Кіріспе

The Beatles тобының 1967 жылғы "The Fool on the Hill" әні – ағылшын рок тобы The Beatles-тің 1967 жылғы EP және "Magical Mystery Tour" альбомындағы ән. Оны Пол Маккартни жазған және орындаған, авторлық құқығы Леннон-Маккартни серіктестігіне тиесілі. Әннің мәтіні атауымен байланысты "ақымақ" бейнесін, басқалар түсінбеген, бірақ іштей дана болған жалғыз адамды суреттейді. Маккартни әннің идеясы голландтық "The Fool" дизайн тобынан, олар өздерінің атын сол аттас таро картасынан алған, сондай-ақ мүмкін Махариши Махеш Йогиден шабыттанғанын айтты. "Magical Mystery Tour" телефильміндегі әннің бөлігі фильмнің қалған бөлігінен бөлек, ал басқа Beatles мүшелерінен жасырын түрде түсірілді. Маккартни кәсіби оператормен бірге Франциядағы Ницца қаласының жанындағы көріністі түсірді. 1968 жылы Sérgio Mendes & Brasil '66 әннің кавер нұсқасын жазды, ол АҚШ-та топ ондыққа енді. 1970 жылдардың соңына қарай "The Fool on the Hill" Маккартнидің ең көп жазылған балладаларының біріне айналды. Әннің жеке демо нұсқасы және студиялық жазбасы The Beatles-тің 1996 жылғы "Anthology 2" жинақ альбомына қосылды.

Басты бет / Ән мәтіні

Әннің мәтіні атауымен сәйкес келетін "Ақымақ" бейнесін, басқалар түсінбеген, бірақ іштей дана болған жалғыз адамды сипаттайды. Пол Маккартни өзінің "Көп жылдар өткен соң" атты өмірбаянында, 1967 жылы Beatles тобының сүйікті дизайнерлері болған голландтық Fool дизайн тобынан алғашқы шабыттанғанын айтады. Олар өздерінің атын сол аттас Tarot картасынан алған екен. Маккартнидің сөзіне қарағанда, ән мүмкін Beatles тобының медитация ұстазы Махариши Махеш Йоги сияқты тұлғаға қатысты: "Fool on the Hill" менікі еді және мен Махариши сияқты біреу туралы жаздым деп ойлаймын. Оны сынаушылар ақымақ деп атады. Оның күлкісі оны жеңіл ойлатуға себеп болды. Мен осындай төбедегі ақымақ, үңгірдегі гуру бейнесіне қызығушылық таныттым. Мен Ливерпульдегі әкемнің үйіндегі пианинода D6 аккордын ойнап, "Fool on the Hill" әнін құрадым. Алистер Тейлор өзінің "Yesterday" кітабында, Primrose Hill төбесінде серуендеген кезде, оның және Маккартнидің жанына түсініксізден пайда болған, ал кейін Маккартни мен Тейлор Құдайдың бар-жоқтығы туралы әңгімелескеннен кейін қайтадан жоғалып кеткен адам туралы құпия оқиғаны баяндайды. Тейлордың айтуынша, осы оқиға Маккартниді "The Fool on the Hill" әнін жазуға итермелеген. Маккартни 1967 жылдың наурыз айында "With a Little Help from My Friends" әнін жазу кезінде Джон Леннонға осы әнді орындап берді. Осы кезде әннің мелодиясы дайын болған, бірақ мәтіні қыркүйекке дейін толыққан жоқ. Леннон оған оны жазып қоюды ұсынды, бірақ Маккартни оның қажеті жоқ екенін, себебі ол оны ұмытпайтынына сенімді болды. 1980 жылы Playboy журналына берген сұхбатында Леннон: "Міне, Пол. Тағы бір жақсы мәтін. Оның толыққанды әндер жаза алатынын көрсетеді" деді.

Құрамы

Ән ре мажор мен ре минордың "Түн мен күн" әніндегі Коул Портердің до минор мен до мажор алмасуына ұқсас ауысуларын қамтиды. Ырғақтар мажор тональдылығында, ал припев параллель минорға өтеді, бұл әннің атауынан туындаған жағдайдағы шатасуды көрсетеді. Иан Макдональдтың айтуынша, параллель минор тональдылығына ауысу "күннің бұлттың артына батуын әдеби және бейнелі мағынада жеткізеді". "Nobody wants to know him" сөздерімен Em7 акордымен басталатын ре мажор тональдылығы, "but the fool" сөздерімен Dm тональдылығына ауысқанға дейін ii7–V7–I6–vi7–ii7–V7 прогрессиясы арқылы өтеді. Музыктанушы Доминик Педлердің сөзіне сәйкес, тағы бір ерекшелік – Dm бөлімінде "күн" сөзіне (Dm5 акордымен) минорлық алтыншы (B) мелодиялық нотасы, ал "дүние" сөзіне (Dm акордымен) мажорлық тоғызыншы (E мелодиялық нотасы) қолданылуы.

