Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаграчари – Бангладештің оңтүстік-шығысындағы Читтагонг облысындағы аудан. Ол Читтагонг таулы аймағының құрамына кіреді.
Khagrachari is a district in the Chittagong Division of Southeastern Bangladesh. It is a part of the Chittagong Hill Tracts region.
Тарих
1760 жылы Британдық Шығыс Үндістан компаниясының бақылауына дейін Читтагонг таулы аймағы әр түрлі кезеңдерде Трипура мемлекетінің, Аракан және Сұлтандықтардың билігінде болды. 1760 жылы Читтагонг таулы аймағына билік еткенімен, британдықтардың тек номиналды салық жинаудан басқа билігі болған жоқ. 1860 жылға дейін осы аймақтың ішкі басқаруын екі патша немесе басшы жүргізіп келді. 1860 жылы қазіргі Хаграчари ауданында Трипура халқы қоныстанған тағы бір округ құрылды. Осы округтің басшысы немесе раджасы азшылықтағы Марма халқынан сайланды. Округ Трипура диалектісімен Мун округі деп аталды, бірақ кейіннен «Мун диалектісі» өзгеретін болып, Моң округі деп қайта аталды. 1900 жылы британдықтар Читтагонг таулы аймағының халқының мәдениеті мен тілін мойындап, оларға тәуелсіз мәртебе берді. Алайда, Үндістанның бөлінуі кезінде бұл мәртебе жойылып, Пәкістан басқаратын Шығыс Бенгалияның бір бөлігіне айналды. Бұл бөлімше Рамгарх деп аталды, ал оның бас кеңсесі Хаграчарида орналасты. 1983 жылы аудан деңгейіне (зила) көтерілді. Аудандық бас кеңсе «Ченги» ағысының (жергілікті тілде – «Чхара») жағасында орналасқан, ол «Каткин» (жергілікті тілде – «Хагра») өсімдіктеріне толы. Ауданның аты аталған екі сөзден – «Хагра» мен «Чхарадан» шыққан болуы мүмкін. Хаграчари жергілікті басқару кеңесі 1989 жылғы 6 наурызда Хаграчари төбелі ауданының барлық тұрғындарының саяси, әлеуметтік, мәдени, білім беру және экономикалық құқықтарын қорғау және олардың әлеуметтік-экономикалық дамуын жеделдету мақсатында құрылды. «Бейбіт келісім» бойынша, 1998 жылғы 10-заңмен бұл кеңес «Хаграчари төбелі аудандық кеңесі» (KHDC) болып қайта аталды. Қазіргі таңда бұл кеңес ауданның әкімшілік және даму қызметтерінің негізгі орталығы болып саналады.
The Chittagong Hill Tracts was under the reign of the Tripura State, the Arakans & the Sultans in different times before it came under the control of the British East India Company in 1760. Although the British got the authority of the Chittagong Hill Tracts in 1760, they had no authority besides collecting nominal taxes. Until 1860, two kings or chiefs governed the internal administration of this region. In 1860, another circle was formed in present Khagrachari zila, inhabited by the Tripura population. The chief or the Raja of this circle was selected from the minority Marma population. The circle was named after the Tripura dialect the Mun Circle, but later, the 'Mun dialect', was changed and renamed as Mong Circle. In 1900 the British offered independent status to Chittagong Hill Tracts recognizing the culture and language of the hill tracts population. But during the Partition of India, this status was abolished and became part of East Bengal, ruled under Pakistan. Then, the name of this subdivision was Ramgarh with its headquarters at Khagrachari. It was upgraded to zila in 1983. The zila headquarters is located on the bank of the 'Chengi' stream (meaning Chhara in local language) which was full of Catkin plants (meaning Khagra in local language). It is believed that the zila might have derived its name from the above two words 'Khagra' and 'Chhara'. Khagrachari Local Govt. Council was established on 6 March 1989 to uphold the political, social, cultural, educational and economic right and to expedite the process of socio economic development of all residents of Khagrachari Hill District. According to 'Peace Accord' this council was renamed as “Khagrachari Hill District Council (KHDC)” by the Act 10 of 1998. Now this council has been regarded as the main focal point of administration as well as development activities of the district.
География
Хаграчари – төбелі аймақ. Солтүстік және батыс жағынан Үндістанның Трипура штатымен, шығыс жағынан Ранамати ауданымен, ал оңтүстік-батыс жағынан Читтагонг ауданымен шектеседі. Атақты таулар: Голамун, Чотто Панчари, Карми Мура, Лутибан, Курадия, Бханга Мура, Жописил. Онда үш өзен бар: Ченги, Фени және Майни. Ченги – Хаграчаридегі ең ұзын өзен. Ауданды мекендейтін негізгі этникалық топтар – трипурилер, чакмалар, бенгалдар және мармалар.
Khagrachari is a hilly area. It is bounded by Tripura state of India on the north and west, Rangamati district to the east and Chittagong District to the southwest. Notable hill ranges are Golamoon, Chotto Panchari, Karmi Mura, Lutiban, Kuradia, Bhanga Mura, Jopisil. It has three rivers, namely Chengi, Feni and Maini. Chengi is the longest river in Khagrahhari. The main ethnic groups living in the district are Tripuris, Chakmas, Bengalis and Marmas.
Демография
Бангладештің 2022 жылғы халық санағына сәйкес, Хаграчхари ауданында 169 526 үй шаруашылығы және 714 119 адам тұрады, олардың 41,7%-ы қалалық жерлерде өмір сүреді. Халық тығыздығы шаршы километрге 260 адамды құрайды. 7 жастан асқандар арасындағы сауаттылық деңгейі 71,7%-ды көрсетті, ал жалпыұлттық орташа көрсеткіш 74,7% болды. 2011 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша, ауданда 316 987 (51,63%) жергілікті тұрғын бар. Трипури (Трипура), Рахайн, Чакма, Марма және Танчангья сияқты этникалық қауымдар осы ауданға жатады.
According to the 2022 Census of Bangladesh, Khagrachhari District had 169,526 households and a population of 714,119, 41.7% of whom lived in urban areas. The population density was 260 people per km2. The literacy rate (age 7 and over) was 71.7%, compared to the national average of 74.7%. As per the 2011 Census, there were a total of 316,987 (51.63%) indigenous people in the district. Indigenous communities such as Tripuri (Tripura), Rakhaine, Chakma, Marma and Tanchangya belong to this zilla.