Кіріспе

Тәжірибесіздік

Наивтілік (наивтілік деп те жазылады), наивтік немесе наивтілік – тәжірибе мен салауаттылықтың жетіспеушілігінің күйі. Ол көбінесе моральдық идеализмге басымдық беру арқасында нақты пайымдаушылықтың немесе тәжірибесіздіктің көрінісін білдіреді. Тәжірибесіз адамды наив деп атауға болады.

Этимология

Алғашқы қолданыста "наив" сөзі "табиғи немесе әдемі" мағынасын білдірген, бірақ ол біліксіздікті білдірмеген. Француз тіліндегі сын есім ретінде әйел есімдер үшін "naïve", ал ер есімдер үшін "naïf" деп жазылады. Француз тіліндегі есім ретінде "naïveté" деп жазылады. Кейде "наив" сөзі діакритилік белгімен ("наïв") жазылса да, ағылшын тіліндегі курсив емес сөз ретінде "naive" жазылуы көбірек таралған. "Naïf" көбінесе француз тіліндегі еркек түрін білдіреді, бірақ сонымен қатар көркемдік стиль ретінде де қолданылады. "Naïve" сөзі француз тілінде екі буынмен айтылады, екінші буынға баса назар түсіріледі.

Мәдениет

Наив мәдени тип ретінде екі негізгі нысанда көрінеді. Бір жағынан, "Кандид сияқты сатирикалық наив" бар. Нортроп Фрай оны "Вольтердің осы атпен аталатын диалогынан кейін – инженю формасы" деп атауды ұсынды. "Бұл жағдайда сырттан келген адам, қоғамның абсурдтығын оған үйренгендерге логикалық көрінуіне себеп болатын алғышарттардың ешқайсысын мойындамайды" және сатирикалық мәнді жеткізуге арналған призма ретінде қызмет етеді. Бодрияр, өзінің ситуациялист тамырларына сүйене отырып, күнделікті өмірде өзін инженю ретінде көрсетуге тырысты: "Мен Дунай шаруасының рөлін ойнаймын: ештеңе білмейтін, бірақ бірдеңе дұрыс емес деп күдіктенетін адам. Мен примитивтің орнында болуды жақсы көремін, наивтің рөлін ойнауды ұнатамын". Екінші жағынан, "толық жауап беруге дайын және көрінетін қол жетімділікке ие" көркемдік наив бар. Мұнда "наив өзін қалыптасу процесінде, құндылықтар мен үлгілерді іздеуде көрсетеді, әрқашан дәстүрлі "жетілген" мінез-құлықты қабылдауға дайын, мәңгілік жасөспірімдікке ұқсас жағдайда". "Мәдени бейне ретіндегі наив" басқаларға жауап беруге және кез келген шақыруға ашық екенін көрсетті, өзінің жеке басын белгісіздікте анықтады.