Кіріспе

1966 жылғы The Beatles әні

"She Said She Said" – ағылшын рок-тобы The Beatles-тің 1966 жылғы "Revolver" альбомынан шыққан ән. Джон Леннон, Джордж Харрисонның көмегімен жазған, авторлығы Леннон–Маккартниге жатқызылған. Леннон бұл әнді "қышқыл" ән деп сипаттаған, оның мәтіні 1965 жылдың тамызында The Beatles және The Byrds мүшелерімен LSD саяхатында болған актер Питер Фонданың сөздерінен шабыттанған. "She Said She Said" "Revolver" альбомы үшін жазылған соңғы ән болды. Әннің музыкалық аранжировкасы туралы дау-жанжалдың салдарынан Пол Маккартни ән жазылып жатқанда студиядан шығып кетті.

Құрамы

Леннон "She Said She Said" әнін 1966 жылдың наурыз айында, Beatles тобы "Revolver" әнін жазбаға түсірмес бұрын жұмысын бастады. Ол сол кезде үйде жасаған жазбаларында әнді "He Said" деп атап, акустикалық гитарада орындаған. Леннонның айтуынша, Фондамен болған эпизод оның естелігінде қалды және әнді жазғанда "Мен оны 'ол' дегеннен 'ол' деп өзгерттім". Харрисон Леннонға әнді құрастыруға көмектескенін еске алды, ол "бірнеше" бөлек үзінділерден тұрды. Харрисон бұл процесті "нағыз біріктіру" деп сипаттады. 2017 жылы жарық көрген "Кім Beatles әндерін жазды?" кітабының авторы Тодд Комптон Леннон мен Харрисонды әннің нағыз авторлары деп атады. "She Said She Said" B Mixolydian тоналысында, үш аккордқа негізделген: B (I), A (VII) және E (IV). Көпір бөлімдерінде F minor (v) аккорды арқылы негізгі орталық E major-ға ауысады, бұл Beatles бұрын "From Me to You" және "I Want to Hold Your Hand" әндерінде субдоминантаға өту үшін қолданған аккорд. Кодада вокалдық партияларда канондық имитация бар, бұл Харрисонның гитаралық стиліндегі бастапқы идеяның дамуы. Леннонның Hammond organ партиясы бір ғана нотадан тұрады – B flat тоны тұтас ұсталып, бірте-бірте күшейіп, әлсірейді. Трекке Харрисонның үнді стиліндегі "Love You To" композициясымен Beatles шығармаларына енгізген музыкалық тәсілінің нәтижесінде метрдің өзгеруі қосылған. "She Said She Said" әнінде 3/4 және 4/4 өлшемдері қолданылады, "Жоқ, жоқ, жоқ, сіз жаңылысыпсыз" деген жолға 3/4-ке ауысып, "Мен айттым" деген жолға қайта оралады. Ортаңғы бөлік Леннон бұрын жазған ән үзіндісінен тұрады. Харрисонның ұсынысымен Леннон осы үзіндіні "She Said She Said" әнінің ортасына енгізді. Бұл бөлімде Леннонның ән мәтінінің тақырыбы ЛСД-мен байланысты эпизодты еске алудан балалық шаққа саяхатқа айналады, өйткені Леннон айтады: "Мен бала кезімде бәрі жақсы болды / Бәрі жақсы болды". Музыктанушы Уолтер Эверетттің сөзіне қарағанда, бұл абстракция Леннонның "ешқашан дүниеге келмегенім сияқты" сезімнен құтылуға тырысуы, ал 3/4 өлшеміне ауысу лирикалық фокус уақытқа кері қайтуына сәйкес келеді. Музыктанушы Алан Поллак Beatles шығармаларына тән әннің эксперименталдық ерекшеліктері – ырғақ, метр, мәтін және жазбадағы дыбыс өңдеуі – топтың таныс музыкалық формаға адалуымен үйлеседі деп түсіндіреді. Бұл жағдайда, құрылымы екі куплеттен, бір куплетпен бөлінген екі көпірден, содан кейін соңғы куплеттен және аутродан (немесе кодадан) тұрады. "She Said She Said" әні туралы музыкалық сыншы Тим Райли "бастапқы құштарлық" сезімін беретінін, бұл лирикаға "күрделілік" сыйлап, сөйлеуші "жетіспеушілік", "құрасыздық" және "қатты қорқыныш" сезімдерімен күреседі деп жазады. Райлидің пікірінше, тректің "күші сезіледі" және "музыка [Леннонның] жан дүниесімен тікелей байланысты"; ол "Леннонның ауырсынуының түбінде – толыққанды тастап кету сезімі" жатыр дейді, бұл тақырып әнші 1966 жылдың соңында "Strawberry Fields Forever" әнінде қайта оралады.