Жазу

The Beatles "The Fool on the Hill" әнін Magical Mystery Tour киножобасы үшін жазды. Бұл топтың менеджері Брайан Эпштейннің қайтысынан кейінгі алғашқы жобасы болды; жарнамашы Тони Барроудың айтуынша, Маккартни фильмді "The Beatles киноөндірушісі" ретінде "карьерасының толыққанды жаңа кезеңін" құруды жоспарлаған. Маккартни әннің жеке демо-жазбасын алғаш рет 1967 жылдың 6 қыркүйегінде жазды. Бұл нұсқа кейін Anthology 2 жинағында жарық көрді. Нақты жазу 25 қыркүйекте басталды, ал 26 қыркүйекте The Beatles көптеген қосымша жазбалар жасады. Марк Льюисон 26 қыркүйектегі нұсқаны "дегенге жуық қайта жазу" деп айтты. 25 қыркүйектегі нұсқа – естілеріне қарағанда баяу, ауырлау және вокалы сәл өзгеше – Anthology 2-ге де қосылды. 27 қыркүйекте тағы бір сессиядан кейін, онда Маккартни тағы бір вокал қосты, ән 20 қазанда флейталар қосылғанға дейін бір ай бойы аяқталмай тұрды. Жазуда әннің соңына қарай естілетін, құс сияқты дыбыстардың магнитофондық тізбегі бар, ол "Tomorrow Never Knows" әніндегі шағалаайлардың әсерін еске түсіреді.

Сиқырлы құпия тур фильмі

Алистер Тейлордың айтуынша, Маккартни қазан айының соңында "көрінбей қалған", ал ол қайтқаннан кейін ғана қалғандары "Бұл төбедегі ақымақ" үшін Францияға түсірілімге барғанын білді. Клипте Маккартни ойшаң күйде және төбеде шаттана жүргенін көрсетеді. Ол "мұның бәрін өзі ойлап тапқанын" және Дьюарға берген тапсырмалары: "Сол жаққа бар: Мен билегім келеді. Осы тастан мына тасқа дейін билейік. Күннің шығуын көптеп түсіріңдер". Автор Филип Норманның пікірінше, "Magical Mystery Tour" фильмінің музыкалық бөлігінен басқа бөлімдері әсерсіз болғанымен, телефильмнің "поп-видео сериясы" Леннон, Маккартни және Харрисонның "үш жылдам дамып келе жатқан жеке таланттары арқылы саяхат" ретінде сәтті аяқталды. Оның сөзіне қарағанда, Маккартнидің "шамамен "Yesterday" сияқты болашақ хитке айналатын" әніндегі әнші "Прованстың тау беткейінде, үлкен қоңыр көздерімен және жоғары көтерілген пальтосымен" бейнеленген. Жазушы Джонатан Гулд бұл көріністі "Паулдың төбеде ақымақ рөлін ойнап, ақымақты сән жарнамасындағы модельдей көрсеткенін" деп сипаттайды.

Шығару

"The Fool on the Hill" және телефильмдегі тағы бес ән екі дискілік EP жинағы ретінде шығарылды, бірақ АҚШ-та Capitol Records 1967 жылғы Beatles-тың альбомға енбеген сингл тректерін қосып, LP шығаруды жөн көрді. Capitol 1967 жылдың 27 қарашасында, ал Parlophone 8 желтоқсанда EP шығарды. "The Fool on the Hill" EP-нің үшінші жағындағы алғашқы ән болды. LP-де ол "Magical Mystery Tour" әнінен кейін бірінші жақтың екінші трегі ретінде орналастырылды. "Magical Mystery Tour" фильміндегі осы әннің бөлігі монтаждау кезінде ең қиынға соқты, себебі Маккартни мен Дьюар клаппербордты пайдаланбаған. Фильм Ұлыбританияда BBC1 арнасында 26 желтоқсанда көрсетілді, бірақ түсті емес, қара-ақ түспен. Бұл Beatles тобының алғашқы сынға ұшыраған жұмысы болды. Жағымсыз пікірлердің нәтижесінде АҚШ-тағы телеарналар фильмді көрсетуден бас тартты. Браун оның сәтсіздігіне Маккартниді кінәлады. Браунның сөзінше, басшылық қызметкерлері үшін өткізілген жеке көрсетілімде реакция "бір ауыздан – қорқынышты" болды, бірақ Маккартни фильмге жылы қабылдануға сенімді болды және Браунның жобаны тоқтату және топты ұяттан сақтау туралы кеңесін елемеді. "Many Years from Now" кітабында Маккартни Леннонның "I Am the Walrus" әнін "Magical Mystery Tour" үшін негіз ретінде келтіреді және "The Fool on the Hill" эпизодын фильмнің тағы бір артықшылығы ретінде атап көрсетеді. 1973 жылы, Beatles тобы тарағаннан кейін үш жыл өткен соң, "The Fool on the Hill" әні топтың 1967–1970 жылдардағы жинақ альбомына енді. Ән 2010 жылы Jay Roach-тың "Dinner for Schmucks" фильмінің титрлерінде ойнатылды, бұл Beatles әнінің көркем фильмде пайдалануға лицензияланған сирек мысалы. Сол кездегі хабарлар Paramount/DreamWorks ән үшін 1,5 миллион доллар төлегенін мәлімдеді, бірақ Paramount кейін бұл сома 1 миллион доллардан кем екенін айтты. 2011 жылы "The Fool on the Hill" әнінің жаңа миксі Beatles-тың 2006 жылғы "Love" альбомын жүктеу кезінде iTunes-та эксклюзивті бонус трек ретінде шығарылды.

