Кіріспе
1969 жылы The Beatles тобы "Old Brown Shoe" әнін шығарды. Топтың жетекші гитарисі Джордж Харрисон жазған бұл ән 1969 жылдың мамыр айында "Джон мен Йоконың балладасы" әніне қосымша, альбомға енбеген сингл ретінде жарық көрді. Кейін ән топтың жинақ альбомдарына – Hey Jude, 1967–1970 және Past Masters, Volume Two – енгізілді. "Old Brown Shoe" әні топтың репертуарында салыстырмалы түрде аз танымал болғанымен, бірнеше музыка сыншысы оны Харрисонның The Beatles дәуіріндегі ең жақсы шығармаларының бірі деп санайды және әсіресе оның гитаралық солосына жоғары баға береді. "Old Brown Shoe" әнінің мәтіні екіұштылық тақырыбын қамтиды, ал ырғағы шамалы ска стилінде орындалған. The Beatles 1969 жылдың қаңтар айында Let It Be альбомына дайындалу кезінде бұл әнді репетициялады. Харрисон кейіннен әннің жеке демо-жазуын, сондай-ақ топтың назарынан тыс қалған "Something" және "All Things Must Pass" атты тағы екі композицияны жазды. Топ "Old Brown Shoe" әнін сәуір айында Abbey Road альбомының алғашқы жазуларында тіркеді. 1969 жылғы демо-жазу 1996 жылы The Beatles Anthology 3 жинағында жарияланды. Харрисонның концерттік орындауы 1992 жылы шыққан Live in Japan альбомына енгізілді. Гари Брукер 2002 жылдың қараша айында Лондондағы Корольдік Альберт залында Харрисонның қайтысынан бір жыл өткен соң өткен Джорджқа арналған концертте бұл әнді орындады.
"Old Brown Shoe" is a song by the English rock band the Beatles. Written by George Harrison, the group's lead guitarist, it was released on a non album single in May 1969, as the B side to "The Ballad of John and Yoko". The song was subsequently included on the band's compilation albums Hey Jude, 1967–1970 and Past Masters, Volume Two. Although "Old Brown Shoe" remains a relatively obscure song in the band's catalogue, several music critics view it as one of Harrison's best compositions from the Beatles era and especially admire his guitar solo on the track. The lyrics to "Old Brown Shoe" address the concept of duality while its rhythm is partly in the ska style. The Beatles rehearsed the song during the sessions for their Let It Be album in January 1969. Harrison subsequently taped a solo demo of the song, along with two other compositions that the band had overlooked: "Something" and "All Things Must Pass". The group formally recorded "Old Brown Shoe" in April, during the early sessions for Abbey Road. The 1969 demo was released on the Beatles' Anthology 3 compilation in 1996. A concert version by Harrison was included on his 1992 album Live in Japan. Gary Brooker performed the song at the Concert for George tribute in November 2002, held at London's Royal Albert Hall a year after Harrison's death.
Негізгі деректер мен ойлар
Джордж Харрисон "Old Brown Shoe" әнін 1969 жылдың қаңтарында өзінің негізгі аспабы – гитара емес, фортепианода жазды. Әннің ырғағы ска музыкасының ықпалын көрсетеді. 1980 жылы жарық көрген "Мен, өзім, менікі" атты автобиографиясында Харрисон лирикалық мазмұнның қарама-қарсылықтарды зерттеуден басталып, "нәрселердің екі жақтылығын" көрсететінін айтады. Бұл идея 1967 жылы The Beatles тобының "Hello, Goodbye" әнінде де жиі кездеседі, оны Пол Маккартни сөздерді байланыстыру жаттығуы ретінде жазған. Харрисон үшін екіжақтылық тұжырымы философиялық деңгейде де қызығушылық тудырды, бұл оның Шығыс діндеріне деген қызығушылығымен үйлеседі. Aspinall-дың сөзінше, Харрисон Hells Angels клубына: "Жарайды, білесіздер, инь-яң бар, кіру-шығу, жоғары-төмен – сіз осындасыз, сіз кетесіз" деген. Аспиналл қосты: "Олар: «Жарайды!» деді де кетіп қалды!" Ырдың куплетінде блюз стилінде бүкілген C7 және D7 аккордтары (немесе римдік сандармен талдағанда I7 және II7 аккордтары) қолданылады, ал гармониялық қозғалыстың күшеюі F, A, F, E толықтырылған және A минорына өту арқылы белгіленеді.
