Александр Макдоннелл: Канаданың алғашқы католик епископы
Alexander Macdonell (bishop of Kingston)
Александр Макдоннелл – Канаданың Кингстон қаласының алғашқы католик епископы (1762-1840). Шотландияда туған, Ирландия көтерілісінде және жаңа жерге қоныстануда рөл атқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кингстонның Рим католик епискобы, Жоғарғы Канада (1762–1840)
Кингстон епискобы
Roman Catholic bishop of Kingston, Upper Canada (1762–1840)
the bishop of Kingston
Александр Макдонелл (17 шілде 1762 – 14 қаңтар 1840) – Жоғарғы Канаданың Кингстон қаласының алғашқы Рим католик епискобы. Ол Шотландиядағы Глен Уркхартта дүниеге келді және 1798 жылғы Ирландия көтерілісі кезінде Гленгарри жасағында капеллан болып қызмет етті. Оның болуы полктің "адамгершілігімен ерекшеленуіне" кепілдік берді. Жасақ жұмыстан босатылғанда, көптеген сарбаздар жұмыссыз және мүсіркеусіз жағдайда қалды. Ол оларды Канадаға бастап келді, онда олар қызметтері үшін жер алды. Макдонелл 1804 жылы Жоғарғы Канадаға келгенде үш дін қызметкері мен үш шіркеуді тапты. Оның күш-жігері мен табандылығы арқасында провинцияға үлкен көші-қон болды, ал ол қайтыс болғанда қырық сегіз шіркеу, оларды күтіп ұстаған отыз дін қызметкері, сондай-ақ семинария мен колледж қалдырды.
Alexander Macdonell (17 July 1762 – 14 January 1840) was the first Roman Catholic bishop of Kingston, Upper Canada. He was born at Glen Urquhart in Scotland and served as a chaplain with the Glengarry Fencibles during the Irish Rebellion of 1798. His presence insured that the regiment "distinguished itself by its humanity". When the regiment was demobilized, most of the soldiers found themselves unemployed and destitute. He led them to Canada, where they received a grant of land for their service. When Macdonell arrived in 1804, he found three priests and three churches in Upper Canada. By his energy and perseverance he induced a considerable immigration to the province, and left at his death forty eight churches attended by thirty priests, plus a seminary and a college.
Алғашқы жылдар
Александр Макдоннелл 1760/62 жылдың 17 шілдесінде Глен-Уркхарттағы әкесінің үйінде дүниеге келді. Оның отбасы Шотландиядағы заңсыз және құпия католик шіркеуіне берілгендігімен белгілі болды. Мысалы, Глен-Каннихтағы Allt a bhodaich деген өзен бойында, болашақ епископтың тәтесі Маири ни'н Айлин, Джон Фаркхарсонның шапшанын жергілікті шіркеуден алып жатқанда, қызыл киімді сарбаздың семсерінен жарақат алды. Маири аман қалды, бірақ оның бас терісі мен бас сүйегі өмір бойына жарақаттанды. Макдоннеллдің алғашқы білімі Морар маңындағы заңсыз Буорблах семинариясында болды. 1775 жыл шамасында Париждегі шотланд колледжіне, ал 1778 жылы Вальядолидтегі Корольдік шотланд колледжіне оқуға түсті. Ол 1787 жылдың 16 ақпанында дін қызметкері болып тағайындалды. Туған жеріне оралғаннан кейін ол Лохаберде бес жыл бойы құпия миссия орындады, онда оны шотланд гаэлінде Сандайд Мор ("Үлкен Сэнди") және Маистер Алисдейр ("Әке Алистер") деп атады. Ол сондай-ақ Баррадан көшіп кетуге тырысқан, бірақ Глазго маңында кеме апатқа ұшырап, мүсірленген католик гаэлінің мүддесін де қорғады. 1792 жылдың мамыр айында апостолдық викарийдің рұқсатымен Макдоннелл Глазгода тұрып, 800-ге жуық католик тау халқына жұмыс тауып берді. Глазгоға тау халқы келгеннен кейін екі жыл өткен соң, Француз революциясы Глазгоның экспорттық саудасын құлатты және Макдоннеллдің пастваларын күнкөрісінен айырды. Жұмыссыздарға милицияда қызмет ету ғана мүмкіндік болды, бірақ тіпті бұл да католиктерге тыйым салынды, олар әскери қызметке қажетті ант беруге құқылы емес еді. Сонда Макдоннелл тау халқына үкіметке қызмет ететін католик полкі ретінде тағайындалу туралы ұсыныс жасады. Клан басшысы Александр Рэнальдсон Макдоннелл және Джон Флетчер Лондонға барып, құжаттарды король Георг III-ке, сондай-ақ Глазго саудагерлерінен келген мақтау хаттарымен бірге ұсынды. 