Генри Джеймс: Шеңбердегі жалғыздық және жасырылған құпиялар
The Master (novel)
Колм Тойбиннің «Ұста» романы – Генри Джеймстің өмірі мен шығармашылығы. Лондон театрдағы сәтсіздіктен бастап, Rye қаласындағы жаңа туындыларға дейін. Әдеби жүлделер иесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колм Тойбиннің 2004 жылғы романы, 1957 жылғы "Мастер" романы – ирланд жазушысы Колм Тойбиннің туындысы. Оның бесінші романы Халықаралық Дублин әдеби сыйлығына, Стоунволл кітап сыйлығына, Ламбда әдеби сыйлығына, Лос-Анджелес Таймс жыл романы атағына және Францияда 2005 жылы «Le prix du meilleur livre étranger» сыйлығына ие болды. Сондай-ақ, ол 2004 жылғы Букер сыйлығының финалдық тізіміне енді.
2004 novel by Colm Tóibín
the 1957 novel
The Master is a novel by Irish writer Colm Tóibín. His fifth novel, it received the International Dublin Literary Award, the Stonewall Book Award, the Lambda Literary Award, the Los Angeles Times Novel of the Year and, in France, Le prix du meilleur livre étranger in 2005. It was also shortlisted for the 2004 Booker Prize
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Мастер" романы 19-ғасырдың соңғы жылдарында өмір сүрген америкалық жазушы Генри Джеймсті бейнелейді. Романның он бір тарауы 1895 жылдың қаңтарынан 1899 жылдың қазанына дейін баяндалады және жазушының Лондон театрындағы «Гай Домвиль» пьесасымен аяқталған сәтсіздігінен бастап, Шығыс Сассекс қаласындағы Рай қалашығындағы уақытқа дейін, онда ол келесі жылдары бірнеше шедеврлер жазды. Роман Генридің бейнесімен басталады, ол өзін күтпеген жағдайда кемсінткен қоғамдық тұлға ретінде сезінеді, бұл тек жазушылық мансабының қоғамдық жағында ғана емес, сонымен қатар жеке өмірінде де, өмірін қалағандай жалғастыру үшін жасаған барлық сақтық шаралары дағдарысқа ұшырайды. Генри Рай қаласында үй сатып алып, қоғамдық өмірін шектеуге бел буады. Ол онда жалғыздығын басады және өмір бойы өмір сүру мен жазу үшін қажетті қорғалған кеңістікті сақтауға тырысудың салдарынан мазаланады. Ол елу шамасында, бір кезде жақсы көрген, ауырған әпкесімен қарым-қатынастың үзілуіне, өз елінен және отбасынан алыстауына, бұрын жақын болған жазушы досымен суық қарым-қатынасқа, еркек болмай, шешілмеген сексуалдық мәселелерге, әрине, гомосексуализмге жақындығына, Оңтүстік Англияда қызметшілері бар үйде тұрғанына және күнделікті стенографтың келуіне, оған диктант жазатынына толыққанды сезінеді. Оскар Уайльд ісіне қорқынышпен қарап, өзін және сексуалдығын басып тастаған Генридің бейнесі күрделі және екіұшты тұлғаны көрсетеді. Ол өмірін өзінің қаншалықты ашылуын қалағанына бақылау жасап, осы мақсатқа жету үшін жазушы болуды таңдайды.
The Master depicts the American born writer Henry James in the final years of the 19th century. The eleven chapters of the novel are labelled from January 1895 to October 1899 and follow the writer from his failure in the London theatre, with the play Guy Domville, to his seclusion in the town of Rye, East Sussex, where in the following years he rapidly produced several masterpieces. The novel starts with a portrait of Henry as a public figure who feels humiliated in an unexpected way, not just in the public side of his writing career but also in a more personal way, in which all the precautions he had taken to carry on with his life as he wished it to be, come to a crisis. Henry resolves to reduce his public life by buying a house in Rye and there he nurses his loneliness and is haunted by all the consequences his need to maintain a protected space in which to live and write has generated all through his life. He's in his fifties and he's very much aware of how he had to refuse the company of his ill sister, whom he adored, at some point, how he chose to stay away from his country and his family, how he felt to turn cold with a writer friend he had been very close to previously and becomes a bachelor with an unresolved sexuality, certainly close to homosexuality, living in a house with servants in the South of England and a daily visit of the stenographer to whom he dictates. The portrait of Henry, a man appalled by the Oscar Wilde case while repressing his self and his sexuality, shows a complex and ambiguous man. He copes with life by exerting control over how much he would reveal, even to himself, and choosing to be a writer in order to achieve precisely that.