" Let It Be " репетициясы мен Харрисонның демосы
The Beatles "Old Brown Shoe" әнін 1969 жылдың 27 қаңтарында Лондонның Apple студиясында "Let It Be" сессиялары барысында үш күн бойы бірнеше рет репетициялады. Гаррисон әлі де ән орындады, ал әннің мәтіні толыққанды болды. 28 қаңтардағы жаттығуларда қонақ музыкант, клавишник Билли Престон да қатысты, ол Hammond органдарында қосымша сүйемелдеу жасады. Сол күнгі жазбаларда Джон Леннон гитара бөлімін орындауда қиындыққа тап болғаны байқалады; Эверетттің айтуынша, оның ойнауы "терең ойға далмаған немесе қызығушылық танытпаған" көрінеді. Осы кезде Старр соққыға қарама-қарсы барабан ырғағын ойлап тапты. Топ әнге көп уақыт арнады, бірақ оны альбомға жазбауға шешім қабылдады. Харрисон EMI студиясында (кейіннен Abbey Road студиясы) фортепиано мен вокал, сондай-ақ екі қосымша электрогитара тректері бар әннің жеке демо-жазбасын жасады. Жазба 25 ақпанда, оның 26 жасқа толу күнінде жасалды, сонымен қатар "Something" және "All Things Must Pass" әндерінің жеке жазбалары да енді, бірақ олар да "Let It Be" альбомына қосылмады. Харрисон "Old Brown Shoe" және "Something" әндерінің осы нұсқаларын Джо Кокерге орындады, ол Харрисонның соңғы әнді жаздыру туралы ұсынысын қабылдады. Автор Саймон Ленг "Old Brown Shoe" әнін үш демоның "ең толыққандысы" деп сипаттайды, оның аранжировкасында The Beatles-тың кейінгі жазбаларында кездесетін бірнеше маңызды элементтер бар. Демо-жазбалар 1996 жылы шыққан "Anthology 3" жинағында жарық көрді.
Банктің ресми нұсқасы
The Beatles қайта қарастырды "Old Brown Shoe" әнін, келесі синглге B-жақ қажет болғанда, "Джон мен Йоконың балладасы", Леннонның өзі мен Йоко Ононың соңғы үйлену тойы мен бал айлары туралы айтқан әңгімесі. Әннің жаздырылуы 1969 жылдың 16 және 18 сәуір күндері Abbey Road альбомының алғашқы сессиялары кезінде өтті. 16 сәуірдегі сессия, өткен жылдың қазан айынан бері EMI студиясындағы толық құрамымен алғашқы болды, олар өздерінің қос альбомын (сонымен қатар "Ақ альбом" деп белгілі) жазуды аяқтағаннан кейін, және толығымен Харрисон жазған әндерге арналды. Басты тректе Харрисон жетекші гитарада, Леннон ритм гитарада, Маккартни так пианинода, ал Старр барабанда болды. Қанағаттанарлық нәтижеге жету үшін төрт рет жазу қажет болды. Beatles тарихшысы Марк Льюисон студиялық жазбалардан көрінетін топтың үйлесімді ойнауын және әрбір музыканттың өзінің үлесіне қаншалықты назар аударғанын атап көрсетеді. Льюисон, Макдональд, сондай-ақ авторлар Джон Винн, Брюс Спайзер, Энди Бабиук және Кеннет Уомак барабанда Старр мен фортепианода Маккартниді қамтитын құрамды ұсынады. Алайда, 2019 жылғы Abbey Road Super Deluxe Edition-ның жазбаларында Кевин Хаулетт Старрдың 16 сәуірдегі жазбалардың біраз бөлігінде "The Magic Christian" фильмін түсіріп жүргенін, ал оның болмағанда Маккартни барабан ойнағанын мәлімдейді. Харрисон өзінің жетекші вокалын студияның бір бұрышында жазды, бөлмедегі табиғи дыбыс беруді пайдалану үшін. Қосымша вокалды Леннон мен Маккартни орындады. Вокалды жаздыру кезінде американдық Aerovons тобы да болды, олар өз дыбыстарын және имидждерін Beatles-ке негіздеп, EMI-де жазба