1794 жылдың тамызында қызмет хаттары шығарылды. Қолданыстағы заңға қайшы болса да, Александр Макдоннелл полк капелланы болып тағайындалды, осылайша Реформациядан бері Британ армиясындағы алғашқы католик әскери капелланы болды. Американдық епископ капелланның қызметі туралы куәлік берді: "Осы аймақтарда әке Макдоннеллдің есімі олар өңдейтін далалар сияқты жасыл. Бұл қасиетті, батыр дін қызметкері көптеген күнәсіз ирландтардың өмірін сақтап қалды және шіркеулерді бастапқы мақсатына қайтарды." Қасиетті Рафаэль католик шіркеуі 1821 жыл шамасында салынды. Ол сол кездегі Жоғарғы Канададағы ең көне шіркеулердің бірі болды. 1970 жылдың соңында шіркеудің ішкі бөлігі, шатыры мен мұнарасы өртеніп кетті. 1973 жылы бұрынғы қираған орында сол атпен кіші шіркеу салынды.
Alexander Macdonell was born 17 July 1760/62 at his father's house in Glen Urquhart. His family were known for stubborn adherence to the illegal and underground Catholic Church in Scotland. For example, at the burn known as Allt a bhodaich in Glen Cannich, Màiri ni'n Ailein, the future Bishop's aunt, was struck by the sabre of a redcoat while trying to remove the chasuble of Fr John Farquharson following the latter's arrest in a local Mass house. Màiri survived, but her scalp and skull were left scarred for life. MacDonnell's early education was at the strictly illegal Buorblach Seminary, near Morar. Around 1775 he went to the Scots College in Paris, and continued his studies in the Royal Scots College in Valladolid in 1778. He was ordained a priest there on 16 February 1787. Returning to his native land he exercised a secret apostolate for five years in Lochaber, where he was termed in Scottish Gaelic as Sandaidh Mòr ("Big Sandy") and Maighstir Alisdair ("Father Alistair"). He also used his influence on behalf of fellow Catholic Gaels from Barra who had attempted to emigrate but wound up shipwrecked and destitute near Glasgow. In May 1792, with permission of the apostolic vicar, Macdonell took up residence in Glasgow and found work for about 800 Catholic Highlanders. Within two years after the Highlanders' arrival in Glasgow, the French Revolution ruined the export trade of Glasgow and deprived Macdonnell's parishioners of their livelihood. The only avenue open to the unemployed was service in the militia, but even this was closed to Catholics, who could not take the required oath for military service. Macdonell then drafted a proposal that the Highlanders be commissioned as a Catholic regiment in service to the government. Clan chief Alexander Ranaldson Macdonell and John Fletcher of Dunans went to London and presented the documents to King George III, along with letters of commendation from Glasgow merchants. Letters of service were accordingly issued in August, 1794. Though contrary to the existing law, Alexander Macdonell was gazetted as chaplain to the regiment, thus becoming the first Catholic military chaplain in the British Army since the Reformation. An American bishop gave testimony to the chaplain's services: "The memory of Father Macdonell is as green in those regions as the fields they cultivate. That holy, chivalrous priest saved the lives of many innocent Irishmen and restored the chapels to their original purpose." St. Raphael's Catholic Church was built around 1821. It was one of the oldest churches in what was then Upper Canada. In late 1970, the church interiors, roof and tower were destroyed by fire. In 1973, a smaller church with the same name was built, attached to the ruins.
