мэри француз дофинымен үйленуге дайындалып жатыр.
In 1557, Lymond and Sevigny are once again in France, leading an army against England. Meanwhile, Mary, Queen of Scots, prepares to marry the French Dauphin.