Өмірбаян
2011 жылы Ирландия ПЕН сыйлығын қабылдағанда, Колм Тойбин «азшылықтардың чемпионы» деп мақталды. Ол өзінің отбасында өткізген жастық шағын «көп үнсіздікпен» сипаттаған консервативті ауылдық ортадан шыққан екенін ескерсек, осындай мақтауға ие болуы күтпеген нәрсе еді. Тойбин өзінің гомосексуализмі туралы алғаш рет 1993 жылғы қарашада «London Review of Books» журналында жарияланған «Әкеңді өлтірудің жаңа жолдары» атты эссесінде айтты. Бұл оқиға сол кездегі мәдени ахуалда қарастырылуы керек. Осы кезеңде Дэвид Норрис (саясатшы) Еуропалық адам құқықтары сотына Ирландиядағы гомосексуализмге қарсы заңдардың Еуропалық адам құқықтары конвенциясын бұзуы туралы шағымдап, сот шешімі шығарды. Бұл шешімнің нәтижесінде 1993 жылғы маусымда Ирландия парламенті (Dáil Éireann) гомосексуализмді қылмыстан босататын заң қабылдады. Міне, осы жағдайларда Тойбин гей жазушы ретінде қалыптасты, бұл – жоғалған гомосексуалдық идентитікті қайта жаңғырту кезеңі болды. Сыншы Дженифер М. Джефферс бұл құбылысты былай сипаттайды: «ХХ ғасырдың соңғы онжылдығындағы ирланд романдары гетеросексуалдық мәдениетті өзінің «ішкі» гендерлік идентификациясын көруге мәжбүр етеді, әрине, бұл оңай процесс емес. Ирландияның діни, гендерлік, сексуалдық және материалдық тұрғыдан алғанда, гетеросексуалдық мәдениет пен реттеуге тікелей қарсы келетін көркем әдебиетте бұрынғыдан келе жатқан үлгілер жоқ». Осылайша, Тойбиннің 1993 жылдан кейінгі шығармалары гомосексуализм тақырыбын зерттейді, бұл оның «гей екенін жариялауымен» паралель жүреді.
During his acceptance of the 2011 Irish PEN Award, Colm Tóibín was lauded as a "Champion of minorities". To find himself the recipient of such praise was hardly a likely outcome when one considers the conservative rural background that he emerged from, saying of his youth spent in his family home that it was characterised by "a great deal of silence". Tóibín chose to first address his own homosexuality, with no great deal of ceremony, in his essay “New Ways of Killing Your Father” published in November 1993 for London Review of Books. This development must be read against the cultural climate of the time. David Norris (politician) had, at this stage, successfully lobbied the European Court of Human Rights to declare a ruling that the antigay laws in Ireland were a flagrant transgression of the European Convention on Human Rights. Such a ruling had resulted in the passing of a bill by Dáil Éireann in June 1993 that decriminalised homosexuality in Ireland. This is the context that Tóibín, as a gay writer, was emerging from, one of transition and burgeoning reclamation of a lost gay identity. This reclamation is best captured by the critic Jennifer M. Jeffers when she says 'Irish novels in the last decade of the twentieth century push the heterosexual culture to see its “inbuilt” gender identifications, needless to say, this is not a comfortable or easy process. Irish religious, gender, sexual and material precedents in fiction that overtly challenge heterosexual culture and regulation are basically nonexistent'. Thus, Tóibín's creative output post 1993, increasingly explores themes of homosexuality in such a way that parallels his 'increasingly public self identification as gay'.
Негізгі кейіпкерлер
Генри Джеймс – Романның басты кейіпкері және оқиғаның негізгі тұлғасы. Элис Джеймс – Невротик, Генри Джеймстің денсаулығы нашар қарындасы. Уильям Джеймс – Генридің үстемдік танытқан үлкен ағасы. Уилки Джеймс – Генридің кіші інісі, Америка Азамат соғысында ауыр жарақат алған. Минни Темпл – Генри Джеймстің көңілді жас құрдасы, жас Генридің қатты әуестенгені. Констанс Фенимор Вулсон – Генримен күрделі достық байланыста болды. Оның платондық емес тартымдылығы өзара жауапсыз қалды. Оливер Уэнделл Холмс кішкентай – Джеймспен бірге демалысқа шыққан колледж досы. Пол Жоковский – Парижде тұратын суретші, жас Джеймс онымен тығыз достық қарым-қатынас жасады. Корпорал Хэммонд – Генри Ирландияда болғанда оған қызмет еткен үй қызметшісі, ол жазушыға жасырын сексуалдық ұсыныс жасаған сияқты. Хендрик Кристиан Андерсен – Өз мансабын ілгерілету үшін егде жастағы Джеймсті пайдаланған мүмкіндікті пайдаланатын мүсінші. Бір кезде Джеймспен Лэмб Хауста бірге тұрды.