Жазу

"She Said She Said" Revolver сессияларында жазылған соңғы трек болды. Бұл Леннонның "I'm Only Sleeping" әнінен кейін шамамен екі айдан бері топқа ұсынған алғашқы композициясы еді. Леннонның өнімділігі төмен болғандықтан, Харрисонға үшінші әнін, "I Want to Tell You" әнін Beatles альбомына қосуға сирек мүмкіндік туды. Сессия 1966 жылдың 21 маусымында өтті, Beatles тобының 1966 жылғы әлемдік турнесінің бірінші кезеңін бастау үшін Батыс Германияға аттануға екі күн қалғанда. Жазу мен репетицияға тоғыз сағат уақыт кетті, соның ішінде овердабтар да болды, бұл Revolver альбомында бір сеанста жазылған жалғыз ән болды. Келесі ремикс сессиясынан кейін Beatles тобының продюсері Джордж Мартин: "Жарайды, жігіттер, мен демалып жатайын", - деді. Төрт Beatles арасындағы шығармашылық ынтымақтастық Revolver кезеңінде ең жоғары деңгейге жетті. Дегенмен, Маккартнидің ЛСД-ді сынап көруден бас тартуына байланысты Маккартни мен Леннон, Харрисон мен Старр арасында философиялық келіспеушілік сақталды. Сондай-ақ, Харрисон мен Леннон оны сананың жоғары деңгейіне жетудің баламалы жолы ретінде қарастырған трансценденталды медитациямен толыққанды айналысуға оның құлықсыздығы да болды. Маккартни "She Said She Said" әнінің бастапқы нұсқасына қатысты, бірақ аяқталған жазбаға үлес қоспады. Ол былай деп еске алады: "Бізде дау болды деп ойлаймын, мен: "Ой, сеніңе келмейді!" дедім, олар: "Жарайды, жасаймыз", - деді. Менің ойымша, Джордж бас гитарада ойнады". Харрисон "Paperback Writer" әнін жазу кезінде Revolver сессияларында бұрын қолданған Burns бас гитарасын ойнады. Харрисон сонымен қатар әннің дыбысына үнділік элементтерді қосып, Райлидің "сырттан бағытталған, бірақ іштен ашулы" деп сипаттаған кіріспе бөлігін орындады. Кейс жазбаны "The Who немесе The Yardbirds сияқты агрессивті гитара мен барабандардың металл спиралі" деп сипаттады. Маккартнидің өмірбаянын жазған Барри Майлздың айтуынша, сессия журналында Харрисонның бас гитарада ойнағанын көрсететін ешқандай мәлімет жоқ, сондықтан Маккартнидің мәлімдемесімен келіспеушілік бар. Кейбір авторлар Маккартни Старрдың барабандарымен бірге бас тректі жазғанын айтады. Бірақ 2012 жылы жарық көрген Revolver альбомын жасау туралы кітабында Роберт Родригес әннің стерео-миксінде бас және барабандар бөлек каналдарда екенін, яғни екі салым бір тректе жазылмағанын атап өтті. Сондай-ақ, бас гитара бөлігі Маккартнидің ойнау стилінен немесе дыбысынан ешқандай ұқсастық таба алмайды. Ол сессия журналындағы мәліметтердің қате болуы мүмкін екенін және Харрисонның "She Said She Said" әніндегі бас гитарашы рөлі "дәл анықталғанын" қорытындылады. 2022 жылғы Revolver: Special Edition альбомына жазған түсіндірмесінде архивист Кевин Хаулетт: "Полдың бас гитара мен барабандарды қамтитын бастапқы ырғақты тректе естілгеніне сенімдімін" деді. Оның орнына ол дау овердаб процесі кезінде әннің аранжировкасы туралы келіспеушілікке байланысты болғанын болжайды, сонымен қатар сессияның жазба парағында әннің таспасынан толығымен жойылған фортепианоның да қолданылғанын көрсетеді. Альбомның көп бөлігі сияқты, бұл ән де топтың жас немесе прогрессивті емес жанкүйерлерін қызықтырмады. Әлеуметтік зерттеуші Кенди Леонардтың айтуынша: "Екі жарым минут бойы олар Джонның өте маңызды, бірақ түсініксіз болып көрінген бір нәрсе туралы құмарлықпен айтқан сөздерін естіді. Гитараның эхосы әңгімеге толыққанды қатысады. Жанкүйерлер қыңыр болды". Бұл ән қышқыл рок стилінің ерте үлгісі болды. Әнді американдық композитор және дирижер Леонард Бернштейн жоғары бағалады. 1967 жылы көрсетілген Inside Pop: The Rock Revolution телебағдарламасында ол оны "тамаша ән" деп сипаттап, Beatles тобының музыкалық құрылғыларын көрсететін уақыт белгісінің өзгеруін көрсетті. Старрдың "She Said She Said" әніндегі барабан ойнауы оның ең жақсы орындарының бірі саналады. Автор және сыншы Ян Макдональд барабан ойнауды "[Старрдың] басқа шедеврлері, мысалы 'Rain' әнінен де техникалық жағынан жақсы" деп бағалады. 1988 жылы Леннонның әнді дамытуының үйдегі жазбалары Westwood One радиошоуындағы The Lost Lennon Tapes бағдарламасында көрсетілді. 1970 жылдың қаңтарында Леннонның екінші әйелі Йоко Ононың бұрынғы күйеуі Тони Коксқа берген осы жазбалардың 25 минуттық кассетасы 2002 жылдың сәуір айында Лондондағы Christie's аукционында сатылды. "She Said She Said" әні Beatles тобының 2012 жылғы iTunes жинағына енді. Tomorrow Never Knows, бұл топтың веб-сайтында "Beatles тобының ең ықпалды рок әндерінің" жинағы деп сипатталды. Оны келесі топтар орындады: Lone Star, Ween, The Black Keys, Matthew Sweet, Gov't Mule, The Feelies, Tom Newman, The Chords, Snake River Conspiracy, Mark Mulcahy, The Walking Seeds және Yeah Yeah Noh. 2018 жылы Time Out London журналының музыкалық бөлімі "She Said She Said" әнін ең жақсы Beatles әндерінің тізімінде 19-орынға қойды.