Сыни қабылдау

Фильмнен өзгеше, Magical Mystery Tour EP және альбомы сыншылар тарапынан жақсы қабылданды. Melody Maker журналының Боб Доубарн бұл EP-ді «әлемдегі ешбір поп-тобының бірегейлігі мен халыққа ұнайтын жағын үйлестіре алмайтын алты трек» деп сипаттады. Ол «The Fool on the Hill» әнін алғаш тыңдағаннан бастап ұнады, оны «Битлздің әдеттегі лирикалық балладасы» деп атап, «тамаша синглдің A жағы» болатынын айтты. Saturday Review журналында Майк Джан әнді Битлздің «инду философиясын және оны күнделікті өмірге қалай қолданғанын» альбомда сәтті көрсеткенінің мысалы ретінде атады, бұл жағдайда «дүниеге бей-жай қарап, медитация жасайтын, ойшыл йогин» бейнесін көрсетеді. The New York Times газетінің Ричард Голдштейн бұл саундтрек Sgt. Pepper-ден гөрі Битлздің нағыз рок құндылықтарынан алыстағанын және студиялық өнеркәсіп пен мотивтерге тым көп сүйенгенін көрсеткенін айтты, сондықтан «The Fool On The Hill» кейіпкері әлемнің айналып жатқанын көргенде, «біз басымызды айналдыратын ырғақтардың арасында жұмсақ айналып кетеміз». Ол әнді «әдемі ұнатуға оңай» деп тапты, әуені «альбомдағы ең әсерлі нәрсе» деп бағалады және былай қорытындылады: «Ақымақ – көріп тұрған тақырып. Бірақ клишелерді әдемі түрде берудің де жолдары бар, және бұл солардың бірі». HiFi/Stereo Review журналында Рекс Рид LP-ге жасаған өте жағымсыз шолуында «The Fool on the Hill» әнін «дискідегі тек бір ән бұрмаланбағандықтан, мәтінін түсінуге болады» деп сипаттады және жазбадағы флейталарға риза болды. Битлзді «жаман ойын-сауықшылар және дыбыссыз музыканттар» деп есептеп, ол ән «ән айта алатын адамдарға ұнады, сонда маған да ұнайтын болар» деп қосты. 1968 жылдың мамырында Esquire журналына жазған Роберт Кристагау әннің «Саймон мен Гарфункелдің жанкүйерлері мен трансценденталды медитация жасайтындардың сүйіктісі болу белгілерін көрсетіп тұрғанын, олар оған лайық» деді. Ол бұл әнді «Битлздің ең нашар әні болуы мүмкін» деп атады. Кристагау Маккартнидің «қазір жақсырақ білуі керек» екенін айтты, бірақ жаңа материалды Magical Mystery Tour телефильмімен байланысты тыңдау керек екенін мойындады. Сол жылдың шілдесінде Rolling Stone журналында жарияланған «Rock and Art» мақаласында Джон Ландау рок-н-ролл музыкасының негізгі құндылықтары көркемдік эстетикаға жоғалып кеткенін, бұл тенденция Битлздің соңғы жұмыстарында айқын көрінетінін айтты. Ол әннің «олардың бұрынғы өзін толыққанды жоққа шығаратынын» және «алғашқы Битлздің жоқ етуге тырысқан барлық қасиеттерін қамтитынын» айтты: «ол ізгі, сырттай өзімшіл, әзілсіз және мүлдем физикалық емес». NME сыншылары Рой Карр мен Тони Тайлер әнді «тамаша» деп сипаттап, оны «I Am the Walrus» әнімен бірге Magical Mystery Tour саундтрегінің «ең керемет тректері» деп атады. Nicholas Schaffner өзінің The Beatles Forever кітабында осы тректерді «ең әсерлі Битлз әндерінің екеуі» деп атады. Ол «The Fool on the Hill» әнін Маккартнидің «ең тартымды, әмбебап» балладаларының бірі деп атады, лирикасы ертегілер арқылы, монархтардың өздерінің шуағын білімді кеңеске қарағанда бағалайтындығы туралы әңгімелер арқылы және Достоевскийдің танымал «Идиот» романындағы әдеби тақырыпты поп-музыкаға сәтті көшіргенін айтты. Боб Воффинден фильм жобасы Эпштейннің қайтысынан кейін Маккартнидің талабы бойынша тым тез басталып кеткенін, ал Маккартнидің дұрыс емес басшылығы «The Fool on the Hill» әніне жасаған «өте нарциссикалық» бейнеленуінде де көрінетінін айтты. Тим Райли Шекспирдің туындыларындағы ақымақтардың өткір түсініктерінен айырмашылығын, әннің мәтіні тыңдаушыға «ешнәрсеге үйретпейді, тек жүрекке тиеді» деп жазады. Райли: «Бұл әннің мүмкіндіктері оның мазмұнынан асып түседі, бұл «Мишельден» кейінгі Битлздің ең лайықсыз стандарты». Иан Макдональд мелодияны «шынайы әсерлі» деп бағалап, лириканың «өзін ешқашан жасамай, бірнеше түрлі түсіндірулерге ашық бола отырып, сезімді жасырады» дейді. Ол әнді «уақыт пен асығыс тоқтаған жерде әлемнің үстінде бейбіт тұрған, әуеге толы туынды» деп сипаттайды және оның «уақытсыз қызығушылығы балалық даналық пен дүниелік емес парадоксалды ауазында» жатыр дейді. Rough Guides журналына жазған Крис Ингем «The Fool on the Hill» әнін Битлздің «керекті» әндерінің қатарына қосты. Ол әуенді «бауралайтын» деп атайды және былай қосты: «Бұл шығарманың қуанышының бір бөлігі – әуеннің өте жақсы бағаланған екіжақтылығы, оның әдемі кеңдігімен бірге (барлық флейталар, диктофондар, бас гармоникасы және барабандардың сыбырлаған щеткалары) тыңдаушының қиялына көптеген жағымсыз мағыналарды әкеледі». 2012 жылы «The Fool on the Hill» әні New York-тың Q104.3 радиостанциясы бойынша барлық уақыттың ең жақсы классикалық рок әндерінің 420-шы орнында тұрды. 2006 жылы Mojo журналы оны «The 101 Greatest Beatles Songs» тізімінде 71-ші орынға қойды. 2018 жылы Time Out London журналының музыкалық редакторы оны Битлздің ең жақсы әндерінің тізімінде 34-ші орынға қойды.