Henry James – Protagonist and focus of the novel's narrative. Alice James – Neurotic, invalid sister of Henry James. William James – Henry's overbearing older brother. Wilkie James – Henry's younger brother, brutally injured during the American Civil War. Minnie Temple – Effervescent young cousin of Henry James who was the recipient of much affection from the young Henry. Constance Fenimore Woolson – Shared a complex friendship with Henry. Her non platonic attraction to him going unreciprocated. Oliver Wendell Holmes Jr. – A college friend who James vacationed with. Paul Joukowsky – Artist residing in Paris with whom the young James experienced a close friendship. Corporal Hammond – Manservant assigned to Henry during his stay in Ireland, who seemingly offers an unspoken sexual encounter with the writer. Hendrik Christian Andersen – An opportunistic sculptor who takes advantage of an older James in order to help forward his own career. Resided in Lamb House with James for a time.
Қабылдаудың сын-пікірлері
Кітап сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Metacritic сайтында 30 сыншының пікіріне сүйене отырып, кітапқа 100 балдық шкала бойынша 81 бал берілді. Американдық жазушы Джон Апдайк «The New Yorker» (2004 06 28) журналында кітапты былай деп сипаттады: «Тоибиннің назарында – ішкі әлеміне шұғылданған Джеймс, әдеби шығармашылықтың шебері және армандардың, естеліктердің және жинақталған ой-пікірлердің кең, үнсіз кеңістігі». Дэниел Мендельсон «New York Review of Books» журналында да кітапты жоғары бағалап, оны «күдіссіз, бірінші қатардағы романистің еңбегі – соңғы он жыл бойы өз сезімдерінен немесе отбасынан, немесе екеуінен де үзілген адамдар туралы тамаша романдар жазып келе жатқан жазушының туындысы» деп атады.
The book was generally well received amongst critics. On Metacritic, the book received a 81 out of 100 based on 30 critic reviews. American writer John Updike described the book in The New Yorker (2004 06 28): “Tóibín's subject is the inward James, the master of literary creation and a vast hushed arena of dreams and memories and hoarded observations”. Daniel Mendelsohn in the New York Review of Books also praised the book, referring to it as "unquestionably the work of a first rate novelist – one who has for the past decade been writing excellent novels about people cut off from their feelings or families or both."
Сыйлықтар мен тізімдер
Кітап жарыққа шыққаннан кейін де, көптеген сыншылардың тізімдерінде жоғары бағаланып келді. The Greatest Books сайты, кітап тізімдерін жинақтайтын ресурс, оны "барлық уақыттағы ең ұлы кітаптардың 511-шісі" деп атады.
The book continued to receive acclaim among many critics lists after and during its time of release. According to The Greatest Books, a site that aggregates book lists, it is "The 511th greatest book of all time".
Құрамы
Кольм Тойбин "Остаз" романын бұрынғы романдарымен салыстырғанда ұқсас жағдайда жазды, өте нақты еңбек этикасын қалыптастыру үшін қолайсыз жұмыс ортасын жасады. Бұл қатал, ыңғайсыз креслода отыруын және компьютер сияқты қазіргі заманғы технологияларды пайдаланбастан, қолмен жоба жазуын қамтиды. Романды жазуға түрткіс болған нәрсе – оның "Қараңғы уақыттағы махаббат: Уайльдтан Альмодоварға дейінгі гомосексуалдық өмірлер" (2002) атты эсселер жинағы болды, онда белгілі бір авторлардың сексуалдық идентитісін тереңірек қарастыруға мүмкіндік туды. Осы зерттеудің нәтижесінде Тойбин Генри Джеймстің ішкі және сыртқы жаны арасындағы қайшылықтың драмалық мүмкіндіктерін түсіне бастады. Дегенмен, Тойбин "Остаз" романының Джеймстің сексуалдығын зерттеу ғана емес екенін жиі айтады: "Мен оның гомосексуализміне осы драмада бас тарту мүмкіндігін бергеннен басқа қызығушылық танытпадым". Осылайша, Тойбин бізді романның төрт жылға созылған уақыттық шеңберінен тысқары алып шығады.
