Кіріспе

Башир ибн Сад (بَشِيرٍ بْنُ سَعْدٍ) Мұхаммедтің (с.ғ.с.) сахабаларының бірі. Ол Бану Хазрадж тайпасының мүшесі және кейін оның басшысы болды. Сақифадағы жиында бірінші халифа Әбу Бәкірге бірінші болып адалдық серт берді. Пайғамбардың (с.ғ.с.) орнына кім келеді деген мәселеде үлкен дау мен келіспеушілік туғанда, ол жағдайды білігімен шешті.

Өмірбаян

Ол Бану Хазрадж руынан шыққан Мәдинаның алғашқы мұсылмандарының бірі болды. Есейген шағында Бану Хазрадж тайпасының басшысы атанды. Ол Бадр шайқасына қатысқан сахаба еді. Кейін Бану Аус тайпасының басшысы болды. Бадр шайқасына қатысты. Мұхаммедтің (с.ғ.с.) әскеріне Әбу Бәкір, Омар, Әли, Хамза, Мусаб ибн Умаир, Әз-Зубайр ибн әл-Аувам, Аммар ибн Ясир және Әбу Дхарр әл-Ғифари кірді. Мұсылмандар жетпіс түйе мен екі жылқы алып келді, демек, олар пішіп немесе әр түйеге үш-төрт адамнан мінуге мәжбүр болды. Дегенмен, көптеген ерте мұсылман деректері күшті шайқас күтілмегенін көрсетеді, ал болашақ халифа Осман ауырған әйелі Руқайяны, Мұхаммедтің (с.ғ.с.) қызын күту үшін қалып қойды. Персиялық Салман да әлі еркін адам болмағандықтан шайқасқа қатыса алмады. Ол сондай-ақ Башир ибн Сад әл-Ансаридің экспедициясы (Фадак) деп аталатын әскери науқанға қолбасшылық етті. Ол Фадакқа жіберілді, бұл оқиға Шабан айында, 7 хижри жылы, яғни 628 жылдың желтоқсанында, Ислам күнтізбесінің 7-ші жылының 3-ші айында болды.

Мұхаммедтің мұрагерлігі

Мұхаммедтің (с.ғ.с.) өмірбаянында, кейіннен "Сират ибн е Хатам" (Мұхаммедтің тағы бір сахих өмірбаянында) және басқа да тарих және өмірбаян кітаптарында Мұхаммедтің (с.ғ.с.) қайтыс болғанда Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сахабалары соңғы рәсімдермен айналысып жатқанда, Мединалық Ансарлардың жиналғаны туралы хабарланды. Олар Пайғамбардан кейінгі ізбасарлық мәселесін талқылап жатыр, ал Хазрадж тайпасының басшысы Са’д ибн Убада басшылыққа үміткер ретінде алға шығып тұрды. Азамат соғысының басталуынан қорқып, Әбу Бәкір, Омар және Әбу Убайда ибн әл-Жаррах дереу сол жерге жетті, жағдай өте шиеленісті болды. Ансарлар Са’д ибн Убаданы халифа етіп тағайындауға жақын болды, ал Мұхажирлер, негізінен үш шейхтан басқалары, оған келіспеді. Содан кейін Ансарларды қаланың билігін өз қолына алуға шақырып, Хабаб ибн Мундир екі халифа тағайындауды ұсынды – біреуі Ансарлардан, екіншісі Мұхажирлерден. Егер Мұхажирлер бұл ұсынысқа келіспесе, «қылыштарларыңды алып, оларды Мединадан шығарып тастаңдар» деді. Осы сәтте Бану Аус тайпасынан шыққан Башир ибн Са’д араласып, жағдайды бақылауға алды. Ол: «Эй, Ансарлар! Пайғамбарды өз халқы қабылдамаған кезде оған бірінші болып көмектескендер сендер едіңдер. Енді одан кейін мұсылдардың бірлігін бұзуға бірінші болып асықпауың керек. Ислам үшін жасаған барлық жақсылықтарыңның сауабын ақыретте іздеңдер және ізбасарлық мәселесінде бөлініп қалмаңдар» деді. Одан кейін Әбу Бәкір, Омар немесе Әбу Убайда ибн әл-Жаррахты халифа етіп тағайындауға шақырды, өйткені екеуі де Құрайштан шыққан Мұхажирлер еді, Исламды алғаш қабылдағандардың қатарында болды және Пайғамбардың ең жақын серіктері еді. Бірақ Омар, Әбу Бәкірдің қасында өзін лайық деп санамайтынын айтып, өзінен бас тартты. Содан кейін Башир ибн Са’д Әбу Бәкірге бірінші болып бейлел берді, одан кейін Омар мен Әбу Убайда ибн әл-Жаррах, және одан кейін Сақифадағы барлық адамдар олардың үлгісін бақылады.