Кіріспе

1876 жылы жазылған Стефан Малларме өлеңі

"Фауның түстен кейінгі уақыты" (немесе "L'après midi d'un faune") – француз жазушысы Стефан Малларменің өлеңі. Ол түстен кейін оянған фаунның құштарлық сезімдерін және таңертеңгі нимфалармен болған кездесулерін арман сияқты монолог түрінде суреттейді. Бұл Малларменің ең белгілі туындысы және француз әдебиетіндегі символизмнің маңызды ескерткіші. Поль Валери оны француз әдебиетіндегі ең ұлы өлең деп есептейді.

Тарих

Поэманың бастапқы нұсқалары, бастапқыда Le Faune, intermède héroique деп аталған, 1865 (поэма туралы алғашқы мәлімет Малармедің 1865 жылғы маусымда Анри Казалиске жазған хатында кездеседі) және 1867 жылдар аралығында жазылды. Маларме алғашқы мәтінін 1867 жылы Théâtre Français театрына ұсынды, бірақ ол қабылданбады. Он жылдан кейін, «Импровизация д’ун Фауна» деген атаумен туындысы тағы да қабылданбады, бұл жолы бұрын Малармедің шығармаларын Parnasse contemporain басылымында жариялаған Альфонс Лемер баспагерінен бас тартты. Маларме Лемерден кетіп, өзінің бизнесін кеңейтуді көздеген, негізінен медициналық кітаптарды шығаратын редактор, баспагер және кітап сатушы Альфонс Дереннеге жолығып, келісімге келді. Соңғы мәтін 1876 жылы (поэзияда 1876 жыл) Деренне баспасынан L'après midi d'un faune деген атаумен жарық көрді. Басылымға арналған түсіндірмелерді Малармедің көп жылдық досы Эдуард Мане жасады. Ақшаны үнемдеу үшін ол төрт ағаштан ойылған безендіру элементтерін қара түспен басып, содан кейін Мане өзі оларды қолмен қызғылт түске бояды. Маларменің поэмасы көптеген музыкалық туындыларға шабыт берді, олардың ең танымалсы – Клод Дебюссидің «Прелюд түстен кейінгі фаунға» (Prélude à l'après midi d'un faune). Маларме поэзиясынан тақырып алып, шабыттанған басқа композиторлардың ішінде Морис Равелдің «Тройс поэмы де Маларме» (1913), Дариус Мийоның «Шансонс бас де Стефан Маларме» (1917) және Пьер Булездің «Пли selon pli» (1957–62) соло сопрано және оркестрге арналған сазды туындылары бар. Поэма Васлав Нижинскийдің (1912), Джером Роббинстің (1953) және Тим Руштонның (2006) «Фаунның түстен кейінгі сағаты» балеттеріне де негіз болды. Дебюссидің оркестрлік туындысы мен Нижинскийдің балеті өнердегі модернизмнің дамуында маңызды рөл атқарды.