Colm Tóibín chose to write The Master in much the same conditions as his previous novelsimplementing an uncomfortable work environment to generate a very specific work ethic. That includes a hard, uncomfortable chair and choosing to write his drafts by hand rather than with the help of modern technologies like a computer. The impetus for the novel's composition first came from his collection of essays entitled Love in a Dark Time: Gay Lives from Wilde to Almodóvar (2002), in which an opportunity was taken for deeper rumination on the sexual identity of queer authors. In light of this study, Tóibín began to understand the dramatic potential for Henry James's conflict between his interior and exterior self. However, Tóibín is often keen to point out also that The Master is not simply an exploration of James's sexuality, “I really wasn't that interested in his homosexuality other than what it offered me as a drama of renunciation.” Tóibín, in doing so takes us beyond the temporal constriction of the four years that the novel takes place during.
Жыныстық қатынас
Тóйбин Генри Джеймстің "Мастер" романындағы сексуалдық идентитісін егжей-тегжейлі зерттейді. Леон Эдель Генри Джеймстің ең маңызды өмірбаянының бірі саналады және бес томдық өмірбаянында Джеймсті толыққанды бойдақ адам ретінде көрсетуді қалайды, бұл ұстаным 1943 жылы сыншы Саул Розенцвейг алғаш ұсынғаннан бері кең таралды. 2004 жылы Шелдон М. Новиктің "Генри Джеймс: Жас шебер" еңбегі жарық көргені осы бекінген Джеймс тану әдісіне қарсы тұрған маңызды қадам болды. Бұл сындық көзқарастың өзгеруі Джеймстің жас жігіттерге жазған хаттарының көбейгенінен туындады, олардың кейбіреулері ашық (кейбіреулері жасырын) эротизмге толы болды. Тóйбин "Мастер" романында Новиктің ізін басқан, "жасырын викториандық" кезеңін зерттейді.
Tóibín provides a detailed exploration of the sexual identity of Henry James as found within The Master. Leon Edel is considered one on the most significant biographers of Henry James and within his seminal five volume biography he chooses to present James as a wholly celibate individual, a stance that has been commonplace since it was first put forward by critic Saul Rosenzweig in 1943. The publishing of Henry James: The Young Master by Sheldon M. Novick in 2004 was one of the first significant challenges to this well established approach to Jamesian scholarship. This pivot in critical approach was born from an increasing number of James's correspondence to young men coming to light in virtue of their sometimes veiled (sometimes not) eroticism. Tóibín chooses to follow the same tact as Novick within The Master through his exploration of the Closeted Victorian.
Ирландиялық жеке тұлға
Тойбиннің осы роман ішіндегі ұлттық ерекшелікке қатысты көзқарасы "Ескертілген Хемингуэйге" жауап ретінде кеңейе түседі және Тойбиннің Джеймске деген тартымдылығын баса көрсетеді; "айтылмағанда, сөздер мен сөйлемдер арасындағы сезімнің молдығы". Бұл ойды Тойбин өзінің "Романистке қажеттінің бәрі" атты эсселер жинағында былай түсіндіреді: "Джеймстің Ирландияға және оның гомосексуализміне қатысты ұстанымын қарастырғанда, оның екі жағдайда да осы мәселелерді іс жүзінде қолданбағанын еске алу қажет" (14).
Tóibín's approach to national identity within this novel appears as a proliferation of his response to The Essential Hemingway and indeed foregrounds Tóibín's attraction to James in the first place; “the amount of emotion living in what was not said, what was between the words and the sentences.". This point is further clarified by Tóibín himself within his collection of essays All a Novelist Needs when he notes that 'In dealing with James's attitude towards Ireland and indeed towards his homosexuality, it is important to remember that he was in both instances non practicing.' (14).
Марапаттар мен ұсыныстар
"Мастер" 2004 жылы Лос-Анджелес Таймс газетінің "Жыл романы" сыйлығына ие болды және 2004 жылғы Букер сыйлығының финалисі болды. Сонымен қатар, 2005 жылғы Stonewall Book Award, Францияның 2005 жылғы "Le prix du Meilleur livre étranger" (Ең үздік шетелдік кітап сыйлығы) және 2006 жылғы Халықаралық Дублин әдеби сыйлығына ие болды.
The Master received the 2004 Los Angeles Times Novel of the Year award and was shortlisted for the 2004 Booker Prize. the 2005 Stonewall Book Award, France's 2005 Le prix du Meilleur livre étranger (Best Foreign Book Prize) and the 2006 International Dublin Literary Award.