жасау үшін Лондонға келген. Aerovons тобының әншісі және гитаристі Том Хартман Beatles-тың "Кім біледі, жаным, сен маған қуаныш сыйласаң" деген жолды көптеген рет орындағанын, өнерлерін жетілдіруге тырысқанын еске алады. Автор Эллиот Хантлидің сөзіне сәйкес, Леннон қаңтар айында Харрисонның ән жазуына қатысты сын айтқаннан кейін, ол енді "Old Brown Shoe" әніндегі "қуаншақты және күшті қосымша вокалында" "естілерінен қызығушылық танытты". Beatles сессияның қалған бөлігін "Something" әніне негізгі трек жазуға арнады, бірақ кейіннен топ келесі айда жаңа нұсқасын жазуды шешкендіктен, ол жойылды. Харрисон "Old Brown Shoe" әнін жазуды 18 сәуірде жалғыз өзі аяқтады. Ол алдымен гитара солосын жазды, оны Эверетт "күйдіретін" және "өте Claptonesque" деп сипаттады, ол Telecaster-де ойналды, дыбысы Leslie динамигі арқылы өзгертілді, содан кейін автоматтық екі тректік (ADT) өңдеуден өтті және "екі каналға да жіберілді". Содан кейін Харрисон Hammond орган бөлігін қосты, бұл алдыңғы сессиядағы Леннонның ритм-гитара үлесін алмастырды. Крис Томас 18 сәуірдегі жазба сессиясын бақыласа да, Джордж Мартин әннің жалғыз продюсері ретінде көрсетілді.
Шығару
1980 жылы берген сұхбатында Леннон «The Ballad of John and Yoko» әнінің B-жағы ретінде «Old Brown Shoe» әнін таңдағаны үшін өзінің жауапкершілігін мойындады. Сингл Ұлыбританияда (Apple R 5786) 1969 жылдың 30 мамырында, ал АҚШ-та (Apple 2531) 4 маусымда жарық көрді. Бұл Харрисонның шығармасының 1968 жылғы наурызда шыққан «The Inner Light» әнінен кейін Ұлыбританияда немесе АҚШ-та Beatles синглында екінші рет пайда болуы болды. Дегенмен, оның «While My Guitar Gently Weeps» әні де «Ob La Di, Ob La Da» әнінің B-жағы ретінде шыққан, бұл ән White Album альбомынан алынып, Ұлыбритания мен АҚШ-тан басқа көптеген елдерде таралған. Ұлыбританияда бұл ән Харрисонның әнші ретіндегі танымалдығын арттырды, себебі ол Эрик Клэптонмен бірлесіп жазған «Badge» әні сол көктемде Cream тобы үшін хит болды және оны Beatles-тан тыс композитор ретінде беделді етті. АҚШ-та Apple Records компаниясы пластинканы Маккартнидің лондондық үйінің бағындағы Beatles-тың төртеуі мен Ононың суреті бар қаптамада шығарды. Қаптаманың артқы жағында бес адамның алдындағы бұтаға қойылған қоңыр түсті аяқ киім бейнеленген. Автор Брюс Спайзердің пікірінше, Линда Маккартни түсірген бұл сурет Харрисонды, Маккартниді және Старрды қаптаманың бетіндегі суретке қарағанда жақсы көңіл-күйде көрсетеді, онда үш музыкант Оно мен Леннонның артында тұруға ұялып, ыңғайсыздық сезінген. АҚШ-та әннің сөзіне байланысты радиода тыйым салынғандықтан, A-жағының хит-парадтағы көрсеткішіне кедергі келді, ал «Old Brown Shoe» ондағы үш хит-парадтың ешқайсысына да іліге алмады. Бұл ән «The Ballad of John and Yoko» әнімен бірге Австралияның Go Set National Top 40 хит-парадында көшбасшы болған кезде қос A-жақты сингл ретінде тіркелді. Ән алғаш рет 1970 жылдың ақпанында Солтүстік Америкада шыққан Hey Jude альбомында пайда болды. Кейіннен ол 1973 жылғы 1967–1970 жинағында және 1987 жылы Beatles каталогы компакт-дискіге стандартталғаннан кейін Past Masters, Volume Two альбомында жарияланды.
