Кіріспе

Франктердің ақсүйек әулеті

Шығу тегі

Отбасылық дәстүрге сәйкес, Велфтердің тегі скирлік князь Эдекоға (өл. 469), Атилла ханның сенімді адамына және оның ұлы Одоакрға, Италияның 476 жылдан бастап патшасына дейін жетеді. Дегенмен, ертедегі ата-бабасы франк дворяны Рутард (790 жылға дейін қайтыс болған), Аргенгау графы және Каролинг патшасы Кіші Пепиннің Аламанниядағы әкімшісі болуы мүмкін. Welf (сондай-ақ Guelph, from) есімінің шығу тегі толыққанды анықталған жоқ. 1475 жылы алғаш жазылған кеш ортағасырлық аңыз Швабияның (тарихи емес) герцогы Балтазар туралы айтады, оның некесі баласыз қалған және ол өзінің мұрагері ретінде өзінің аңшыларының бірінің жаңа туған ұлы Бундусты көрсеткен. Бундус ересек болғанда және Гелдерс герцогинясына үйленуге ниеттенгенде, анасы оған тууының жағдайларын жасырын хабарлады. Осыған қатты қайғырған жас жігіт герцогиняның қолынан да, Швабияда билеуден де бас тартты. Зейнетке шыққаннан кейін ол өмірінің қалған бөлігін Альтдорф монастырында өткізді. Тек өлім төсегінде ғана ол өзінің тегі туралы шындықты айтып, содан бері Герцог Вольф (Волк герцог) деп танылды. Тағы бір танымал нұсқа Альтдорф графы Изенбарттың он бір (эльф) ұлы туралы айтады, олардың анасы оларды суға батыруды қалаған және жылдар өткен соң, өлімнен құтылғандарымен кездесті.

Бургундия тобы

Екі топтың ең ескісі Бургундия тобы еді. Атау алғаш рет сақталған құжаттарда кездескенде, олардың әулеті Франция қоғамының ең жоғары деңгейінде тұрды. Альтдорфтың бірінші графы, император Луи Благочестивыйдің (Шарль Ұлының ұлы және мұрагері) қарындасының күйеуі Вельф осы әулеттің өкілі болды. 819 жылы ол императрица Юдиттің әкесі ретінде айтылады. Альтдорфтың бірінші графының кіші ұлдары Конрад пен Рудольф әпкелерін күйеуі Луи Благочестивыйдің сарайына алып барды. Олардың амбициялы мінезі олардың тегін сақтап қалуға көмектесті, сонымен қатар олар әпкелерінің қуанышты да, қайғылы да уақыттарын бөлісті. Юдиттің өгей ұлдары оны күтпеген жерден ұстап алып, тұтқынға алғанда, оның бауырлары монах болып шалынды, бірақ таққа жақын болуға рұқсат сұрап, оны алды. Кейін Юдиттің қарындасы Хемма (*808 †876) Юдиттің өгей ұлы Луи Германмен үйленді және франктардың патшайымы болды. Конрадтың екі ұлы болды: одан кейін таққа отырған Конрад II және шіркеудің ықпалымен абат атағын алған Хью. Оған дәстүр бойынша үшінші ұлы, Швабия тобынан Вельф I болды деп есептеледі. Конрад II әкесінен кейін Париж графы болды және әкесінің туысы Откарийге тиесілі Бургундия иеліктерін қайтарып алды. Ол жалғыз ұлы Рудольфты мұрагер етіп қалдырды. 888 жылы Рудольф Валедегі Сент-Морис аббаттығында патшалық тәжін киді, Арнульфқа қарсы екі жеңіспен тәуелсіздігін бекітті, содан кейін империяның бас жиналысында император деп жарияланды. Оның ұлы Рудольф II Францияның немесе Швейцарияның батыс бөлігін, Франш-Конте, Савой, Дофине, Прованс және Рейн мен Альп таулары арасындағы жерлерді біріктірген жаңа мемлекетті басқарды. Бұл мемлекет Бургундия патшалығы деп аталды. Ол Италияны екі рет жаулап алуға тырысты және үш жыл бойы сол елді басқарды. Оның ұлы және мұрагері Конрад III 937 жылдан 993 жылға дейін елу алты жылдан астам билік құрды және саксон императорларының достығы мен қолдауын алды. Отто I оның әпкесі Аделаидаға үйленді, ол Отто II-нің анасы және Отто III-нің әжесі болды. Конрадтың орнын ұлы Рудольф III, «Жоғалған» деген лақап атымен танымал болды. Рудольф III 1032 жылы баласыз қайтыс болғаннан кейін Бургундия патшалығының билігі оның туған інісі Конрад Швабияға мұра ретінде берілді. Конрад 1024 жылы император болып сайланды. Рудольфпен бірге осы әулеттің еркек ұрпағы тоқтатылды. Бургундия тобының соңғы өкілі Бургундия королі Рудольф III болды, ол 1032 жылы баласыз қайтыс болды.

Швабия тобы

Шваб тобының ең ерте белгілі мүшесі – 842 жылы тұңғыш рет айтылған Швабия графы I Велф болды. Аңыз бойынша, I Велф – Бургундия тобының ата-бабасы Альтдорф графының ұлы Конрадтың ұлы. Бұл қарым-қатынас ықтимал деп есептеледі, себебі Конрад пен I Велф екеуі де Линзгау және Альпгау графтары болған. I Велф пен шваб тобының барлық келесі мүшелері (Каринтия герцогы Велф және оның туыстары, Альтдорф графтары) арасындағы байланыс та тек аңыз арқылы ғана белгілі. Велф әулетінің ескі тармағы 1055 жылы Каринтия герцогы Велф мұрагерсіз қайтыс болғанда тоқтап қалды. Велф әулетінің мүлігі Эсте әулетінің үлкен тармағына көшті, ол кейіннен жас Велф әулеті немесе Велф-Эсте әулеті деп аталды.