Епископ
1817 жылы Үстіңгі Канада Квебек кафедрасынан Апостольдық викариат ретінде бөлінді, ал екі жылдан кейін Макдонелл апостолдық викарий болып тағайындалды. Оның Розина епископы ретінде киеленуі 1820 жылдың 31 желтоқсанында Квебек штатындағы Урсулин шіркеуінде өтті. Георг IV Макдонеллге епископтық сақина сыйлады. Алты жыл өткен соң, 1826 жылдың 14 ақпанында папа Лев XII викариатты епископтық деңгейіне көтерді, соның нәтижесінде Макдонелл Кингстондағы кафедрасымен Жоғарғы Канаданың алғашқы епископы болды. Макдонеллдің ел және оның халқы туралы терең білімі мен ұйымдастыру қабілеті үкіметке оның кеңесін бағалауға мүмкіндік берді, ал 1831 жылдың 12 қазанында ол Жоғарғы Канаданың Заң шығару кеңесіне шақырылды, содан кейін оған "Құрметті" атағы берілді. Ол шіркеулер мен мектептер ашты, ал 1839 жылы Рим католиктеріне академиялық және дінтанымдық білім беретін Ригополис колледжін құрды. Колледждің бастапқы ғимараты 1892 жылдан бері Кингстон, Онтариодағы Сиденхэм көшесінде орналасқан Hotel Dieu ауруханасының бөлігі болып табылады.
In 1817, Upper Canada was set apart from the See of Quebec as a vicariate Apostolic, and two years later Macdonell was appointed vicar apostolic. His consecration as bishop of Rhosina taking place in the Ursuline chapel, Quebec, on 31 December 1820. King George IV gave Macdonell a gift of an episcopal ring. Six years later, 14 February 1826, the vicariate was raised to a bishopric by Pope Leo XII, and Macdonell then became the first bishop of Upper Canada with his see at Kingston. Macdonell's thorough knowledge of the country and its people and his great administrative ability made his counsel desirable to the government, and on 12 October 1831, he was called to the Legislative Council of Upper Canada, and thereafter was accorded the title "Honourable". He founded churches and schools and in 1839 established Regiopolis College, which offered academic and theological training to Roman Catholic youth. The original building has been part of the Hotel Dieu Hospital (Kingston, Ontario) on Sydenham Street, Kingston, Ontario since 1892.
Өлім
Макдоннелл 14 қаңтар 1840 жылы 77 жасында Шотландияның Дамфристе пневмониядан қайтыс болды. Ол ирланд және шотланд епископтарын көші-қон жоспарымен қызықтыру және колледжге қаржы жинау ниетімен сол жерге барған еді. Ол Эдинбургтегі Сент-Маргарет монастырының шіркеуінің криптасында жерленді, бірақ кейін оның мәйіті Канадаға көшіріліп, 26 қыркүйек 1861 жылы Кингстон соборына қайта жерленді. Канаданың Онтарио штатындағы Гюльф қаласындағы католик орта мектебі 1962 жылы Епископ Макдоннелл атындағы католик орта мектебі деп өзгертілді. Оның құрметіне біздің Әзірет Анамыздың Таза ұясы шіркеуінің іргесіндегі Макдоннелл көшесі аталды. Онтарио штатының Кингстон қаласындағы Макдоннелл көшесі де оның есімімен аталады. Макдоннелл Еуропадан оралғаннан кейін Торонтода Нельсон (қазіргі Джарвис) және Герцогиня (қазіргі Ричмонд) көшелерінің оңтүстік-шығыс бұрышындағы үйde тұрды. 1832 жылы салынған бұл үй бүгінге дейін сақталған, бірақ қазір ол мейрамханаға айналдырылған. Бұл ғимарат мұра нысаны болып саналады.
Macdonell died from pneumonia on 14 January 1840, aged 77 in Dumfries, Scotland, where he had gone with the hope of interesting Irish and Scotch bishops in a plan of emigration and to raise funds for the college. He was buried in the crypt of St. Margaret's Convent chapel, Edinburgh, but his remains were subsequently removed to Canada and interred in Kingston Cathedral 26 September 1861. In Guelph, Ontario, Canada, a Catholic secondary school was renamed to Bishop Macdonell Catholic High School in 1962 and Macdonell Street at the foot of Church of Our Lady Immaculate is named in his honour. Macdonell Street in Kingston, Ontario is named after him. When Macdonell resided in Toronto after returning from Europe he resided in a house on the south east corner of Nelson (today's Jarvis) and Duchess (today's Richmond) Streets. The house, built in 1832, still stands, although it has been remade into a restaurant. It is a designated heritage building.