Сыншылдық қабылдау және мұра
Иан Макдональд "Old Brown Shoe" әнін авторының "ең күшті туындыларының" бірі деп бағалап, оны "B-жағы қайта ойнауға тұрарлық дәуірдегі архетиптік B-жақ" деп атайды. Уолтер Эверетт "Old Brown Shoe" әніндегі дауыс жүргізу мен гармония "Джон мен Йоконың балладасы" әніндегіге қарағанда "әлдеқайда нәзік және қызықты" екенін айтады, ал оның дуалистік тақырыбын Маккартнидің "Hello, Goodbye" әніндегі сөздерінен "көбірек қызықты" деп санайды. Тим Райли бұл әнді "кем дегенде 'Savoy Truffle' сияқты жақсы рок-н-ролл" деп есептейді және "The Inner Light" сияқты, Beatles тобының жоғары сапалы әрі музыкалық тұрғыдан алуан түрлі B-жақтарын ұсыну дәстүрін жалғастырғанын көрсетеді. Ол Харрисонның гитаралық солосын "батыл" деп сипаттайды, орындалуы "таңғажайып икемділік пен бақылаумен көтеріліп, түседі". Бірнеше жинақ альбомдарына енгеніне қарамастан, "Old Brown Shoe" әні топтың каталогында салыстырмалы түрде сирек кездеседі. Керісінше, AllMusic-тің Ричи Унтербергер оны "60-шы жылдардың соңындағы Beatles тобының ең есте қалмайтын туындыларының" бірі деп санайды, оның себебі – әннің түсініксіз мәтіні және әдеттегі Beatles стиліне тән тартымды рифтің болмауы. Бірақ ол бұл кемшілікті бас партиясы мен гитаралық солосымен ішінара толықтырады. MusicRadar-дан Джо Боссо "Old Brown Shoe" әнін Харрисонның "10 ең ұлы Beatles әні" тізіміне қосып, оны "жұғымды, көтеріңкі трек, қақпадан құлап шығып (Рингоның күйлі барабан соғуына назар салыңыз) және шапшаң жүйтіп кететін" ән деп сипаттайды. Ол Харрисонның "көрнекті гитаралық солосын" да атап өтеді және оның гитара, бас және органмен атқарған үлесімен жазба "негізінен Джордждікі" дейді. Guitar World журналының редакторлары "Old Brown Shoe" әнін "The Beatles-тің 50 ең ұлы гитаралық сәттері" тізімінде 28-орынға қойды. Олар солоны Клэптон стилінде "күйдіретін" деп сипаттап, бұл әнді Харрисонның ең жақсы әндерінің қатарына жатқызып, "Джон мен Йоконың балладасының" B-жағына "атақтан түсірілген" деп бағалайды.
Тірі нұсқасы және өлгеннен кейін құрмет көрсету
Харрисон "Old Brown Shoe" әнін 1991 жылы Эрик Клэптонмен бірге Жапонияда өткен турнесінде орындады. Бұл Харрисонның 1974 жылы Солтүстік Америкада өткізген турнесінен басқа, жеке әртіс ретіндегі жалғыз турнесі болды. Жапондық концерттердегі әдеттегідей, әннің аранжировкасы The Beatles-тің жазбасынан көп өзгешеленбеді. Оның тікелей орындалуы Харрисонның 1992 жылы шыққан Live in Japan альбомына енді. Ол сонымен қатар Ұлыбританиядағы жалғыз толыққанды концертінде орындады – 1992 жылғы 6 сәуірде Лондондағы Корольдік Альберт залында өткен Табиғи заң партиясының игілігіне арналған концерт. Гари Брукер Джорджқа арналған концертте "Old Brown Shoe" әнін орындады, оған Клэптон мен Престон кіретін үлкен топ сүйемелдеді. Концерт Харрисонның қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен 2002 жылдың қарашасында Корольдік Альберт залында өтті. Бұрынғы тобы Paramounts, 1965 жылғы желтоқсанда The Beatles-тің Ұлыбританиядағы турнесіне қолдау көрсеткен Брукер, вокалдық партияны меңгерудегі қиындықтарды еске алды. Өзінің күшті әнші екеніне қарамастан, Брукер: "Бұл әнді орындау өте қиын; ол толығымен Джордж Харрисонға тән, сондықтан оны орындау үшін сіз басқа адамға айналуыңыз керек. Оны үйренуге көп уақыт кетті, бірақ мен оны Джордж сияқты орындай алмадым" деді. 2014 жылғы George Fest құрметті концертінде әнді Конан О'Брайен орындады.