Маккартнидің тікелей концерттері

"The Beatles" тобы "The Fool on the Hill" әнін шығарған кезде концерттік өнер көрсетуін тоқтатқан болатын. Маккартни оны өзінің және Wings тобының 1975–76 жылғы әлемдік турнесінің репертуарына қосуды ойластырды – Wings тобымен Beatles әндерін орындауға ол алғаш рет келіскен кез еді, бірақ содан бас тартты. Wings тобы оны 1979 жылы Ұлыбритания бойынша өткен турнесінде орындады. Маккартни "The Fool on the Hill" әнін 1989–1990 жылдарғы әлемдік турнесіне қосты. Beatles тобының өзінің өткеніне қайта оралуға ниеттенген ол, 1960-шы жылдарда ән жазу үшін қолданған түрлі түсті фортепианода орындады; ол аспапты "Сиқырлы фортепиано" деп таныстырды. Оның орындауында Мартин Лютер Кингтің "Менің арманым бар" сөзінен үзінділер қолданылды. Әлемдік турнесінің соңғы күні өткен баспасөз конференциясында Маккартни бұл әннің "дұрыс жауабы бар, бірақ адамдар оны қысымға ұшырататын адам" туралы екенін айтты. 1990 жылғы 13 қаңтарда Лондонның Уэмбли аренасында өткен Маккартни концертінен тікелей жазба Tripping the Live Fantastic альбомына енгізілді. Ән 2001–2002 жылдарғы Маккартнидің турнелерінде қайта ойнатылды, ал тағы бір тікелей жазба Back in the U.S. альбомында пайда болды.